معاون رئیس جمهور: سکوی ملی هوش مصنوعی تا پایان اردیبهشت آماده می‌شود

معاون علمی رئیس‌جمهور اعلام کرد سکوی ملی هوش مصنوعی تا پایان اردیبهشت‌ماه در دسترس کاربران قرار می‌گیرد. وی تأکید کرد این پروژه با وجود حمله دشمن به زیرساخت‌ها، طبق برنامه نهایی شده است.

پس از حمله دشمن به زیرساخت هوش مصنوعی کشور در دانشگاه شریف، نگرانی‌هایی در میان فعالان این زیست‌بوم درباره زمان دسترسی کاربران به سکوی ملی هوش مصنوعی ایجاد شد. با عنایت به آخرین اخبار داخلی، حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری اعلام کرد که به احتمال زیاد این سکو تا پایان اردیبهشت‌ماه در دسترس کاربران قرار خواهد گرفت. او با این اظهارنظر، تا حدی به دغدغه‌های موجود درباره زمان بهره‌برداری از این پلتفرم پاسخ داد.

سکوی ملی هوش مصنوعی؛ از توسعه در شریف تا آسیب در جنگ

در تاریخ ۱۷ فروردین ۱۴۰۵، دانشگاه صنعتی شریف نیز به فهرست اهداف حملات صورت‌گرفته علیه خاک ایران اضافه شد و مرکز فناوری اطلاعات این دانشگاه، که به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین زیرساخت‌های هوش مصنوعی کشور فعالیت می‌کرد، مورد اصابت قرار گرفت. این زیرساخت که به دست نخبگان داخلی طراحی، نصب و راه‌اندازی شده بود، خدمات پایه هوش مصنوعی و پردازش سریع را به طیف گسترده‌ای از سازمان‌ها و نهادها ارائه می‌داد.

پیش از وقوع حمله، بیش از ۸ هزار کاربر از جمله دانشگاه‌ها، شرکت‌های دانش‌بنیان، سازمان‌ها، اساتید و دانشجویان چندین مرکز آموزش عالی از ظرفیت پردازشی این مرکز استفاده می‌کردند. فعالیت‌های این مرکز شامل دو بخش اصلی شامل ارائه خدمات پردازش سریع و ارائه سرویس‌های پایه هوش مصنوعی بود.

پروژه ایجاد GPU FARM و سکوی ملی هوش مصنوعی از مهرماه ۱۴۰۳ با مشارکت تیمی ۸۰ نفره از اساتید و دانشجویان دانشگاه شریف و با حمایت معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان و همچنین پژوهشکده فناوری اطلاعات و ارتباطات پیشرفته آغاز شد. در بهمن‌ماه همان سال برای نخستین بار و در نمایشگاه پیشگامان پیشرفت، این پروژه با حضور رهبر انقلاب توسط حسین اسدی، مدیر پروژه و حسین افشین، معاون علمی رئیس‌جمهور، در قالب «دموی سکوی ملی هوش مصنوعی» معرفی و رسانه‌ای شد.

رونمایی از نسخه اولیه و متن‌باز سکو

یک ماه بعد، در اسفندماه، نسخه اولیه و متن‌باز سکوی ملی هوش مصنوعی طی مراسمی رسمی رونمایی شد؛ نسخه‌ای که به‌عنوان MVP یا حداقل محصول پذیرفتنی پروژه معرفی شد. در این مراسم اعلام گردید که پس از راه‌اندازی کامل سکوی ملی، ظرفیتی برای شکل‌گیری حداقل ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ واحد کسب‌وکار جدید فراهم می‌شود و این حوزه می‌تواند بازاری با ارزشی معادل ۴۰ همت یا حتی بیشتر ایجاد کند.

نسخه MVP این سکو توانایی فراهم‌سازی زیرساخت داده و پردازش نرم‌افزاری، طراحی و توسعه لایه‌های داده، ابزارهای تحلیل و پردازش، سکوی عملیات یادگیری ماشین، مدل‌های زبانی بزرگ، مدل‌های زبانی-بینایی و همچنین ایجاد چند استودیوی تخصصی را دارد.

 

وضعیت سکو پس از حمله و زمان دسترسی کاربران

پس از آسیب‌دیدن بخشی از زیرساخت‌های پردازشی این مرکز در جریان حمله، این پرسش برای بسیاری از متخصصان و کاربران حوزه مطرح شد که چه زمانی امکان دسترسی دوباره به سکوی ملی هوش مصنوعی وجود خواهد داشت. اکنون حسین افشین اعلام کرده است که در جریان حمله، سامانه نرم‌افزاری مورد آسیب قرار نگرفته و با توجه به وجود نسخه پشتیبان کامل، این بخش کاملاً سالم باقی مانده است. او تأکید کرده که سکوی ملی تا پایان اردیبهشت‌ماه در دسترس کاربران قرار خواهد گرفت.