گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 
اگر این روزها قصد خرید خودرو دارید، احتمالاً نام آینه الکتروکرومیک به گوشتان خورده است. اما این آپشن ساده اما کلیدی چه ویژگیهایی دارد؟
برای بسیاری از رانندگان، تابش چراغ خودرو پشتسر در آینه هنگام رانندگی در شهر یا اتوبان، میتواند آزاردهنده و حتی خطرساز باشد. به همین دلیل، خودروسازان برای رفع این مشکل به سراغ فناوری الکتروکرومیک رفتهاند. در این مطلب، آینههای الکتروکرومیک را از جنبههای مختلف بررسی میکنیم. با گجت نیوز همراه باشید تا ببینید این فناوری چگونه به افزایش راحتی و ایمنی رانندگی کمک میکند.
آینه الکتروکرومیک چیست و چه کاربردی دارد؟
آینه الکتروکرومیک که گاهی با نام فتوکرومیک نیز شناخته میشود، یکی از فناوریهای هوشمند و پیشرفته در صنعت خودرو به شمار میرود که با دریافت جریان الکتریکی میتواند رنگ سطح خود را تغییر دهد و به این ترتیب، بهصورت خودکار و بر اساس میزان نوری که از خودروهای پشتی به آن میتابد، واکنش نشان دهد.
این تغییر رنگ و تنظیم هوشمندانه بازتاب نور، کمک شایانی به کاهش شدت نور چراغهای خودروهای عقب میکند و از خستگی چشم راننده در مسیرهای طولانی یا رانندگیهای شبانه جلوگیری مینماید. بهویژه در شرایط رانندگی در شب، جادههای تاریک یا خیابانهایی که نور کافی ندارند این آینهها بسیار کارآمد و مؤثر عمل میکنند.
- فشنگی روغن خودرو؛ وظیفه، نشانههای خرابی و روش تعویض
- بررسی سیستم استارت استاپ خودرو؛ راهنمای جامع مزایا، معایب و کاربرد
- افزایش ارتفاع سیستم تعلیق در آفرود؛ ارتقای عملکرد یا یک اشتباه پرهزینه؟
تاریخچه و نخستین تولیدکنندگان
ریشههای پیدایش این فناوری به شرکت آمریکایی گنتکس (Gentex) بازمیگردد که در سال ۱۹۸۶ میلادی نخستین آینه الکتروکرومیک تجاری را به جهان معرفی کرد و انقلابی در زمینه ایمنی خودروهای مدرن به راه انداخت. اولین خودروهایی که از این فناوری بهره بردند، مدلهای لوکس شرکت جنرال موتورز آمریکا بودند و این نقطه آغازی برای ورود تدریجی این قطعه هوشمند به صنعت خودروی جهان محسوب میشود.
در آن سالها یکی از مهمترین چالشهای پیشروی این فناوری، قیمت بالای تولید و نیاز مبرم به تکنولوژی پیشرفته برای ساخت لایههای الکتروکرومیک با کیفیت بود، اما به مرور زمان و با پشت سر گذاشتن پیشرفتهای چشمگیر، این چالشها تا حد زیادی برطرف شد و امروزه شاهد استفاده گسترده از این آینهها در خودروهای مختلف هستیم.
در ایران نیز اولین خودرویی که به این آینه هوشمند مجهز شد، تارا V4 شرکت ایران خودرو بود که در سال ۱۴۰۲ روانه بازار گردید و از آن زمان به بعد، این آپشن مورد توجه بیشتری قرار گرفته است.
اجزای اصلی تشکیلدهنده
از نظر ساختاری، آینههای الکتروکرومیک از چند بخش اصلی تشکیل شدهاند که هر کدام وظیفه مشخصی را بر عهده دارند. نخستین بخش، سنسور نور محیطی است که معمولاً در پشت آینه نصب میشود و شدت نور محیط اطراف خودرو را تشخیص میدهد تا بر اساس آن، وضعیت آینه را تنظیم کند. دومین بخش، سنسور نور تابیده شده به آینه است که در جلوی قاب آینه قرار گرفته و وظیفه دارد نور چراغهای خودروهای عقب را دقیقاً شناسایی نماید.
سومین بخش، پردازنده مرکزی است که اطلاعات دریافتی از هر دو سنسور را پردازش کرده و میزان جریان الکتریکی لازم برای ارسال به لایه ژل الکتروکرومیک را تعیین و کنترل میکند. در نهایت، لایه ژل الکتروکرومیک به عنوان بخش اصلی و قلب این فناوری قرار دارد که با دریافت جریان الکتریکی تغییر رنگ میدهد و باعث کاهش بازتاب نور در سطح آینه میشود.
نحوه عملکرد آینه الکتروکرومیک
فرآیند کار آینههای الکتروکرومیک بر پایه هماهنگی دقیق و حسابشده میان تمامی اجزا و فناوریهای بهکاررفته در آن وابسته است. در اولین گام، سنسور نور محیطی که در جلوی خودرو قرار دارد میزان روشنایی محیط اطراف را ارزیابی میکند. در طول روز که هوا روشن است، این سنسور وضعیت روشن را به پردازنده گزارش میدهد و آینه در حالت عادی خود باقی میماند. اما به محض کاهش نور محیط، مانند هنگام رانندگی در شب یا هنگام عبور از تونلها سنسور تاریکی را شناسایی کرده و سیگنال لازم را ارسال میکند.
