گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 
با فراگیر شدن چتباتها، نگرانیها درباره تاثیر آنها بر مهارتهای تفکر ما افزایش یافته است. تحقیقات اولیه نشان میدهد که اتکای بیش از حد به هوش مصنوعی ممکن است بهای شناختی داشته باشد.
پدیده «برونسپاری شناختی» ، پیشتر با موتورهای جستجو دیده شده بود اما اکنون با چتباتها شکل جدید و منفعلتری به خود گرفته است. این ابزارها به جای ارائه منابع، پاسخهای آمادهای تولید میکنند که ارزیابی صحت آنها دشوارتر است.
برونسپاری شناختی و فرسایش یادگیری
روانشناسان دریافتهاند که اتکای بیش از حد به ابزارهای دیجیتال برای کسب اطلاعات، پدیدهای به نام «اثر گوگل» را ایجاد میکند که در آن، حافظه و تفکر به این ابزارها سپرده میشود. چتباتها این فرآیند را تشدید میکنند، زیرا تجربهای منفعلتر ارائه میدهند و کاربر نیازی به جستجوی فعال و ارزیابی منابع متعدد ندارد.
به گفتهی دیرک لیندنباوم، استاد دانشگاه باث، مدلهای زبان بزرگ اساساً «عاملیت معرفتی» ما را تضعیف میکنند؛ یعنی توانایی ما برای کسب، ارزیابی و ترکیب اطلاعات را کاهش میدهند. او معتقد است چتباتها ما را از عاملان معرفتی به مصرفکنندگان منفعل دانش تبدیل میکنند. شواهد تجربی اولیه نیز نشان میدهد که استفاده از هوش مصنوعی برای یادگیری، مهارتهای «فراشناختی» یا توانایی تفکر انتقادی درباره فرآیندهای فکری خودمان را تضعیف میکند.
- سازنده ChatGPT بالاخره گوشی خودش را میسازد؛ یک گوشی با هوشمصنوعی مستقل
- فرار مغزها در حوزه هوش مصنوعی؛ غولهای فناوری در شوک ریزش نیرو
هزینه سپردن تفکر به هوش مصنوعی
مطالعات متعدد، هزینههای شناختی اتکا به چتباتها را نشان میدهند. در یک مطالعه که در سال ۲۰۲۳ توسط ماتیاس استدلر از دانشگاه LMU مونیخ انجام شد، دانشجویانی که از ChatGPT برای تحقیق در مورد یک موضوع ناآشنا استفاده کردند، با وجود اینکه کار را آسان میدانستند، «پاسخهای شگفتآور بدی» ارائه دادند.
تحقیق دیگری که روی ۱۵۰ دانشجوی بازرگانی انجام شد، نشان داد در حالی که دانشجویان ضعیفتر از کمک ChatGPT بهرهمند شدند، عملکرد دانشجویان قویتر با استفاده از این ابزار کاهش یافت. یک مطالعه در سال ۲۰۲۵ نیز نشان داد افرادی که بیشترین استفاده را از هوش مصنوعی داشتند، بالاترین سطح برونسپاری شناختی و پایینترین امتیاز را در آزمونهای تفکر انتقادی کسب کردند.