گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 
استقرار سامانههای پدافند هوایی روسیه بر فراز پشتبامهای مسکو با هلیکوپترهای غولپیکر Mi-26، جدیدترین گام در استراتژی دفاعی این کشور در برابر تهدیدات هوایی است.
انتشار ویدئوهایی در شبکههای اجتماعی، از عملیات استقرار سامانههای پدافند هوایی پانتسیر-اسامدی-ای بر فراز پشتبام ساختمانهای مسکو توسط هلیکوپتر Mi-26 خبر میدهد. این اقدام، تحولی چشمگیر در نحوه دفاع پایتخت روسیه در برابر حملات پهپادی اوکراین به شمار میرود که از ماه مه ۲۰۲۳ آغاز شده است. این استقرار، نشاندهنده تغییر عمیق در محاسبات امنیتی روسیه در مواجهه با تهدیدات هوایی است.
استقرار پدافند هوایی بر پشتبامهای مسکو
ویدئوی منتشر شده در این هفته نشان میدهد یک هلیکوپتر ترابری سنگین Mi-26 روسیه، یک سامانه دفاع هوایی کوتاهبرد پانتسیر-اسامدی-ای (Pantsir-SMD-E) را بر روی پشتبام ساختمانی در مسکو قرار میدهد. این عملیات با استفاده از روش آویز خارجی، استاندارد حمل تجهیزات سنگین به مکانهای صعبالعبور، انجام شد.
هلیکوپتر Mi-26 که بزرگترین هلیکوپتر تولیدی جهان با قابلیت حمل حدود ۲۰ تن بار است، سامانه را بر فراز یک ساختمان بزرگ اداری یا مسکونی در یک منطقه شهری مسکو مانور داد. این تصاویر با الگوی گستردهتر استقرار دفاع هوایی بر پشتبامها که از زمان اولین حمله پهپادی اوکراین در ماه مه ۲۰۲۳ در مسکو مستند شده، مطابقت دارد.
ویژگیهای سامانه پانتسیر-اسامدی-ای
پانتسیر-اسامدی-ای (Pantsir-SMD-E)، جدیدترین مدل از خانواده سامانههای دفاع هوایی کوتاهبرد پانتسیر است که توسط شرکت KBP Instrument Design Bureau توسعه یافته و توسط High-Precision Systems تحت نظارت شرکت دولتی Rostec تولید میشود. این مدل برخلاف پانتسیر-اس۱ (Pantsir-S1) که توپهای ۳۰ میلیمتری و ۱۲ موشک داشت، کاملاً موشکمحور است. یک باتری پانتسیر-اسامدی-ای میتواند تا ۴۸ موشک رهگیر کوتاهبرد TKB-1055 (با برد ۵۰۰ تا ۷,۰۰۰ متر) یا تا ۱۲ موشک بزرگتر 57E6-E (با برد ۱,۲۰۰ تا ۲۰,۰۰۰ متر) یا ترکیبی از هر دو را حمل کند. این سامانه قادر است همزمان ۴۰ هدف را رهگیری کرده و با تهدیداتی که با سرعت تا ۱,۰۰۰ متر بر ثانیه حرکت میکنند درگیر شود؛ رادار آن میتواند اهدافی با سطح مقطع راداری یک متر مربع را تا ۴۵ کیلومتر شناسایی کند.
- روسیه عملیات جنگی جنگندههای Su-57 را در سراسر جبهه اوکراین از سر گرفت
- روسیه پهپادهای تهاجمی خود را به سیستمهای جدید دفاع الکترونیکی مجهز میکند
- استراتژی جدید اوکراین: ۱۱۷۶ کیلومتر مسیر حیاتی در برابر پهپادهای روسی ایمن شد
چرا استقرار بر پشتبامها؟
مفهوم استقرار بر پشتبام، مشکل خاصی را حل میکند که سامانههای پانتسیر مستقر در زمین در محیطهای شهری قادر به حل آن نیستند. در شهرهای متراکم مانند مسکو، ساختمانها و سایر سازهها افق رادار را مسدود کرده و هندسه درگیری سامانههای زمینی را محدود میکنند. این محدودیت باعث میشود پهپادهای پرسرعت بتوانند در ارتفاع پایین و پشت موانع به اهداف محافظت شده نزدیک شوند، قبل از اینکه سامانه فرصت درگیری پیدا کند.
بالا بردن سامانهها از سطح زمین، افق رادار را افزایش داده و شناسایی و درگیری با اهداف کوچک در ارتفاع پایین را بهبود میبخشد، که منجر به زمان واکنش بیشتر و دید مستقیمتری به تهدیدات ورودی میشود. روسیه برای رفع این مشکل، علاوه بر استقرار مستقیم بر پشتبام ساختمانهای دولتی و اکنون ظاهراً غیرنظامی، برجهای مرتفع اختصاصی برای باتریهای پانتسیر در اطراف منطقه مسکو نیز ساخته است.
تقویت تدریجی دفاع هوایی مسکو
ساختارهای دفاع هوایی روسیه در اطراف مسکو به طور پیوسته در حال تقویت است. تنها در سال ۲۰۲۵، روسیه بیش از ۴۰ سامانه پانتسیر-اس۱ (Pantsir-S1) جدید در اطراف مسکو مستقر کرد که برخی از آنها از مناطق دیگر منتقل شده بودند. این سامانهها در امتداد جاده کمربندی مرکزی و نزدیک شهرهایی مانند زلنوگراد، پودولسک، دومودهدوو و ژوکوفسکی قرار گرفتند. از سال ۲۰۲۳، بیش از ۱۰۰ سامانه دفاع هوایی در کل به پایتخت اضافه شده است. تحلیلگران اطلاعات منبع باز، با بررسی تصاویر ماهوارهای، الگویی را شناسایی کردهاند که به طور فزایندهای شبیه به بازسازی حلقههای دفاع هوایی لایهبندی شده دوران شوروی در جنگ سرد است.
تکامل فنی خانواده پانتسیر نیز نشاندهنده درسهایی است که روسیه از تهدید پهپادها آموخته؛ مدل اسامدی-ای (SMD-E) برای رهگیری انبوه پهپادها بهینهسازی شده است. این اقدامات در پاسخ به حملات پهپادی اوکراین به خاک روسیه صورت میگیرد که توانایی خود را برای حملات عمیق به نمایش گذاشته است و روسیه را مجبور به اختصاص منابع قابل توجهی برای دفاع از پایتخت خود کرده است.