گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 
گرچه شرکت اسپیس ایکس همچنان یکی از شرکای تجاری مهم ناسا باقی مانده، اما از پروژه مسکونی سازی کره ماه کنار گذاشته شده است.
سالهاست بحث درباره آینده حضور انسان در فضا بیشتر حول یک مقصد خاص میچرخد و آن مریخ است. عمده مباحث مربوط به این پروژه نیز متوجه دیدگاه های ایلان ماسک و شرکت اسپیس ایکس میشود. این کارآفرین و ثروتمند شماره یک دنیا، به دنبال ساخت شهری پایدار و خودکفا بر روی سیاره سرخ بوده و مدتهاست راجع به این برنامه صحبت میکند.
اما در حالی که سفر به مریخ هنوز بسیار دور و پیچیده به نظر میرسد، ناسا مسیر واقعبینانهتری را در پیش گرفته است: تمرکز بر ایجاد یک پایگاه دائمی انسانی روی ماه. جالب اینجاست که در این مرحله اولیه از برنامه بازگشت به ماه، نقش اصلی نه به اسپیس ایکس، بلکه به شرکت بلو اوریجین سپرده شده است و این موضوع نشان میدهد رقابت فضایی جدید، فقط درباره مریخ نیست، بلکه از همین نزدیکی زمین آغاز شده است.
ناسا اسپیس ایکس را از پروژه مسکونی سازی کره ماه کنار گذاشت
بر اساس اعلامیهای که در 26 می توسط ناسا منتشر شد، این سازمان برنامهای مدون برای ایجاد یک پایگاه دائمی در نزدیکی قطب جنوب ماه تدوین کرده است. در فاز نخست این طرح که تا سال 2029 ادامه دارد، ناسا قصد دارد حدود 25 مأموریت فضایی و 21 فرود روی سطح ماه انجام دهد. هدف از این مأموریتها، آزمایش فناوریهای مورد نیاز، بررسی و انتخاب بهترین نقاط برای استقرار پایگاه و همچنین آمادهسازی زیرساختهایی است که برای فعالیت بلندمدت انسان روی ماه ضروری خواهند بود.
ناسا برای برنامه پایگاه ماه خود، سه مأموریت اولیه را از قبل مشخص کرده که هر کدام توسط شرکتهای فضایی مختلف اجرا میشوند و هدفشان آمادهسازی حضور پایدار انسان روی ماه است.
- در مأموریت اول، شرکت Blue Origin مسئولیت دارد تا محمولههای علمی را به سطح ماه برساند و همزمان فناوریهای فرود روی ماه را آزمایش کند.
- در مأموریت دوم، شرکت Astrobotic وظیفه دارد بیش از 1100 پوند محموله را به ماه منتقل کرده و یک مریخ نورد یا ماه نورد را نیز همراه خود ببرد.
- در مأموریت سوم نیز شرکت Intuitive Machines مأمور مطالعه ساختارهای سطح ماه و همچنین پشتیبانی از محمولههای بین المللی خواهد بود.
مهمترین بخش این برنامه مربوط به مأموریت اول یعنی Moon Base I است. در این مأموریت، ناسا فرودگر Blue Moon Mark 1 Endurance متعلق به شرکت بلو اوریجین را برای پرتاب، در بازهای که زودتر از پاییز 2026 نخواهد بود، انتخاب کرده است. هدف این مأموریت، ارسال نخستین محمولههای علمی مرتبط با برنامه پایگاه ماه است. این محمولهها شامل ابزارهایی هستند که بررسی میکنند گازهای خروجی موتورهای موشکی هنگام فرود، چه تأثیری بر سطح ماه دارند و همچنین به بهبود سیستمهای ناوبری برای مأموریتهای آینده کمک خواهند کرد.
علاوه بر این، این مأموریت نقش یک آزمایش عملی مهم را هم دارد؛ از جمله نمایش توانایی فرود بسیار دقیق روی سطح ماه، آزمایش سیستمهای هدایت خودکار و بررسی فناوری پیشرانش برودتی که برای مأموریتهای فضایی آینده حیاتی محسوب میشوند.
- قرارداد ۴ میلیارد دلاری اسپیسایکس برای حضور در پروژه «گنبد طلایی» آمریکا
- ایلان ماسک: استارلینک نباید روی سیستمهای تسلیحاتی استفاده شود
رهبران پروژه مسکونی سازی ماه در دست کیست؟
نکته جالب اینجاست که در این اعلامیه، نامی که انتظار میرفت نقش پررنگتری داشته باشد یعنی اسپیس ایکس، حضور ندارد. با این حال، این موضوع به معنای کاهش همکاری میان این شرکت و ناسا نیست. بر اساس دادههای مربوط به پیمانکاران اصلی در سال مالی 2025، اسپیس ایکس همچنان یکی از مهمترین شرکای تجاری ناسا محسوب میشود و در واقع دومین پیمانکار بزرگ این سازمان است. تنها مجموعهای که بالاتر از آن قرار دارد، آزمایشگاه پیشرانش جت است.