همزمان با این فرآیند، سنسور نور تابیده شده به آینه که در پشت قاب تعبیه شده است، شدت نور چراغهای خودروهای پشتی را تشخیص میدهد. اگر شدت این نور زیاد و آزاردهنده باشد، سنسور مذکور سیگنالهای لازم را به پردازنده مرکزی ارسال میکند. در ادامه پردازنده مرکزی که به نوعی مغز متفکر این سیستم محسوب میشود، اطلاعات هر دو سنسور را با هم مقایسه و تحلیل میکند و در صورت تأیید شرایط مورد نیاز، یک جریان الکتریکی به سمت لایه ژل الکتروکرومیک ارسال مینماید.
- حروف D/S در تعویض دنده اتوماتیک به چه معناست؟
- همه چیز درباره کلاچ برقی خودرو؛ بررسی مزایا و معایب
- آشنایی با میل گاردان خودرو؛ کاربردها، انواع و علائم خرابی آن
ژل الکتروکرومیک که به جریان الکتریکی بسیار حساس است، بلافاصله با دریافت این جریان، سطح خود را تیره میکند و هرچه جریان الکتریکی بیشتری دریافت کند، تیرگی آن بیشتر خواهد شد. این تیرگی باعث میشود تا نور کمتری به چشم راننده بازتاب شود و در نتیجه از خستگی و اذیت شدن چشمها در شرایط کمنور جلوگیری به عمل آید. جالب است بدانید که تمام این فرآیند پیچیده در کسری از ثانیه رخ میدهد.
آینههای الکتروکرومیک بهطور ویژه برای رانندگانی که به صورت مداوم در جادههای تاریک و مناطق با نور کم تردد میکنند، انتخابی ایدهآل و بسیار کاربردی محسوب میشوند. همچنین این فناوری برای افرادی که با مشکلات بینایی دست و پنجه نرم میکنند یا رانندگانی که بهطور حرفهای و پیوسته در شب رانندگی میکنند، بسیار کارآمد است و میتواند تفاوت چشمگیری در کیفیت رانندگی آنها ایجاد نماید.
شرکتهای پیشرو در تولید آینه الکتروکرومیک در جهان
در سطح جهان، شرکتهای متعددی در زمینه تولید آینههای الکتروکرومیک پیشرو هستند و هر یک با نوآوریهای خود سهمی از بازار را در اختیار دارند. شرکت گنتکس به عنوان نخستین و بزرگترین تولیدکننده این آینهها شناخته میشود و همچنان جایگاه خود را در صدر حفظ کرده است. دیگر شرکتهای مطرح نظیر مگنا (Magna) و موراکامی (Murakami) نیز در این صنعت فعالیت گستردهای دارند و با توسعه فناوریهای پیشرفتهتر و ارائه محصولات باکیفیت، توانستهاند سهم بزرگی از بازار جهانی را به خود اختصاص دهند.
- آیا پایین نگه داشتن دور موتور به دوام بیشتر خودرو کمک میکند؟
- معنی حرف L در گیربکس اتوماتیک چیست و چه زمانی باید از آن استفاده کنید؟
- فنون رانندگی یا اشتباه مکانیکی؟ بررسی پیامدهای نیمکلاچ کردن خودرو
مزایا و معایب
اگر بخواهیم به مزایا و معایب این فناوری نگاهی بیندازیم، باید گفت که آینههای الکتروکرومیک دارای مزایای متعددی هستند که از جمله مهمترین آنها میتوان به کاهش قابل توجه خستگی چشم در رانندگیهای طولانی شبانه، بهبود چشمگیر تجربه رانندگی در تاریکی، کاهش شدید انعکاس نور آزاردهنده چراغهای عقب خودروها، و در نتیجه افزایش سطح ایمنی و تمرکز راننده اشاره کرد.
این آینهها بهطور کاملاً خودکار تنظیم میشوند و نیاز به دخالت دستی راننده را به کلی برطرف میسازند که خود مزیت بزرگی در شرایط رانندگی پرتنش است. اما در کنار این مزایا، معایبی نیز وجود دارد که از جمله آنها میتوان به هزینه بالاتر این آینهها در مقایسه با آینههای معمولی و همچنین نیاز به تعویض در صورت خرابی لایه ژل الکتروکرومیک اشاره کرد که ممکن است برای برخی رانندگان محدودیت ایجاد کند.
جمعبندی نهایی
در مجموع، آینههای الکتروکرومیک به عنوان یکی از فناوریهای پیشرفته و ارزشمند در خودروهای مدرن، توانستهاند با ارتقای سطح ایمنی و افزایش راحتی رانندگی، جایگاه ویژه و غیرقابل انکاری را در صنعت خودروی امروز کسب کنند. این آینهها با کاهش بازتاب نورهای مزاحم و افزایش دقت در نمایش تصاویر پشت سر، بهویژه در شرایط حساس رانندگی شبانه، به یکی از ضروریات خودروهای امروزی تبدیل شدهاند.