گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 
اختراعات شوروی نه تنها رقابت ایدئولوژیک با غرب را تشدید کرد بلکه نوآوریهای مهمی در حوزههای مختلف از جمله فضا، دفاع و علم پدید آورد که میراث ماندگاری از خود برجای گذاشت.
اتحاد جماهیر شوروی پس از تأسیس، در کنار رقابتهای سیاسی، همواره به دنبال پیشرفتهای فناورانه بود. در جهانی که ملتهای سرمایهدار در حال مدرنسازی بودند، شوروی تلاش میکرد با مجموعهای از اختراعات تأثیرگذار شوروی به آنها برسد. دانشمندان و مهندسان این کشور فناوریهایی توسعه دادند که از اکتشافات فضایی تا تسلیحات و ابزارهای علمی را در بر میگیرد و همچنان بر زندگی امروز ما تأثیرگذار است. در ادامه به ۸ مورد از این نوآوریهای برجسته میپردازیم.
۱. کیرزا (Kirza): چرم مصنوعی ساخت شوروی
کیرزا نوعی چرم مصنوعی بود که در اتحاد جماهیر شوروی اختراع شد و عمدتاً برای تولید پوتین نظامی مورد استفاده قرار میگرفت. این ماده جایگزینی ارزانتر برای چرم حیوانی گرانقیمت در ارتش سرخ فراهم کرد. کیرزا از پنبه به دست میآمد و با مواد مصنوعی مانند لاتکس و رزین ترکیب میشد تا پارچهای ضدآب و انعطافپذیر شبیه پوست خوک تولید کند. ارتش شوروی از کیرزا برای ساخت غلاف اسلحه، تسمه ماشینآلات و به عنوان جایگزینی عمومی برای چرم حیوانی نیز بهره میبرد.
مفهوم کیرزا به امپراتوری روسیه پیش از شوروی بازمیگردد؛ در سال ۱۹۰۴، میخائیل پومورتسف نوعی چرم مصنوعی بر پایه پارچه کرسی ایجاد کرد. اما به دلیل پیچیدگیهای تولید، اختراع او مزیت چندانی نسبت به چرم واقعی نداشت. مهندسان شوروی، الکساندر خموتوف و ایوان پلوتنیکف، در دهه ۱۹۳۰ با استفاده از فرآیند تولید تحت خلاء، کیرزا را بهبود بخشیدند و آن را بسیار بادوامتر و مقاوم در برابر آب کردند. در طول جنگ جهانی دوم، تولید کیرزا به شدت افزایش یافت و به جزء جداییناپذیری از یونیفرم ارتش سرخ تبدیل شد. این چرم مصنوعی امروزه نیز در پوتینهای نظامی استفاده میشود.
۲. سامبو (Sambo): هنر رزمی شوروی و ورزش رزمی مدرن
سامبو یک هنر رزمی محبوب است که در اتحاد جماهیر شوروی به شهرت رسید. این هنر ترکیبی منحصربهفرد از کشتی سنتی، جودو و تکنیکهای دفاع شخصی است که برای مبارزات تنبهتن طراحی شده بود. امروزه سامبو به عنوان یک ورزش رزمی جهانی به رسمیت شناخته شده و در مسابقات جهانی کشتی در کنار کشتی فرنگی و آزاد قرار دارد.
واژه سامبو از ترکیب کلمات روسی به معنای «دفاع شخصی بدون سلاح» گرفته شده است. این هنر رزمی برای اولین بار در دهه ۱۹۲۰ در ارتش سرخ شوروی توسعه یافت تا مهارتهای رزمی و آمادگی جسمانی سربازان را بهبود بخشد. واسیلی اوشچپکف، متخصص هنرهای رزمی که در مؤسسه کودوکان ژاپن آموزش دیده بود، به عنوان پدر بنیانگذار سامبو شناخته میشود. اوشچپفف با استفاده از آموزشهای گسترده خود در ژاپن، تکنیکهای سامبو را برای سربازان ارتش سرخ ایجاد کرد. چهره کلیدی دیگر در شکلگیری سامبو، ویکتور اسپریدونوف بود که سبک ملایمتری از این ورزش را ارائه داد. در سال ۱۹۳۸، سامبو به طور رسمی توسط کمیته ورزشی اتحاد جماهیر شوروی به رسمیت شناخته شد.
