گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 
لکه سرخ بزرگ مشتری با بادهای ۶۴۰ کیلومتر بر ساعت و ابعادی بزرگتر از زمین سالهاست در حال وزش است. راز بقای این طوفان عظیم منظومه شمسی چیست؟
بیش از ۱۹۰ سال است که چشم تلسکوپهای زمین به گردبادی عظیم در همسایگی ما دوخته شده است. لکه سرخ بزرگ مشتری پدیدهای فراتر از درک معمول ما از آبوهوا است؛ چرخندی پادساعتگرد با قدرتی مهارنشدنی که هر پدیده مشابهی روی کره خاکی ما در برابر آن ناچیز به نظر میرسد.
این سامانه پرفشار غولپیکر در نیمکره جنوبی بزرگترین سیاره منظومه شمسی با سرعتی سرسامآور میتازد. بررسی دادههای کاوشگر جونو نشان میدهد ریشههای این گردباد تا ۴۸۰ کیلومتر زیر لایههای ابری نفوذ کرده است.
عرض ۱۶ هزار کیلومتری آن به راحتی میتواند تمام سیاره زمین را درون خود جای دهد. سرعت بادها در این طوفان از مرز ۶۴۰ کیلومتر بر ساعت عبور میکند؛ عددی خیرهکننده که دو برابر ویرانگرترین گردبادهای ثبت شده روی زمین است.
- جزییات فراخوان جدید ناسا برای اقامت یکساله داوطلبان در شبیهساز مریخ
- وویجر 1؛ نخستین ساخته دست بشر در آستانه رسیدن به فاصله ۱ روز نوری از زمین
- راز بزرگ پلوتو و تیتان؛ کشف مادهای که دانشمندان در هیچ کجای جهان ندیدهاند!
- آیا زمین تنها سیارهای است که خورشیدگرفتگی کامل دارد؟
راز جاودانگی در غیاب خشکی
طوفانهای زمینی با رسیدن به خشکی یا از دست دادن منبع رطوبت اقیانوسی نابود میشوند. اما دلیل اصلی تداوم چند صد ساله این پدیده جوی در سیاره مشتری نبود سطح جامد است. این غول گازی اقیانوسی بیانتها از هیدروژن است که هیچ اصطکاکی برای کند کردن سرعت بادها ایجاد نمیکند.
از طرفی چرخش بسیار سریع خود سیاره به دور محور خود شبانهروزی ده ساعته میسازد. این چرخش پرشتاب در کنار گرمای سوزان ساطع شده از هسته مشتری انرژی بیپایانی برای تغذیه این چرخند فراهم میکند.
کاهش ابعاد و رفتارهای ناشناخته
با وجود این پایداری شگفتانگیز شواهد نشان میدهد ساختار این طوفان در حال دگرگونی است. رصدهای اواخر قرن نوزدهم عرض آن را حدود ۴۰ هزار کیلومتر تخمین میزدند اما امروز این وسعت به کمتر از نصف رسیده است. تلسکوپ فضایی هابل در یک بازه یازده ساله افزایش ۸ درصدی سرعت بادهای بیرونی را ثبت کرد.
دادههای اخیر تلسکوپ فضایی جیمز وب نیز نشان داد مرکز این طوفان به شکل غیرمنتظرهای سرد است و کل ساختار آن حرکتی لرزان شبیه به ژله دارد. با وجود تمام این اطلاعات هنوز دلیل اصلی رنگ سرخ یا علت دقیق کوچک شدن مداوم آن برای ستارهشناسان یک معمای بزرگ باقی مانده است.