تلسکوپ هابل ناپدید شدن جرم مرموز Fomalhaut b را ثبت کرد. دانشمندان معتقدند این سیاره در واقع ابر غبار حاصل از یک برخورد کیهانی بوده است.
ستارهشناسان با استفاده از تلسکوپ فضایی هابل شاهد اتفاقی عجیب در فاصله ۲۵ سال نوری از زمین بودند؛ جرمی که ابتدا تصور میشد یک سیاره فراخورشیدی باشد، بهتدریج محو شد و سرانجام از دید تلسکوپ ناپدید شد. حالا دانشمندان معتقدند آنچه دیده بودند، احتمالاً یک سیاره واقعی نبود؛ بلکه ابر عظیمی از غبار حاصل از برخورد دو جرم آسمانی بود.
این جرم که با نام Fomalhaut b شناخته میشد، نخستین بار در تصاویر سالهای ۲۰۰۴ و ۲۰۰۶ دیده شد و در سال ۲۰۰۸ بهعنوان یک نامزد سیاره فراخورشیدی معرفی شد. اما بررسی تصاویر بعدی نشان داد که درخشندگی آن بهمرور کاهش پیدا میکند و اندازه ظاهریاش افزایش مییابد.
سیارهای که در واقع یک ابر غبار بود!
بررسی دادههای تلسکوپ هابل نشان داد Fomalhaut b رفتار غیرمعمولی دارد. برخلاف سیارههای واقعی، نشانه قابل تشخیصی از تابش فروسرخ آن وجود نداشت و مسیر حرکتش نیز با انتظار دانشمندان سازگار نبود.
پژوهشگران در نهایت به این نتیجه رسیدند که احتمالاً دو جرم یخی بزرگ با یکدیگر برخورد کردهاند و مقدار عظیمی غبار در فضا پراکنده شده است. این ابر در ابتدا آنقدر متراکم و درخشان بود که از فاصله دور شبیه یک سیاره به نظر میرسید.
با گذشت زمان، ذرات غبار از یکدیگر فاصله گرفتند و ابر گسترش پیدا کرد. در نتیجه، روشنایی آن کاهش یافت تا جایی که هابل دیگر قادر به مشاهدهاش نبود.
- سفر بین ستارهای شاید زودتر از چیزی که فکر میکنیم ممکن شود
- نخستین قمر فراخورشیدی احتمالی کشف شد؛ ماه غولپیکر در منظومهای دوردست
- چگونه اخترشناسان قصد دارند تا نشانههای حیات بیگانه را در جو سیارات دور شناسایی کنند
هابل برخورد کیهانی دیگری را هم ثبت کرد
ماجرای منظومه ستارهای فمالحوت به همینجا ختم نشد. در مشاهدات سال ۲۰۲۳، هابل یک منبع نوری جدید در همان منظومه شناسایی کرد که شباهت زیادی به Fomalhaut b داشت.
پژوهشگران معتقدند این جرم نیز حاصل برخورد دو سیارک یا جرم سیارهساز بوده است. نتایج این مطالعه در دسامبر ۲۰۲۵ در مجله علمی Science منتشر شد.
مشاهده دو برخورد بزرگ در فاصله زمانی حدود دو دهه، فرصتی کمنظیر برای مطالعه چگونگی شکلگیری و تکامل منظومههای سیارهای فراهم کرده است. دانشمندان با دنبال کردن این ابرهای غبار میتوانند اطلاعات بیشتری درباره برخوردهایی به دست آورند که احتمالاً در روزهای ابتدایی شکلگیری منظومه شمسی ما نیز رخ دادهاند.
گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 