- چگونه ترس از شفافیت دیجیتال، اینترنت شوروی را نابود کرد؟
- شوروی زودتر از ناسا به مریخ رسید، اما همهچیز در چند ثانیه تمام شد
- گزارش سازمان سیا از تبدیل سربازان شوروی به مجسمههای سنگی توسط موجودات فضایی
- 10 اختراع تاریخی که جنگها را برای همیشه تغییر دادند
۳. اسپوتنیک (Sputnik): نخستین ماهواره جهان
یکی از بزرگترین اختراعات شوروی، ماهواره اسپوتنیک ۱ بود. این ماهواره در تاریخ ۴ اکتبر ۱۹۵۷ به فضا پرتاب شد و به این ترتیب، به نخستین ماهواره مصنوعی تبدیل شد که وارد مدار زمین میشود. این پرتاب یک دستاورد تاریخی در اکتشافات فضایی و یک پیروزی بزرگ برای شوروی در رقابت فضایی بود. اسپوتنیک یک کره فلزی براق به قطر تقریباً نیم متر با چهار آنتن رادیویی بود که پالسهای رادیویی قابل تشخیص در سراسر جهان را مخابره میکرد. مسیر بیضوی اسپوتنیک به آن اجازه میداد تا بر فراز پرجمعیتترین مناطق زمین و همچنین برخی مناطق دورافتاده مدار بزند.
فرستندههای رادیویی این ماهواره به مدت سه هفته سیگنال مداومی را ارسال کردند تا باتریهای آن به پایان رسید. در طول عمر خود، اسپوتنیک ۱ تقریباً ۱٬۴۴۰ بار به دور زمین چرخید و مسافتی معادل ۷۰ میلیون کیلومتر را پیمود. در نهایت، بدون سیستم پیشرانش داخلی، این ماهواره در تاریخ ۴ ژانویه ۱۹۵۸ در جو زمین سوخت و از بین رفت.
۴. رآکتور همجوشی هستهای توکامک (Tokamak)
طراحی رآکتور همجوشی هستهای توکامک که توسط فیزیکدانان شوروی، ایگور تام و آندری ساخاروف، ایجاد شد، یکی از امیدبخشترین راهها برای دستیابی به همجوشی هستهای کنترلشده در زمین است. واژه توکامک از ترکیب کلمات روسی برگرفته شده است که به طراحی سیمپیچ مغناطیسی رآکتور اشاره دارد. برخلاف رآکتورهای شکافت هستهای که اتمها را برای تولید انرژی حرارتی میشکنند، توکامک برای دستیابی به انرژی نامحدود از طریق همجوشی هستهای –همان فرآیند شیمیایی که خورشید ما را تغذیه میکند– با ادغام مواد اتمی در فشارهای بسیار بالا طراحی شده است.
توکامک با کنترل پلاسمای بسیار داغ تولید شده توسط همجوشی هستهای در میدانهای مغناطیسی قدرتمند، نخستین طرحی بود که به واکنشهای پرانرژی مورد نیاز برای همجوشی هستهای دست یافت. در طول آزمایشات گسترده در دهه ۱۹۶۰، یک رآکتور توکامک ساخت شوروی به دماهایی دست یافت که پیش از آن بیسابقه بود. موفقیت طراحی توکامک شوروی منجر به افزایش علاقه جهانی به همجوشی هستهای شد و در نهایت به پروژه ITER در فرانسه انجامید؛ یک تلاش علمی چندملیتی که امید دارد بزرگترین رآکتور همجوشی هستهای جهان را با استفاده از همین طراحی شوروی بسازد.
۵. تفنگ تهاجمی کلاشینکف (AK-47)
تفنگ تهاجمی AK-47 که توسط میخائیل کلاشینکف، چهره افسانهای، در سالهای پس از جنگ جهانی دوم ساخته شد، به دلیل قابلیت اطمینان، سادگی و مقرونبهصرفه بودن، به یکی از پرکاربردترین تفنگهای تهاجمی جهان تبدیل شده است. کلاشینکف این تفنگ را برای پاسخ به نیاز سربازان ارتش سرخ به سلاحی طراحی کرد که بتواند در شرایط سخت میدان نبرد مدرن کارایی خود را حفظ کند. کلاشینکف از مواد ارزان و در دسترس ساخته شده و تعمیر و نگهداری آن ساده است. هسته این سلاح یک مکانیزم گازپیستونی است که به سرعت AK-47 را به محبوبیت جهانی رساند.
