گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 
نتایج جدیدترین نظرسنجی ایسپا حاکی از آن است که ۷۴ درصد کاربران اینترنت برای دسترسی به برخی خدمات و پلتفرمها از فیلترشکن استفاده میکنند.
با عنایت به آخرین اخبار داخلی، بررسیهای اخیر مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا) در میان ۴۵۶۵ نفر از جمعیت بالای ۱۵ سال کشور که در بازه زمانی ۲۵ تا ۳۱ خردادماه به ثبت رسیده، حاکی از آن است که ۷۴ درصد از کاربران ایرانی برای دور زدن محدودیتها و دسترسی به پلتفرمهای مسدود شده، بهصورت مستمر از فیلترشکن استفاده میکنند.
در این نظرسنجی علاوه بر تحلیل الگوی استفاده از شبکههای اجتماعی و میزان آشنایی با فناوریهای نوظهوری همچون هوش مصنوعی و استارلینک، ۵۷.۶ درصد از پاسخدهندگان با اعمال سیاست قطع اینترنت در شرایط بحرانی و ۵۶ درصد نیز با قطع دسترسی در شرایط جنگی بهشدت مخالفت کردهاند.
جایگاه فیلترشکن در سبد مصرفی دیجیتال
بررسی اخیر مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا) که در بازه زمانی ۲۵ تا ۳۱ خردادماه سال جاری و با مشارکت جامعه آماری گستردهای از افراد بالای ۱۵ سال در سراسر کشور به انجام رسیده است، نشان میدهد که بالغ بر ۹۰ درصد از جمعیت بالای ۱۵ سال کشور هماکنون از خدمات اینترنت استفاده میکنند.
میانگین حضور روزانه کاربران در فضای مجازی به عدد قابلتوجه ۴ ساعت رسیده است و در این میان، ۳۲.۴ درصد از جامعه آماری حتی بیش از ۵ ساعت در روز از اینترنت استفاده میکنند.
این آمار در کنار روند تاریخی استفاده از شبکههای اجتماعی بین سالهای ۱۳۹۴ تا ۱۴۰۳، که حکایت از سهم ۵۱ درصدی اینستاگرام و ۳۳ درصدی واتساپ دارد، نشان میدهد که ذائقه دیجیتال ایرانیان علیرغم تمامی محدودیتها، همواره به سمت پلتفرمهای تعاملی با قابلیتهای چندرسانهای میل کرده است؛ به طوری که در مقطعی کوتاه، شبکه داخلی روبیکا توانست سهمی معادل ۳۰ درصد به دست آورد که با رکورد واتساپ برابری میکرد.
یکی از چالشبرانگیزترین بخشهای این گزارش به مسئله فیلترینگ و ابزارهای دور زدن آن مربوط میشود. 74 درصد از کاربران صراحتاً اعلام کردهاند که از فیلترشکن استفاده میکنند، درحالیکه تنها ۲۵ درصد از پاسخگویان مدعی هستند از این ابزار بهرهای نمیبرند؛ نکته جالب توجه اینجاست که همین افراد نیز در ارزیابی محیط پیرامونی خود، میزان استفاده اطرافیانشان از فیلترشکن را تا ۴۰ درصد تخمین میزنند که نشان از فراگیری پنهان این ابزارها دارد.
در این چرخه اقتصادی ناخواسته، ۶۷ درصد از کاربران برای عبور از سد محدودیتها از انواع فیلترشکن رایگان استفاده میکنند و تنها ۱۸ درصد هزینهای کمتر از ۵۰۰ هزار تومان در ماه میپردازند؛ میانگین پرداخت ماهانه در میان کل کاربران جهت دسترسی به این ابزارها، حدود ۲۶۲ هزار تومان برآورد شده است.
توزیع پلتفرمها و اولویتهای کاربران
طبق آمار منتشر شده، پلتفرمهای خارجی کماکان جایگاه اول را میان کاربران ایرانی در اختیار دارند. بر اساس دادههای ایسپا، ۹۸.۴ درصد از کاربران اینترنت اذعان کردهاند که از بسترهای خارجی استفاده میکنند و میانگین مصرف روزانه آنها از این شبکههای اجتماعی بالغ بر ۳ ساعت است، هرچند حدود ۱۰ درصد از کل جامعه آماری از این شبکهها استفادهای ندارند.
در این میان ۱۵.۶ درصد از کاربران منحصراً به پلتفرمهای خارجی وفادار ماندهاند، درحالیکه ۲۴ درصد تنها از پلتفرمهای داخلی استفاده میکنند و ۵۶ درصد از کاربران بهصورت همزمان از هر دو بستر داخلی و خارجی بهره میبرند. در میان شبکههای اجتماعی، اینستاگرام با نفوذ ۶۴.۴ درصدی در میان کاربران اینترنت، همچنان بلامنازعترین شبکه اجتماعی محسوب میشود و ۵۴.۴ درصد از کل جامعه بالای ۱۵ سال ایران کاربر فعال آن هستند، ضمن آنکه ۶۸.۸ درصد از کاربران فعال اینستاگرام بهصورت روزانه از این پلتفرم استفاده میکنند.
