گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 
دولت از اجرای طرح جدیدی برای بازنگری در سهمیه و مدیریت مصرف بنزین خبر داد. این برنامه با محوریت مقابله با قاچاق و اصلاح یارانه سوخت دنبال میشود.
با عنایت به آخرین اخبار داخلی، در ماههای گذشته گمانهزنیهای متعددی درباره احتمال افزایش قیمت بنزین مطرح بود، اما اظهارات جدید مسئولان دولتی و نمایندگان مجلس نشان میدهد رویکرد تازه سیاستگذاری در حوزه سوخت فعلاً بر مدیریت مصرف، سهمیه بنزین و استفاده از ابزارهای غیرقیمتی متمرکز شده است.
بر اساس این رویکرد، تصمیمگیران به این نتیجه رسیدهاند که تغییر نرخ بنزین در شرایط اقتصادی کنونی میتواند پیامدهای اجتماعی و تورمی قابلتوجهی ایجاد کند، بنابراین تمرکز اصلی بر اصلاح الگوی مصرف، جلوگیری از قاچاق و ساماندهی عادلانه یارانه انرژی قرار گرفته است.
اصلاح سهمیه بنزین با هدف توزیع عادلانه یارانه انرژی
موضوع عدالت در توزیع یارانه انرژی از همان ابتدای فعالیت دولت چهاردهم یکی از بحثهای محوری بوده و بارها از سوی مسئولان دولت مطرح شده است. هرچند در سال گذشته برخی اصلاحات قیمتی محدود در این حوزه انجام شد، اما رویکرد اصلی دولت همچنان این است که در شرایط فعلی نباید فشار بیشتری بر معیشت خانوارها وارد شود و هرگونه تصمیمگیری باید با ملاحظه آثار اجتماعی و اقتصادی آن بر زندگی مردم همراه باشد.
اظهارات اخیر مسعود پزشکیان در نشست «بررسی راهکارهای مدیریت مصرف و تقویت تابآوری شبکه تأمین پایدار سوخت کشور» نیز نشان میدهد دولت درصدد آن است که مجموعهای از اقدامات اجرایی، نظارتی و فرهنگی را برای کاهش مصرف سوخت و ساماندهی بهتر نظام توزیع انرژی عملیاتی کند.
بر همین اساس، بازنگری در سهمیه بنزین، کاهش سهمیه افراد پرمصرف و دهکهای پردرآمد، تشدید نظارت بر زنجیره توزیع سوخت، مقابله جدیتر با قاچاق سوخت، توسعه مشوقهای حملونقل عمومی، کاهش سفرهای غیرضروری با خودروهای شخصی و اجرای برنامههای فرهنگی برای اصلاح الگوی مصرف در دستور کار قرار گرفتهاند.
اصلاح نحوه تخصیص یارانه به نفع دهکهای کمدرآمد
پزشکیان همچنین تأکید کرده که دولت بهدنبال اصلاح نحوه توزیع یارانه انرژی است تا سهم بیشتری از منابع حمایتی به دهکهای کمدرآمد اختصاص یابد؛ به این معنا که از نگاه دولت، بخش قابلتوجهی از یارانه سوخت در وضعیت فعلی عملاً نصیب کسانی میشود که مصرف بالاتر و توان اقتصادی بیشتری دارند، نه گروههایی که واقعاً به حمایت نیازمندند.
- طرح انتقال سهمیه بنزین به کارت بانکی در دستور بررسی قرار گرفت
- وزیر نیرو: ورود یک میلیون خودروی برقی، ناترازی بنزین را از بین میبرد
- شایعه بنزین ۲۰ هزار تومانی؛ اظهارات جنجالی حمید رسایی درباره تغییر قیمت سوخت
اجرای تصمیمات جدید بدون افزایش قیمت بنزین
در همین چارچوب، محمدرضا عارف نیز در نشست اخیر «کارگروه بنزین» اعلام کرده که تصمیمات جدید مربوط به مدیریت مصرف سوخت از ابتدای خرداد اجرایی خواهد شد و تأکید کرده این تصمیمات بدون افزایش قیمت بنزین و با هدف جلوگیری از تشدید ناترازی میان تولید و مصرف اتخاذ میشوند. به بیان دیگر، دولت فعلاً مسیر کنترل مصرف را نه از راه گرانی سوخت، بلکه از طریق تنظیم سهمیهها، بهبود سازوکارهای نظارتی و اصلاح رفتار مصرفی دنبال میکند.
