دستیار اجتماعی رئیس‌جمهور: محدودیت طولانی اینترنت به اعتماد عمومی آسیب می‌زند

دستیار اجتماعی رئیس‌جمهور با اشاره به پیامدهای اجتماعی قطع و محدودیت اینترنت، بر ضرورت بازنگری در این روند تأکید کرد.

با عنایت به آخرین اخبار داخلی، علی ربیعی، دستیار اجتماعی رئیس‌جمهور در یادداشتی با اشاره به وضعیت اینترنت بین‌الملل، اعتماد عمومی را در شرایط بحرانی یکی از ارکان اصلی امنیت ملی توصیف کرد و بر ضرورت حفظ و تقویت آن تأکید داشت.

او با انتقاد از تداوم محدودیت اینترنت، این وضعیت را در صورت فقدان اطلاع‌رسانی شفاف و اقناع افکار عمومی، زمینه‌ساز نارضایتی و کاهش سرمایه اجتماعی دانست. ربیعی هشدار داد استمرار ابهام، تبعیض در دسترسی و فرسایش اعتماد می‌تواند انسجام اجتماعی را تضعیف کرده و پیامدهایی برای امنیت کشور به همراه داشته باشد.

محدودیت اینترنت نباید به بی‌عدالتی در دسترسی منجر شود

دستیار اجتماعی رئیس‌جمهور در ابتدای یادداشت خود با ترسیم شرایط حساس کشور و اشاره به سایه تهدید جنگ تأکید کرد که در چنین فضایی بیش از هر زمان دیگری، حفظ اعتماد، همراهی و حمایت گسترده مردم ضرورتی حیاتی است.

او گام نخست در این مسیر را پرهیز از دستکاری افکار عمومی و اجتناب از سیاست‌هایی دانست که جامعه را درگیر تنش و دوگانگی می‌کند و تصریح کرد که امروز نحوه مواجهه با موضوع اینترنت به یکی از شاخص‌های جدی قضاوت افکار عمومی درباره کیفیت حکمرانی تبدیل شده است. به باور او، در وضعیت‌های بحرانی، اعتماد عمومی نه یک موضوع فرعی، بلکه بخشی از سازوکار امنیت ملی است و نمی‌توان آن را از معادلات تصمیم‌گیری جدا دانست.

ربیعی در ادامه با طرح ابهاماتی درباره تصمیم‌های اتخاذشده پیرامون اینترنت بین‌الملل، خاطرنشان کرد هنوز به‌طور دقیق روشن نیست که قطع یا محدودیت اینترنت بر چه مبنا و ارزیابی‌ای استوار بوده و چرا تداوم یافته است. او توضیح داد که جامعه معمولاً محدودیت‌های کوتاه‌مدت، شفاف و دارای زمان‌بندی مشخص را بهتر درک می‌کند، اما محدودیت‌های فرسایشی، بی‌توضیح و نامحدود را دشوارتر می‌پذیرد.

وی با اشاره به مسئله تبعیض در دسترسی افزود هنگامی که هم‌زمان نوعی اینترنت ویژه یا «اینترنت پرو» برای گروه‌هایی خاص برقرار باشد، حتی اگر مردم محدودیت امنیتی کوتاه‌مدت را تحمل کنند، تبعیض در دسترسی را نه در چارچوب امنیت، بلکه در قالب بی‌عدالتی تفسیر خواهند کرد. او تأکید کرد در شرایط بحران، مردم ممکن است سختی‌ها را تاب بیاورند، اما احساس تبعیض را به‌سادگی فراموش نمی‌کنند و هیچ سیاست امنیتی‌ که به فرسایش اعتماد عمومی بینجامد، در بلندمدت امنیت‌آفرین نخواهد بود.

همچنین بخوانید

• جزئیات جدید زمان وصل شدن اینترنت از زبان رئیس شورای اطلاع‌رسانی دولت
• عضو شورای عالی فضای مجازی: پیام‌رسان‌های خارجی استقلال کشور را تهدید می‌کنند
• وزیر ارتباطات: اینترنت ویژه کسب‌وکارها قرار نیست جای اینترنت بین‌الملل را بگیرد

اینترنت زیرساخت زندگی روزمره است

دستیار اجتماعی رئیس‌جمهور در بخش دیگری از این یادداشت با اشاره به جایگاه اینترنت در زندگی امروز تصریح کرد که اینترنت دیگر کالایی لوکس یا صرفاً بستری برای سرگرمی نیست، بلکه به بخشی از زیرساخت زندگی روزمره، فعالیت‌های اقتصادی، آموزش، ارتباطات و مدیریت امور شخصی شهروندان تبدیل شده است؛ از این رو قطع یا اختلال در آن تنها حذف یک ابزار ارتباطی نیست، بلکه به معنای اخلال در جریان عادی زندگی مردم است.

او با برشمردن پیامدهای اجتماعی و روانی این وضعیت نوشت ابهام در تصمیم‌گیری، فرسایش تدریجی اعتماد و احساس تبعیض، سه عاملی هستند که می‌توانند یک تصمیم اجرایی را به بحرانی اجتماعی بدل کنند. به گفته ربیعی، سرمایه اجتماعی زمانی آسیب می‌بیند که شهروندان احساس کنند هم هزینه محدودیت‌ها را می‌پردازند و هم توضیح قانع‌کننده‌ای دریافت نمی‌کنند.

نارضایتی‌های انباشته و تأثیر بر اعتماد سیاسی

وی با اشاره به نارضایتی‌های شکل‌گرفته در جامعه تأکید کرد مسئله صرفاً خود محدودیت نیست، بلکه بی‌توضیحی، تبعیض، نبود زمان‌بندی مشخص، احساس قدرنشناسی و بی‌مسئولیتی در قبال اختلالی است که در زندگی مردم ایجاد شده است. او هشدار داد آرامش ظاهری جامعه را نباید لزوماً نشانه رضایت دانست، چرا که گاه این سکوت می‌تواند بیانگر فرسودگی اجتماعی و عقب‌نشینی عاطفی شهروندان از عرصه عمومی باشد.

ربیعی همچنین با اشاره به تأثیر این وضعیت بر اعتماد سیاسی تصریح کرد که موضوع اینترنت تنها مسئله دسترسی فنی نیست، بلکه با اعتبار وعده‌های سیاسی و نسبت مردم با صندوق رأی نیز پیوند خورده است. او در پایان با طرح این پرسش که این پافشاری قرار است دقیقاً چه چیزی را حفظ کند، تأکید کرد ادامه وضع موجود در حالی که به تولید ناامیدی، بی‌اعتمادی و فرسایش اجتماعی می‌انجامد، خود می‌تواند به چالشی برای سرمایه اجتماعی و انسجام ملی تبدیل شود.