در همین بازه زمانی، اسپیس ایکس حدود 2.15 میلیارد دلار از ناسا بودجه دریافت کرده که نشان میدهد این شرکت همچنان یکی از ستونهای اصلی برنامههای فضایی تجاری ناسا باقی مانده، حتی اگر در برخی پروژههای جدید مثل پایگاه ماه نقش مستقیم نداشته باشد. با وجود همه اینها، در تصمیم مهم ناسا برای نخستین مأموریت رسمی مرتبط با ساخت یک پایگاه دائمی روی ماه، این شرکت Blue Origin بود که انتخاب شد.
این انتخاب از آن جهت قابل توجه است که بلو اوریجین در رتبهبندی پیمانکاران اصلی ناسا در سال مالی 2025 تنها جایگاه هفتم را داشته است. با این حال، ناسا قراردادی به ارزش 188 میلیون دلار به این شرکت واگذار کرده تا با استفاده از فرودگر Blue Moon Mark 1، تجهیزات حملونقل سطح ماه و زیرساختهای مورد نیاز را به ماه منتقل کند.
در مقابل، SpaceX همچنان نقش بسیار پررنگی در برنامه گستردهتر آرتمیس ناسا و مأموریتهای آینده سرنشیندار به ماه دارد، اما در نقطه شروع این پروژه خاص یعنی نخستین مأموریت رسمی برای ایجاد پایگاه ماه، این بلو اوریجین بود که به عنوان بازیگر پیشرو انتخاب شد.
- موشک نیو گلن شرکت Blue Origin در حین آزمایش در فلوریدا منفجر شد
- شکست ماموریت ماهوارهای بلو اوریجین؛ نیو گلن ۳ آدرس را اشتباه رفت!
چرا این موضوع برای سرمایه گذاران اهمیت دارد؟
از نگاه سرمایهگذاری، تمرکز عمومی روی مریخ است، چون ایده آن جذابتر و آیندهنگرانهتر به نظر میرسد. اما در عمل، ماه در حال حاضر فرصت اقتصادی بسیار نزدیکتر و قابلاجراتری محسوب میشود. بر اساس برنامهریزی ناسا برای ایجاد پایگاه ماه، این پروژه در چند مرحله شامل تعداد زیادی مأموریت رباتیک، خودروهای سطح ماه، فرودگرهای حمل بار، سامانههای ارتباطی، زیرساختهای انرژی و در نهایت ساخت زیستگاههایی خواهد بود که بتوانند از حضور دورهای فضانوردان پشتیبانی کنند.
ناسا تاکنون بیش از 600 میلیون دلار قرارداد برای آغاز این برنامهها اختصاص داده است و این موضوع نشان میدهد اقتصاد واقعی فضا در حال حاضر بیشتر حول ماه شکل میگیرد تا مریخ. در هر صورت، ایجاد یک حضور پایدار انسانی در ماه پروژهای کوتاه مدت نیست. این هدف تنها با تکیه بر سالها سرمایهگذاری دولتها و همکاری نزدیک با شرکتهای تجاری فضایی قابل تحقق خواهد بود.
- تلسکوپ Roman ناسا ممکن است 100 هزار سیاره جدید کشف کند
- عجیبترین تصاویر از مریخ که دانشمندان را متعجب کردهاند
سخن پایانی
در پایان، آخرین برنامه اعلام شده توسط ناسا نشان میدهد که رقابت برای حضور پایدار در ماه وارد مرحله تازهای شده است. در این میان، اسپیس ایکس همچنان نقش پررنگی در بحثهای مربوط به مریخ دارد و یکی از مهمترین پیمانکاران ناسا محسوب میشود. با این حال، در آغاز مسیر ساخت پایگاه ماه، این Blue Origin بوده که یک پیروزی مهم اولیه را به نام خود ثبت کرده است.
مأموریت Blue Moon Mark 1 Endurance قرار است نخستین پرتاب از مجموعه سه مأموریت اصلی برنامه پایگاه ماه باشد و عملا آغازگر ایجاد یک حضور دائمی انسانی روی ماه محسوب میشود. برای سرمایهگذارانی که به اقتصاد فضایی نگاه میکنند، نکته کلیدی همین است: مریخ شاید همچنان مقصد نهایی و رؤیایی باقی بماند، اما در عمل، به نظر میرسد شرکت پیشتاز در شروع مرحله بعدی توسعه حضور بشر در فضا، حداقل در حال حاضر، بلو اوریجین باشد.