گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 
آیا زمین تنها سیارهای است که پدیده شگفتانگیز خورشیدگرفتگی کامل را تجربه میکند، یا سایر سیارات منظومه شمسی نیز قمرهایی دارند که میتوانند چنین رویداد آسمانی بینظیری را رقم بزنند؟
پدیده خورشیدگرفتگی کامل بر روی زمین، نتیجه یک تصادف کیهانی بینظیر است؛ خورشید حدود ۴۰۰ برابر بزرگتر از ماه است، اما همزمان تقریبا ۴۰۰ برابر نیز از زمین دورتر قرار دارد، که باعث میشود ماه و خورشید از دید ناظر زمینی تقریبا هماندازه به نظر برسند. این همترازی دقیق به ماه اجازه میدهد تا صفحه درخشان خورشید را بهطور کامل بپوشاند و اتمسفر بیرونی آن، موسوم به تاج خورشیدی، آشکار شود. با وجود این شرایط خاص، پرسش این است که آیا این تنها سیاره ماست که میتواند چنین نمایشهای باشکوهی را به خود ببیند؟
سیارات فاقد خورشیدگرفتگی کامل
عطارد و زهره، به دلیل نداشتن قمر، هیچگاه خورشیدگرفتگی را تجربه نمیکنند. مریخ، با دو قمر کوچک و سیبزمینیشکل خود به نامهای دیموس و فوبوس، تنها میتواند گذر این قمرها را از مقابل خورشید مشاهده کند. حتی فوبوس که بزرگتر و نزدیکتر است، تنها بخش کوچکی از قرص خورشید را میپوشاند و یک خورشیدگرفتگی حلقوی کامل یا به معنای واقعی کلمه، خورشیدگرفتگی کامل را ایجاد نمیکند؛ این رویدادها معمولا کمتر از یک دقیقه به طول میانجامند و صرفا سایهای کمرنگ از آن چیزی هستند که میتوان از زمین مشاهده کرد.
غولهای گازی: خورشیدگرفتگیهای ناقص یا گذرا
مشتری، پنج برابر دورتر از خورشید نسبت به زمین قرار دارد، بنابراین خورشید در آسمان آن کوچکتر به نظر میرسد. این سیاره چهار قمر بزرگ دارد، اما قمرهایی مانند آیو، اروپا و گانیمد، به دلیل اندازه بسیار بزرگتر خود نسبت به خورشید از دید مشتری، بخش عمدهای از تاج خورشیدی را مسدود میکنند و تماشای آن را دشوار میسازند. کالیستو کمی بهتر است، اما هنوز به کاملی خورشیدگرفتگیهای زمین نمیرسد. اغلب قمرهای دیگر مشتری نیز برای ایجاد خورشیدگرفتگی کامل بسیار کوچک یا دور هستند.
زحل، با دهها قمر متعدد خود و فاصلهای حدود ۱۰ برابر زمین از خورشید، نیز شرایط مشابهی دارد. بیشتر قمرهای اصلی زحل نیز مانند مشتری، حداقل دو برابر بزرگتر از خورشید ظاهری به نظر میرسند و تاج خورشیدی داخلی را پنهان میکنند. با این حال، یک استثنا وجود دارد: اپیمتئوس، قمری یخی با شکل نامنظم. این قمر، در مداری بیضوی به دور زحل میچرخد و میتواند در برخی نقاط، دقیقا هماندازه خورشید در آسمان این سیاره به نظر برسد.
- راز چرخش زمین در دل متون باستانی چین کشف شد؛ پیوند علم و تاریخ
- نگاهی به آب و هوای وحشتناک سیاره های دیگر؛ جهنم واقعی جای دیگری است
- آیا در مریخ هم رعدوبرق وجود دارد؟
- حلقه های زحل یکشبه ناپدید شدند!
این کشف به این معناست که ادعای منحصربهفرد بودن زمین از نظر فنی نادرست است. با این حال، خورشیدگرفتگیهای اپیمتئوس تنها کمتر از ۱۰ ثانیه طول میکشند و به دلیل کوچکی ظاهری خورشید از زحل، برای مشاهده جزئیات به تلسکوپ نیاز است. همچنین، این رویدادها فقط در زمان اعتدالین زحل، هر ۲۹/۵ سال زمینی یک بار رخ میدهند.
قمر پردیتا در اورانوس نیز پتانسیل مشابهی دارد، اما اندازه دقیق آن کاملا مشخص نیست و احتمالا برای ایجاد یک خورشیدگرفتگی کامل بسیار کوچک یا نامنظم است. حتی در صورت وقوع، این خورشیدگرفتگیها تنها چند ثانیه طول کشیده و با فواصل ۴۲ ساله تکرار میشوند. در نتیجه، با وجود اینکه زمین تنها سیارهای نیست که میتواند خورشیدگرفتگی کامل داشته باشد، اما این پدیده در هیچ کجای دیگر منظومه شمسی به شکوه و وضوح آنچه ما در زمین تجربه میکنیم، نیست.