مدلهای ریاضی دلایل تکرار پدیده آدمخواری در تاریخ بشر را با کمیسازی دقیق خطرات و مزایای آن، از جمله شیوع بیماریها و ناپایداری در بلندمدت، تبیین میکنند.
از دیرباز، آدمخواری یکی از بحثبرانگیزترین و هولناکترین جنبههای رفتار انسانی بوده است. این عمل که با شدیدترین تابوهای اجتماعی همراه است، بهطور متناوب در برهههایی از تاریخ ظاهر و سپس ناپدید شده است. پژوهشگران با استفاده از ابزارهای ریاضیاتی، اکنون پاسخی نو به این پرسش دیرینه میدهند که چه عواملی باعث بروز و سپس حذف این رفتار در جوامع انسانی میشود. آنها با کمیسازی دقیق خطرات و مزایای احتمالی، به درک عمیقتری از پویاییهای تکاملی و فرهنگی بشر رسیدهاند.
مدلهای ریاضی: چرا آدمخواری دوباره ظاهر میشود؟
پژوهشی جدید که توسط محققانی از دانشگاه وروتسواف لهستان و دانشگاه چارلز جمهوری چک انجام شده و در ژورنال PNAS منتشر شده است، نشان میدهد آدمخواری با وجود تابو بودن و خطرات فراوان، در شرایط بسیار خاص میتواند بهطور مقطعی بهعنوان راهی برای بقا مطرح شود. این مطالعه بر مبنای مدلهای ریاضی، به بررسی توازن میان مزایای کوتاهمدت و هزینههای بلندمدت آدمخواری پرداخته است. نتایج این تحقیقات حاکی از آن است که هرچقدر آدمخواری بیشتر رایج شود، خطرناکتر و مخربتر خواهد شد.
پتر تورچک، بیولوژیست نظری و تکاملی از دانشگاه چارلز، میگوید: «مدل ما بهوضوح نشان میدهد که آدمخواری منظم در بلندمدت برای جوامع انسانی ناپایدار است.» از منظر او، گوشت انسان میتواند مانند هر گوشت دیگری مواد مغذی و انرژی تامین کند و در شرایط بسیار اضطراری ممکن است جان فرد را نجات دهد.
خطرات پنهان: چرا آدمخواری پایدار نیست؟
با وجود مزایای اندک در شرایط حاد، مدلهای ریاضی نشان دادند که گسترش آدمخواری خطرات عظیمی را بههمراه دارد که بهسرعت از هرگونه مزیت غذایی فراتر میرود. بزرگترین خطر، افزایش شیوع بیماریها و عوامل بیماریزا است؛ زیرا پاتوژنهایی که در یک گونه (انسان) در گردش هستند، بسیار راحتتر منتقل میشوند.
زمانی که زنجیرههای آدمخواری شکل میگیرد – یعنی فردی گوشت کسی را میخورد که خود نیز آدمخوار بوده است – خطرات ناشی از گسترش پاتوژنها بهشدت افزایش مییابد. تورچک توضیح میدهد: «هزینههای اپیدمیولوژیک ناشی از گسترش بیماریهای لاعلاج بهسرعت بر مزایای کالریک پیشی میگیرد و بهطور قطع منجر به فروپاشی جامعه میشود.» تابوی فرهنگی پیرامون آدمخواری در واقع بهعنوان سپری موثر عمل کرده است که اجداد ما را از این تله تکاملی محافظت کرده است.
- منوی غذایی برای روز رستاخیز؛ چگونه برگ درختان میتواند بشریت را از قحطی بزرگ نجات دهد؟
- نظریه فضانوردان باستانی و منّا: آیا بیگانگان این غذای آسمانی را برای انسانها فراهم کردند؟
- این غذاها شما را میکشند: نگاهی به خطرناک ترین غذاهای جهان
- باورش سخت است که مردم جهان در گذشته این غذاها را میخوردهاند
نمونه واقعی این موضوع در مردم فورِ پاپوآگینهنو مشاهده شد که بهشدت تحت تاثیر بیماری کشنده مغزی کورو قرار گرفتند. این بیماری تنها زمانی محو شد که جامعه دست از خوردن مردگان خود بهعنوان بخشی از آیینهای تدفین برداشت. کورو یک بیماری پریونی است که توسط پروتئینهای بدشکلشده منتشر میشود و بر خلاف سایر عوامل بیماریزا، با پختوپز از بین نمیرود. این پژوهش بر این دیدگاه عملگرایانه تاکید دارد که محدودیتها و خطرات سلامتی، عامل اصلی ناپایداری و ظهور تابوهای آدمخواری بودهاند. این یافتهها نشان میدهد که چگونه دینامیکهای اپیدمیولوژیک میتوانند تکامل فرهنگی را شکل دهند و هنجارهای ثابتی ایجاد کنند که رفتارهای سازگار محلی اما بیثباتکننده جهانی را محدود میکند.
پژوهشگران اذعان دارند که عوامل دیگری نیز فراتر از دامنه این مطالعه وجود دارد، مانند استفاده از آدمخواری بهعنوان راهی برای ایجاد ترس در جوامع همسایه یا تاکید بر وضعیت اجتماعی، که میتوانند در آینده مورد بررسی قرار گیرند.
گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 


