گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 
تصمیم تازه برای واردات خودرو بدون ارز دولتی، مسیر ترخیص خودروهای دپو شده در گمرک را هموار کرده است. این سیاست میتواند با تقویت عرضه، از شدت التهاب بازار بکاهد.
طبق آخرین اخبار خودرو، امکان بهرهگیری از سازوکار واردات خودرو بدون ارز دولتی فعال شده است؛ اقدامی که میتواند سرنوشت بخش قابل توجهی از خودروهای دپو شده در گمرکات کشور را مشخص کند. ماهها توقف این خودروها بهدلیل محدودیتهای ارزی و پیچیدگیهای اداری، نهتنها هزینههای انبارداری و خواب سرمایه را افزایش داده، بلکه بر التهاب قیمتی بازار نیز افزوده است.
اکنون طبق اطلاعیه سامانه جامع تجارت، واردکنندگانی که دارای ثبت سفارش معتبر هستند اما تاکنون موفق به تأمین ارز رسمی نشدهاند، میتوانند با ویرایش اطلاعات، شیوه تأمین ارز را به «بدون انتقال ارز» تغییر دهند. اجرای این سیاست میتواند روند عرضه خودرو به بازار را تسریع کرده و بخشی از فشار موجود بر قیمتها را تعدیل کند.
آیا واردات خودرو بدون نیاز به ارز دولتی سرعت میگیرد؟
واردات خودرو بدون انتقال ارز به این معناست که واردکننده برای پرداخت هزینه خرید کالا از فروشنده خارجی، متکی به ارز تخصیصی بانک مرکزی یا شبکه رسمی بانکی کشور نیست و فرآیند تأمین ارز را از محل منابع در اختیار خود انجام میدهد. در این چارچوب، واردکننده میتواند از ارز حاصل از صادرات خود یا سایر فعالان اقتصادی، منابع ارزی موجود در خارج از کشور، سرمایه شرکای خارجی، یا هر منبع غیردولتی دیگری استفاده کند و بدون دریافت ارز از سامانههای رسمی دولتی تعهد ارزی واردات را ایفا کند.
به بیان روشنتر، در این سازوکار دولت تعهدی برای تأمین ارز ندارد و نقش آن محدود به ایجاد بستر قانونی برای ثبت سفارش، نظارتهای فنی و فراهم کردن امکان ترخیص کالاست. اهمیت این موضوع از آنجا برجسته میشود که در ماههای گذشته، تعداد قابل توجهی از خودروهای وارداتی با وجود برخورداری از ثبت سفارش معتبر، به دلیل عدم تخصیص ارز در گمرکات کشور متوقف مانده بودند.
در بسیاری از این موارد، مسئله اصلی نه فقدان مجوز قانونی واردات، بلکه پیچیدگیها و طولانی شدن فرآیند تأمین ارز بود؛ موضوعی که هزینههای سنگینی همچون انبارداری طولانیمدت، خواب سرمایه، افزایش هزینههای مالی و تأخیر در عرضه به بازار را به واردکنندگان تحمیل کرد و در نهایت اثر خود را بر قیمت نهایی خودرو برای مصرفکننده گذاشت.
- شرط جدید صمت برای تمدید و ویرایش ثبت سفارش واردات خودرو ابلاغ شد
- ورود بیش از ۴ هزار خودرو به کشور در فروردین 1405
- امکان ترخیص خودروهای وارداتی بدون پلاک در گمرک فراهم شد
آثار اجرایی و اقتصادی فعالسازی طرح
اکنون با فعال شدن امکان تغییر نوع عملیات ارزی و واردات خودرو بدون ارز دولتی، واردکنندگان میتوانند بدون انتظار برای تخصیص ارز رسمی، روند ترخیص خودروهای مانده در گمرک را ادامه دهند. این تغییر میتواند سرعت ورود خودروهای وارداتی به بازار را افزایش دهد و بخشی از فشار ناشی از کمبود عرضه را کاهش دهد.