در کنار این سیاستها، دولت قصد دارد از ابزارهای مکمل دیگری هم استفاده کند؛ از جمله تقویت دیپلماسی اقتصادی با کشورهای همسایه، برگزاری نشستهای مستمر با اصناف و تولیدکنندگان و هماهنگی بیشتر با شبکههای توزیع و بخشهای اقتصادی برای کنترل بهتر مصرف سوخت و کاهش فشار بر زیرساختهای انرژی. این رویکرد نشان میدهد که مسئله سوخت تنها یک موضوع قیمتی نیست، بلکه به مجموعهای از سیاستهای اقتصادی، مدیریتی و ارتباطی نیاز دارد تا هم عرضه پایدار بماند و هم مصرف در سطح قابلقبول کنترل شود.
همراهی مجلس با اصلاحات غیرقیمتی
مواضع اعلامشده از سوی دولت، در مجلس نیز تا حد زیادی مورد تأیید قرار گرفته است. احمد مرادی اعلام کرده که نمایندگان مجلس با هرگونه افزایش قیمت سوخت مخالف هستند و تمرکز اصلی باید بر اصلاحات غیرقیمتی باشد. او همچنین بر ضرورت توسعه زیرساختهای حملونقل عمومی تأکید کرده و گفته در بسیاری از مناطق کشور، امکانات حملونقل عمومی پاسخگوی نیاز مردم نیست؛ مسئلهای که باعث میشود وابستگی به خودرو شخصی همچنان بالا بماند و امکان کاهش مصرف سوخت بهصورت طبیعی محدود شود.
از سوی دیگر، سید اسماعیل حسینی نیز اجرای سیاستهای غیرقیمتی پیشبینیشده در برنامه هفتم توسعه را ضروری دانسته و اعلام کرده اقداماتی مانند تنوعبخشی به سبد سوخت، شفافسازی فروش و مصرف سوخت، جلوگیری از قاچاق و توزیع عادلانه یارانه انرژی میتواند به کاهش ناترازی موجود در بخش سوخت کمک کند.
نقش وزارت نفت و ساختار تصمیمگیری کارگروه ویژه بنزین
محسن پاکنژاد نیز در اظهارات اخیر خود توضیح داده که وزارت نفت صرفاً مسئول تأمین و توزیع سوخت است و تصمیمگیری درباره سهمیهبندی و قیمتگذاری در کارگروهی فراتر از وزارت نفت انجام میشود. به گفته وزیر نفت، حدود شش ماه قبل کارگروهی ویژه برای مدیریت وضعیت بنزین تشکیل شده و آییننامه اجرایی آن نیز به تصویب دولت رسیده است؛ بنابراین وزارت نفت تنها یکی از اعضای این کارگروه محسوب میشود و تصمیمات اصلی درباره نحوه عرضه و سهمیهبندی سوخت در همان ساختار اتخاذ خواهد شد.
- رئیس سازمان برنامه و بودجه: فعلاً خبری از افزایش قیمت بنزین نیست
- قوانین سوختگیری با کارت جایگاه تغییر کرد
- آیا با چراغ بنزین روشن خودرو میتوان مسافت طولانی طی کرد؟
ورود به فاز جدید مدیریت مصرف سوخت
در مجموع، اظهارات مقامات دولتی و مواضع مطرحشده در دولت و مجلس نشان میدهد کشور وارد مرحله تازهای از مدیریت مصرف سوخت شده است که در آن، بهجای افزایش قیمت، احتمالاً شاهد سختگیری بیشتر در سهمیه بنزین، کنترل دقیقتر مصرف پرمصرفها، توسعه حملونقل عمومی، گسترش مشوقهای رفتاری و اجرایی و تشدید نظارت بر توزیع سوخت خواهیم بود.
این مسیر در ظاهر قرار است هم از فشار مستقیم بر معیشت مردم جلوگیری کند و هم به اصلاح تدریجی الگوی مصرف و کاهش ناترازی در بخش سوخت کمک کند، بیآنکه دولت بهسراغ راهحل پرهزینه و پرچالش افزایش قیمت برود.