اتحاد جماهیر شوروی در نیمه دوم قرن بیستم، کلاشینکف را به صورت انبوه تولید کرد و این سلاح به تفنگ استاندارد سربازان شوروی و پیمان ورشو تبدیل شد. تأثیر فرهنگی AK-47 گسترده است و به نمادی از انقلاب و مقاومت در سراسر جهان تبدیل شده است. این تفنگ به دلیل سادگی و مقرونبهصرفه بودن، به طور گسترده توسط نیروهای چریکی کوچکتر مورد استفاده قرار گرفت و به عنوان اوج نبوغ و خلاقیت شوروی مورد ستایش قرار گرفته است.
۶. ماهنورد لونوخود ۱ (Lunokhod 1): کاوشگر ماه
یکی از نبوغآمیزترین اختراعات شوروی، نخستین ماهنورد جهان بود. پس از اینکه ناسا با موفقیت فضانوردان آمریکایی را به سطح ماه فرستاد و بازگرداند، برنامه فضایی شوروی مشتاق بود موفقیتهای اولیه خود را تکرار کند. مأموریت لونوخود ۱ که در سال ۱۹۷۰ به عنوان بخشی از برنامه لونا پرتاب شد، نخستین کاوشگر روباتیک بود که آزادانه بر روی سطح یک جرم آسمانی غیر از زمین حرکت کرد.
ماهنورد لونوخود در ابتدا برای کارکرد سه ماهه طراحی شده بود، اما این کاوشگر از همه انتظارات فراتر رفت و تقریباً یک سال به فعالیت خود ادامه داد. در طول مدت حضور خود روی ماه، این ماهنورد نزدیک به ۱۰ کیلومتر را پیمود و دادههای ارزشمندی درباره سطح ماه جمعآوری کرد. موفقیت مأموریت لونوخود ۱ یک نقطه عطف بزرگ برای اکتشافات فضایی شوروی بود و اطلاعات مهمی در مورد خاک ماه برای برنامهریزی مأموریتهای آتی به ماه ارائه داد. با این حال، به دلیل چالشهای سیاسی و اقتصادی قابل توجه در دهه ۱۹۷۰، فضانوردان شوروی هرگز رقبای آمریکایی خود را در رسیدن به ماه دنبال نکردند.
۷. طیفسنجی تشدید پارامغناطیس الکترون (EPR)
طیفسنجی تشدید پارامغناطیس الکترون (EPR) ابزاری قدرتمند است که توسط فیزیکدان شوروی، یوگنی زاوویسکی، در سال ۱۹۴۴ توسعه یافت. EPR به دانشمندان امکان میدهد تا خواص مغناطیسی خاص الکترونها را هنگام چرخش در مواد پارامغناطیس شناسایی کنند. این ابزار به کمکی بیبدیل برای دانشمندان تبدیل شده است، زیرا به آنها اجازه میدهد ساختارهای مولکولی را در سطوح عمیق بررسی کرده و فرآیندهای شیمیایی حاکم بر واکنشهای خاص را تحلیل کنند.
زمانی که زاوویسکی تکنیکهای پشت EPR را کشف کرد، جهان علمی این کشف پیشگامانه را ستود؛ زیرا او روشی غیرتهاجمی برای مطالعه تغییرات در سطح مولکولی ارائه داد. امروزه، تکنیکهای زاوویسکی برای مطالعه رفتار رادیکالهای آزاد در سلولها و بررسی فرآیندهای بیولوژیکی پیچیده که ساختار پروتئینها را تعیین میکنند، مورد استفاده قرار میگیرد.
۸. ترمین (Theremin): ابداع موسیقی الکترونیک
ترمین که توسط دانشمند شوروی، لئون ترمین، اختراع شد، یکی از اولین نمونههای سازهای موسیقی الکترونیک است. این ساز منحصربهفرد است، زیرا از دو آنتن رادیویی فلزی برای ایجاد یک میدان الکترومغناطیسی استفاده میکند که کاربر میتواند آن را در زمان واقعی دستکاری کند تا فرکانس و حجم صدا را تغییر دهد.
نوازنده این کار را با حرکت دادن دستان خود در نزدیکی آنتنها، بدون لمس فیزیکی آنها، انجام میدهد. این روش بدون تماس برای خلق موسیقی، صدایی ماورایی و اثیری تولید میکند که به یکی از ارکان نمادین موسیقی فیلمهای علمی تخیلی تبدیل شده است. ترمین تأثیر عظیمی بر ژانر موسیقی الکترونیک داشته و نسل کاملی از نوازندگان تجربی را الهام بخشیده است.