گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 
فضاپیمای MAVEN ناسا پس از یک دهه خدمت علمی و ارتباطی حیاتی در مدار مریخ، بهطور رسمی برای همیشه از دست رفت و به فعالیتهای مهم خود در سیاره سرخ پایان داد.
سازمان فضایی آمریکا، ناسا، اخیرا اعلام کرد که ارتباط خود را با مدارگرد MAVEN، یکی از فضاپیماهای کهنهکار خود در مدار مریخ، برای همیشه از دست داده است.
این فضاپیما که در نوامبر سال ۲۰۱۳ پرتاب شده بود، نه تنها اولین ماموریت موفقیتآمیز برای مطالعه جو مریخ به شمار میرفت، بلکه به یکی از گرههای اصلی شبکه ارتباطی این سیاره نیز تبدیل شده بود.
نقش حیاتی MAVEN در مریخ
ماموریت MAVEN که مخفف “Mars Atmosphere and Volatile Evolution” است، در درجه اول با هدف کشف چگونگی تبدیل شدن جو مریخ به این حد رقیق و کمتراکم طراحی شد.
این اطلاعات برای درک دلایل از دست رفتن سکونتپذیری مریخ در گذشته و همچنین برنامهریزی ماموریتهای آتی انسانی بسیار مهم بود.
علاوه بر این، MAVEN نقشی حیاتی در شبکه ارتباطی مریخ ایفا میکرد. این فضاپیما به عنوان یک رله، دادههای جمعآوری شده توسط مریخنورد کنجکاوی و استقامت را از سطح سیاره به زمین منتقل میکرد.
گرچه مدارگرد Trace Gas سازمان فضایی اروپا (ESA) بخش عمده این وظیفه را بر عهده داشت، MAVEN در جایگاه دوم اهمیت قرار داشت و سهم بزرگی از کار رله را نسبت به سایر فضاپیماهای ناسا در این شبکه انجام میداد.
- اسپیس ایکس از پروژه مسکونی سازی کره ماه کنار گذاشته شد!
- تلسکوپ Roman ناسا ممکن است 100 هزار سیاره جدید کشف کند
چگونگی از دست رفتن فضاپیمای MAVEN
مشکلات فضاپیمای MAVEN بهطور ناگهانی در دسامبر سال ۲۰۲۵ و در حالی که در سمت دور مریخ نسبت به زمین قرار داشت، آغاز شد.
آخرین اطلاعات تفصیلی از این مدارگرد در تاریخ ۴ دسامبر دریافت شد و پس از آن، دادههای ردیابی محدودی در ۶ دسامبر به دست مهندسان ناسا رسید. این دادهها نشان میداد که فضاپیما بهشکل غیرمنتظرهای در حال چرخش بوده و مسیر مداری آن تغییر کرده است.
تلاشها برای عیبیابی و برقراری مجدد ارتباط با MAVEN بهدلیل قرار گرفتن زمین و سیاره مریخ در دو سوی خورشید در پدیده همراستایی خورشیدی مریخ که از ۲۹ دسامبر ۲۰۲۵ تا ۱۶ ژانویه ۲۰۲۶ به طول انجامید، با دشواریهایی همراه شد.
تا قبل از پایان این دوره، مقامات ناسا امید خود را برای بازیابی MAVEN از دست داده بودند و سرانجام پس از تلاشهای بیشتر برای برقراری مجدد تماس، ناسا بهطور رسمی در ۳ ژوئن ۲۰۲۶ به این ماموریت پایان داد.
- عجیبترین تصاویر از مریخ که دانشمندان را متعجب کردهاند
- آیا استخراج اکسیژن از خاک ماه، آینده اکتشافات فضایی است؟
میراث علمی و پیامدهای از دست رفتن MAVEN
اطلاعات ارزشمند جمعآوری شده توسط MAVEN به مدت یک دهه، درک ما را از جو مریخ و تکامل آن به شکل چشمگیری پیشرفت داده است.
از جمله دستاوردهای کلیدی این ماموریت میتوان به کشف تأثیر طوفانهای خورشیدی بر فرسایش جو، نقشهبرداری از گردش باد در ارتفاعات بالا، کشف نوع جدیدی از شفق قطبی مریخی و رصد شرایط شدید جوی از جمله طوفان گردوغبار جهانی سال ۲۰۱۸ و طوفانهای خورشیدی قدرتمند در مه ۲۰۲۴ اشاره کرد.
این دادهها برای دههها منبع الهامبخش دانشمندان خواهند بود و به برنامهریزی ماموریتهای آینده به مریخ کمک شایانی میکنند.
از دست رفتن MAVEN پیامدهایی برای مجموعه فضاپیماهای در حال مطالعه مریخ خواهد داشت، زیرا این مدارگرد نقش مهمی در شبکه رله ارتباطی با مریخنوردان روی سطح سیاره ایفا میکرد.
گرچه شبکه شامل چهار مدارگرد فعال دیگر است، اما جایگاه فضاپیمای MAVEN در این اکوسیستم برای همیشه خالی خواهد ماند.