قطعی‌ اینترنت چگونه روند توسعه اقتصادی کشور را کند کرد؟

مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارشی به بررسی دلایل کاهش رشد اقتصادی در دی‌ماه ۱۴۰۴ پرداخته است. طبق این بررسی، قطعی‌ اینترنت در برخی بخش‌ها تأثیر قابل‌توجهی بر روند توسعه اقتصادی داشته است.

با عنایت به آخرین اخبار داخلی، گزارش جدید مرکز پژوهش‌های مجلس نشان می‌دهد که نرخ رشد اقتصادی کشور در دی‌ماه سال گذشته با کاهش قابل‌توجهی روبه‌رو شده است. در این ارزیابی، اختلال‌ها و قطعی‌های مکرر اینترنت به‌عنوان یکی از عوامل مهمی معرفی شده‌اند که سرعت فعالیت‌های اقتصادی، مبادلات آنلاین و روند خدمات دیجیتال را تحت‌تأثیر قرار داده‌اند. یافته‌های گزارش تأکید می‌کند که ناپایداری شبکه در این دوره زمانی، بخشی از جریان عادی تولید و کسب‌وکارها را مختل کرده است.

فهرست مطالب

پیامدهای اقتصادی قطعی‌ اینترنت در دی‌ماه 1404

به نقل از روزنامه دنیای اقتصاد، کاهش رشد با هم‌زمان با قطعی‌ اینترنت به‌خوبی تصویری از وضعیتی ارائه می‌دهد که در آن روند رو‌به‌رشد پنج‌ماهه اقتصاد کشور ناگهان با قطعی اینترنت در دی‌ماه ۱۴۰۴ متوقف شد. بر اساس گزارش تازه مرکز پژوهش‌های مجلس، نتایج برآوردهای اقتصادی نشان می‌دهد که رشد اقتصادی در دی ۱۴۰۴ نسبت به ماه مشابه سال قبل، به منفی ۰.۴ درصد و در صورت حذف بخش نفت، به منفی ۰.۶ درصد کاهش یافته است.

این افت زمانی اهمیت بیشتری می‌یابد که داده‌های ماه پیش یعنی آذرماه ۱۴۰۴ را در نظر بگیریم که رشد اقتصادی با ۲.۴ درصد افزایش در مسیر صعودی قرار داشت و نشانه‌هایی از بازگشت به ثبات دیده می‌شد. اما به فاصله تنها یک ماه، قطعی گسترده اینترنت این روند را متوقف کرد.

در گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس تأکید شده است که قطعی اینترنت نقش مهمی در منفی شدن رشد بخش خدمات ایفا کرده که بار دیگر نشان می‌دهد زیرساخت‌های ارتباطی پایدار، یکی از پایه‌های اصلی تداوم فعالیت‌های اقتصادی و خدماتی کشور محسوب می‌شوند.

افت شدید بخش‌های کشاورزی و خدمات در دی‌ماه

داده‌های مرکز پژوهش‌ها بیان می‌کند که در دی‌ماه، بخش کشاورزی با رشد منفی ۲ درصدی بیشترین افت را میان حوزه‌های مختلف تجربه کرده و پس از آن، بخش خدمات با کاهش ۰.۹ درصدی بخش عمده‌ای از افت کلی رشد اقتصادی را رقم زده است.

در دل بخش خدمات، زیرشاخه‌هایی همچون عمده‌فروشی و خرده‌فروشی، هتل و رستوران، آموزش، سلامت و بهداشت عمومی متحمل بیشترین زیان شده‌اند که کارشناسان علت اصلی آن را قطعی اینترنت و نیز رخدادهای اعتراضی در همان بازه زمانی عنوان کرده‌اند. به‌ویژه کسب‌وکارهای کوچک، پلتفرم‌های فروش آنلاین، آموزش مجازی و خدمات سلامت دیجیتال در این مدت تقریباً از کار افتاده‌اند.

