در سالهای اخبر هوش مصنوعی به یکی از مهمترین فناوریهای تأثیرگذار بر آموزش تبدیل شده است و بسیاری از کشورها تلاش میکنند از این فناوری برای شخصیسازی یادگیری استفاده کنند. در ایران نیز استارتآپ «اندرز» با مدیریت امین امینی تلاش کرده است تجربهای متفاوت از آموزش هوشمند را برای دانشآموزان فراهم کند. تجربهای که هدف آن تنها پاسخ دادن به سوالات درسی نیست بلکه کمک به یادگیری عمیقتر و هدفمندتر است.
اندرز چیست و چرا متولد شد؟
اندرز یک پلتفرم آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی است که برای دانشآموزان پایه اول ابتدایی تا پایان متوسطه دوم طراحی شده است. این سامانه به دانشآموزان اجازه میدهد سؤالات درسی خود را بهصورت متنی، تصویری یا حتی با ارسال عکس از دستخط خود مطرح کنند و پاسخهایی متناسب با کتابهای درسی دریافت کنند.
ایده شکلگیری اندرز از یک نیاز واقعی آغاز شد. نیازی که بسیاری از دانشآموزان آن را تجربه کردهاند. زمانی که دانشآموز در خانه هنگام انجام تکالیف یا شب قبل از امتحان با یک سوال دشوار روبهرو میشود معمولاً معلم یا فردی برای راهنمایی در کنار او حضور ندارد. اندرز با هدف پر کردن همین خلأ آموزشی توسعه یافت تا هر دانشآموز بتواند در هر ساعت از شبانهروز به یک راهنمای آموزشی دسترسی داشته باشد.
برخلاف بسیاری از ابزارهای عمومی هوش مصنوعی تمرکز اندرز تنها بر آموزش است. این سامانه تلاش میکند علاوه بر ارائه پاسخ مسیر یادگیری را نیز برای دانشآموز روشن کند تا او دلیل رسیدن به پاسخ صحیح را درک کند.
امین امینی کیست؟
امین امینی مدیرعامل و همبنیانگذار اندرز دانشآموخته مهندسی صنایع از دانشگاه صنعتی شریف است و سالها در حوزه استارتآپ، فناوری آموزشی (EdTech) و هوش مصنوعی فعالیت کرده است. تمرکز اصلی او بر توسعه راهکارهایی است که بتوانند کیفیت آموزش را با استفاده از فناوری افزایش دهند.
او معتقد است مسئله اصلی آموزش امروز، کمبود محتوا نیست بلکه نبود آموزش متناسب با نیاز هر دانشآموز است. به همین دلیل نیز مسیر توسعه اندرز بر پایه شخصیسازی آموزش تحلیل رفتار یادگیری و استفاده مسئولانه از هوش مصنوعی شکل گرفته است.
امین امینی در گفتوگوهای مختلف تأکید کرده است که هوش مصنوعی نباید جایگزین معلم شود بلکه باید در کنار معلم قرار بگیرد و بخشی از فرایند آموزش را هوشمندتر و کارآمدتر کند.
چرا اندرز متولد شد؟
ایده ایجاد اندرز از مشاهده یک مشکل مشترک میان میلیونها دانشآموز شکل گرفت اینکه بسیاری از دانشآموزان با وجود ساعتها مطالعه همچنان در برخی مباحث دچار اشکال میشوند و امکان رفع فوری آن را ندارند.
تیم توسعهدهنده اندرز معتقد بود ابزارهای عمومی هوش مصنوعی اگرچه توانایی پاسخگویی به انواع پرسشها را دارند اما برای آموزش دانشآموزان ایرانی طراحی نشدهاند. تفاوت کتابهای درسی، زبان فارسی، ساختار آموزشی و حتی دستخط دانشآموزان باعث شد نیاز به یک سامانه بومی بیش از گذشته احساس شود.
به همین دلیل اندرز با هدف ارائه پاسخهای منطبق بر محتوای رسمی آموزش و پرورش و همراهی دانشآموز در مسیر یادگیری توسعه پیدا کرد. این رویکرد باعث شده است تمرکز اصلی سامانه بر فهم مفاهیم باشد نه صرفاً ارائه جواب نهایی.