با این حال، این مدل در کنار مزایای اجرایی خود، ملاحظات مهمی نیز دارد. از آنجا که تأمین ارز در این شیوه غالباً با نرخهایی نزدیک به بازار آزاد یا توافقی انجام میشود، هزینه تمامشده واردات میتواند افزایش یابد و این افزایش هزینه احتمالاً بر قیمت نهایی خودروهای وارداتی اثرگذار خواهد بود. بنابراین اگرچه این تصمیم میتواند از تشدید کمبود عرضه جلوگیری کند، اما به معنای کاهش چشمگیر قیمتها نیست.
تأثیر بر خودروهای دپو شده و هزینههای تحمیلی
در ماههای اخیر، مشکل تأمین ارز به یکی از اصلیترین موانع ترخیص خودروهای وارداتی تبدیل شده بود. خودروهایی که از نظر قانونی ثبت سفارش شده بودند، صرفاً به دلیل تخصیص نیافتن ارز در گمرک باقی میماندند و این توقف طولانی، علاوه بر افزایش هزینه انبارداری و خواب سرمایه، ریسک نوسانات ارزی را نیز به قیمت تمامشده اضافه میکرد.
در نهایت این هزینهها به مصرفکننده منتقل میشد و به رشد قیمتها در بازار دامن میزد. با اجرایی شدن امکان واردات بدون انتقال ارز، چند تحول همزمان میتواند رخ دهد؛ خودروهای دپو شده با سرعت بیشتری وارد بازار میشوند، هزینههای ناشی از توقف طولانیمدت کاهش مییابد، نیاز به ارز دولتی کمتر میشود و در نتیجه فشار بر منابع رسمی ارزی کاهش پیدا میکند.
- کاتالوگ رسمی جیلی گلکسی L6 و L7 سومو موتورز منتشر شد
- قیمت جدید ولوو EX30 تک و دو دیفرانسیل برای اردیبهشت 1405 اعلام شد
- تانک 700 وارد بازار ایران شد؛ هیولای آفرودی جدید بازار را بشناسید
جزئیات مصوبات و فرآیند اجرایی جدید
بر اساس مصوبات کمیته ارزی وزارت صنعت، معدن و تجارت، ثبت سفارشهای مرتبط با بند «ر» تبصره ۱ قانون بودجه ۱۴۰۴ امکان ویرایش و تمدید یافتهاند. در این چارچوب، ثبت سفارشهایی که تأمین ارز کامل دارند، در صورتی که تغییری در تعرفه ایجاد نشده و ارزش پرونده افزایش نیافته باشد، قابلیت تمدید و ویرایش خواهند داشت. همچنین ثبت سفارشهایی که هنوز ارزی دریافت نکردهاند، میتوانند نوع عملیات ارزی خود را به بدون انتقال ارز تغییر دهند.
برای اجرای این فرآیند، محل تأمین ارز جدیدی نیز در سامانه تعریف شده است که تحت عنوان «از محل بند ۹ ماده ۳۸ آییننامه اجرایی مقررات صادرات و واردات» شناخته میشود. با وجود این تسهیلات، نظارتهای فنی همچنان برقرار است و بررسی مشخصات خودروها و کنترل قبض انبار همچنان بر عهده دفتر صنایع خودرو، نیرو محرکه و حملونقل خواهد بود.
چشمانداز بازار و رفتار قیمتی خودرو
در مجموع، هرچند انتظار کاهش جدی و فوری قیمتها واقعبینانه به نظر نمیرسد، اما این تصمیم میتواند از افزایش بیشتر قیمتها جلوگیری کند و بخشی از فشار روانی و عملی موجود در بازار را کاهش دهد. باید توجه داشت که بازار خودرو در ایران طی سالهای اخیر به شدت تحت تأثیر اخبار، شایعات و انتظارات تورمی قرار داشته است.
در چنین فضایی، تسریع در ترخیص خودروهای دپو شده میتواند علاوه بر اثر واقعی بر عرضه، از منظر روانی نیز به تعدیل انتظارات و کاهش اضطراب بازار کمک کند و مانع از شکلگیری موجهای جدید افزایش قیمت شود.