شکنندگی اقتصاد پس از شوک جنگ ۱۲ روزه

براساس آمار رسمی بانک مرکزی، مجموع تولید ناخالص داخلی در نیمه نخست سال ۱۴۰۴ نیز نشانه‌هایی از رکود داشته است. در این بازه، رشد اقتصادی با نفت منفی ۰.۶ درصد و بدون نفت منفی ۰.۸ درصد گزارش شده است. این نوسانات اقتصادی بیانگر شکنندگی روند بهبود پس از شوک‌های سال گذشته از جمله جنگ ۱۲ روزه‌ است که آثار آن همچنان بر اقتصاد کشور سنگینی می‌کند.

مرکز پژوهش‌های مجلس در ادامه گزارش خود به بررسی جزئیات شاخص‌های سمت تقاضا نیز پرداخته است. طبق یافته‌های این نهاد، در دی‌ماه هزینه مصرف خصوصی با کاهش ۲.۹ درصدی، هزینه‌های دولتی با افت ۳.۸ درصدی، سرمایه‌گذاری با کاهش چشمگیر ۱۲.۹ درصدی و صادرات کالا و خدمات با افت ۱۲.۴ درصدی روبه‌رو بوده‌اند.

با این حال، آمارها نشان می‌دهد که تولید ناخالص داخلی به قیمت بازار با رشد محدود ۰.۶ درصدی همراه بوده که علت آن کاهش شدید واردات و رشد ۱۶ درصدی خالص صادرات عنوان شده است. به بیان دیگر، اگرچه سطح تولید کلی پایین آمده اما کاهش واردات باعث شده تراز خالص صادرات اندکی وضعیت را تثبیت کند.

مقایسه قطعی ۱۲ روزه با وضعیت فعلی

طبق داده‌های رسمی، قطعی اینترنت در دی‌ماه تنها ۱۲ روز ادامه داشته است اما حتی همین مدت کوتاه موجب ایجاد اختلالی قابل‌توجه در روندهای تولید و خدمات شده است. حال اگر این میزان را با وضعیت فعلی مقایسه کنیم که بیش از ۵۲ روز از قطعی یا محدودیت شدید اینترنت می‌گذرد، می‌توان انتظار داشت تأثیر اقتصادی آن بسیار سنگین‌تر و عمیق‌تر باشد.

برآوردهای غیررسمی نیز این نگرانی را تأیید می‌کنند و از خسارتی در حد چند میلیارد دلار سخن می‌گویند. به گفته فعالان اقتصادی، نابودی بسیاری از کسب‌وکارهای دیجیتال، سقوط درآمدها، توقف گردش مالی بنگاه‌ها، تعطیلی شرکت‌ها و افزایش قابل‌توجه نرخ بیکاری از پیامدهای مستقیم این بحران است که ریشه در ترکیب دو عامل کلیدی جنگ و قطعی‌ اینترنت دارد و همچنان سایه‌اش بر اقتصاد کشور سنگین مانده است.

آخرین اخبار مرتبط:

• دستور رئیس دستگاه قضا برای شفاف‌سازی کامل درباره اینترنت پرو و خطوط سفید
• سخنگوی دولت: با عادی شدن شرایط، طرح اینترنت پرو کنار گذاشته می‌شود
• محدودیت‌های اینترنتی، صادرات دیجیتال ایران را متوقف کرده است
• وزیر ارتباطات: پیگیر بهبود کیفیت اینترنت و بازگشت تدریجی اتصال هستیم
• دولت با تداوم قطعی اینترنت در شرایط جنگی مخالف است!
• دسترسی به اینترنت باز هم محدودتر شد؛ تمرکز بر کنترل لایه‌های حساس شبکه
• رئیس دانشگاه آزاد از نوبت دریافت اینترنت پرو برای ۲۰ هزار استاد خبر داد
• روزشمار قطعی اینترنت ایران در بحبوحه جنگ؛ روز هفتاد و دوم در سومین ماه خاموشی
• چرا مدل شبکه ملی اطلاعات چین در ایران قابل پیاده‌سازی نیست؟
• رئیس دانشگاه امیرکبیر از فراهم شدن اینترنت موبایل برای برخی دانشجویان خبر داد
• بیش از ۵۰۰ سایت ارتباطی کشور در طول جنگ هدف حمله قرار گرفت
• قطعی اینترنت 55 همت به کسب‌وکارهای دیجیتال ایران ضرر زد