در میان پلتفرمهای بومی، روبیکا با ۶۰.۳ درصد محبوبیت در صدر قرار دارد و پس از آن ایتا و بله جایگاههای بعدی را به خود اختصاص دادهاند، بهطوریکه مصرف روزانه پلتفرمهای داخلی نزد کاربرانشان حدود ۷۰ درصد گزارش شده است. این در حالی است که اولویتسنجی کاربران برای رفع فیلترینگ نشان میدهد ۴۷.۸ درصد از آنها خواهان رفع محدودیت از اینستاگرام و ۲۰.۹ درصد خواستار دسترسی آزاد به تلگرام هستند، هرچند برای ۲۰ درصد از کاربران، حتی رفع فیلتر شبکههای اجتماعی نیز اولویت اول محسوب نمیشود.
- سریعترین اینترنت دنیا متعلق به کدام کشور است و ما چقدر با آن فاصله داریم؟
- عراق مجوز فعالیت اینترنت ماهواره ای استارلینک را صادر کرد
- گزارش جدید اسپیدتست از سرعت اینترنت ایران و جهان در ژوئن 2026 منتشر شد
پایداری شبکه و تقابل با سیاستهای محدودکننده
افکار عمومی نسبت به اعمال سیاستهای قطع اینترنت در شرایط بحرانی و جنگی بسیار حساس است؛ بهطوریکه تنها ۲۵ درصد با قطع اینترنت در زمان بحران موافق بوده و در مقابل ۵۷.۶ درصد با این اقدام مخالفت دارند. در شرایط جنگی نیز این مخالفت با شدت بیشتری ادامه دارد، بهطوریکه ۵۶ درصد از جامعه آماری با قطع اینترنت بینالملل مخالف و تنها حدود ۱۹.۵ درصد با آن موافق هستند.
تأثیرات منفی قطعیهای گاهبهگاه یا محدودیتهای شدید در زندگی روزمره کاربران مشهود است؛ ۳۹ درصد از افراد در زمینه ارتباط با دوستان و آشنایان، ۳۴ درصد در حوزه تفریح و سرگرمی و ۳۰ درصد در زمینه شغل و کسب درآمد دچار اختلال جدی شدهاند. البته باید اشاره کرد که پلتفرمهای داخلی نظیر اسنپ، تپسی، دیجیکالا و فیلیمو توانستهاند در خدمات زیرساختی خود برای حدود ۲۷ تا ۲۸ درصد از کاربران تا حد بسیار زیادی نیازهای روزمره را برطرف کنند.
مرجعیت خبری و اعتماد عمومی به رسانهها
در حوزه دریافت اخبار و تحلیلهای سیاسی، صداوسیما با ۳۹ درصد سهم همچنان منبع اصلی مراجعه مردم است، اما شبکههای اجتماعی داخلی با ۲۱ درصد، شبکههای ماهوارهای با ۱۵ درصد و شبکههای اجتماعی خارجی با ۶ درصد در رتبههای بعدی قرار دارند. جالب اینکه اعتماد کاربران به اخبار منتشر شده در شبکههای اجتماعی داخلی ۳۰ درصد و به شبکههای اجتماعی خارجی ۲۰ درصد گزارش شده است.
- بازگشت تدریجی پروتکل IPv6 به شبکه؛ اینترنت ایران جان میگیرد؟
- پشتپرده توقیف فوتبال ۳۶۰ عادل فردوسیپور؛ مصاحبه جنجالی با فغانی دردسر ساز شد؟
- رئیس انجمن تلفن همراه: واردات موبایل در سال 1405 به صفر رسید
- برنامهریزی دولت برای تغییر تعرفه بنزین؛ اعمال نرخ سوم ۱۰ هزار تومانی از ابتدای مرداد
چشمانداز فناوریهای نوظهور و هوش مصنوعی
در مواجهه با فناوریهای نوین نظیر اینترنت ماهوارهای استارلینک، ۴۳ درصد از مردم نام آن را شنیدهاند اما تنها ۲۱ درصد تمایل عملی به استفاده از آن دارند. در حوزه هوش مصنوعی نیز وضعیت به این صورت است که ۳۸ درصد از افراد جامعه اساساً نام هوش مصنوعی را نشنیدهاند، ۲۵ درصد تنها نام آن را شنیده اما از آن استفاده نمیکنند و تنها ۸ درصد بهصورت تخصصی و حرفهای از این فناوری بهره میبرند.
در میان آنها، سرویس چتجیپیتی با ۹۰ درصد سهم، محبوبترین ابزار است. عمده کاربردهای هوش مصنوعی در ایران شامل جمعآوری اطلاعات با ۵۱ درصد، یادگیری مهارتهای جدید با ۴۴ درصد و ویرایش محتوای چندرسانهای با ۳۹ درصد گزارش شده است. این دادهها نشان میدهد که جامعه ایران علیرغم تمامی موانع، در حال عبور از مراحل ابتدایی پذیرش هوش مصنوعی است.