معنی واژه اندرز چیست؟
واژه «اندرز» در زبان فارسی به معنای پند راهنمایی، نصیحت و آموزش حکیمانه است. این واژه از گذشته در ادبیات فارسی برای انتقال تجربه دانش و مسیر درست یادگیری به کار میرفته است.
انتخاب نام «اندرز» برای این استارتآپ نیز بر همین اساس انجام شده است. هدف این پلتفرم تنها پاسخ دادن به پرسشهای دانشآموزان نیست بلکه هدایت آنها در مسیر یادگیری و کمک به درک بهتر مفاهیم آموزشی است. به بیان دیگر اندرز تلاش میکند نقش یک راهنمای آموزشی هوشمند را ایفا کند که در هر زمان و هر مکان در کنار دانشآموز حضور دارد.
اندرز چگونه کار میکند؟
کار با اندرز بسیار ساده است. دانشآموز پس از ثبتنام در وبسایت یا اپلیکیشن میتواند سؤال خود را بهصورت متن، تصویر یا عکس از دفتر و کتاب ارسال کند. دستیار هوشمند «اَندی» سؤال را تحلیل کرده و پاسخ مناسب را ارائه میدهد.
یکی از ویژگیهای مهم این سامانه توانایی درک تصاویر و دستخط فارسی است. این قابلیت باعث میشود دانشآموز بدون نیاز به تایپ فرمولها یا متن سؤال تنها با گرفتن یک عکس بتواند پاسخ خود را دریافت کند.
اندی علاوه بر پاسخگویی، مراحل حل مسئله را نیز توضیح میدهد، نکات آموزشی مرتبط را ارائه میکند و تلاش میکند دانشآموز مفهوم اصلی سؤال را یاد بگیرد. همچنین این سامانه با بررسی سابقه فعالیت کاربران، نقاط ضعف آنها را شناسایی کرده و مسیر یادگیری متناسب با هر فرد را پیشنهاد میدهد.
چگونه اندرز میتواند صنعت آموزش را متحول کند؟
یکی از مهمترین ویژگیهای هوش مصنوعی، امکان شخصیسازی آموزش است؛ قابلیتی که اجرای آن در کلاسهای پرجمعیت مدارس بسیار دشوار است. اندرز تلاش میکند این خلأ را جبران کند و برای هر دانشآموز مسیر یادگیری متفاوتی ارائه دهد.
با استفاده از تحلیل رفتار آموزشی، سامانه میتواند تشخیص دهد هر دانشآموز در چه مباحثی ضعف بیشتری دارد و محتوای مناسب همان بخش را پیشنهاد دهد. این موضوع باعث میشود زمان مطالعه هدفمندتر شود و دانشآموز روی نقاط ضعف واقعی خود تمرکز کند.
از سوی دیگر دسترسی شبانهروزی به یک دستیار آموزشی هوشمند میتواند استرس دانشآموزان را در زمان امتحانات کاهش دهد. حذف محدودیتهای زمانی و جغرافیایی نیز یکی دیگر از مزایای مهم این فناوری است؛ زیرا دانشآموزان در هر نقطه از کشور میتوانند به خدمات آموزشی مشابه دسترسی داشته باشند.
در کنار این موارد، اندرز میتواند به معلمان نیز کمک کند. معلمان میتوانند از این ابزار برای طراحی تمرین بررسی روشهای مختلف حل مسائل و صرف زمان بیشتر برای آموزش مفهومی در کلاس استفاده کنند.
آیا اندرز قابل اعتماد است؟
اعتماد به ابزارهای آموزشی هوش مصنوعی یکی از مهمترین دغدغههای خانوادهها و مدارس است. اندرز در این زمینه تلاش کرده است علاوه بر توسعه فناوری، اعتبارهای لازم را نیز دریافت کند.
این استارتآپ موفق شده است پس از ارزیابی «دفتر انتشارات و فناوری آموزشی» سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی اعتبارنامه انطباق با محتوای آموزشی و تربیتی درجه ۲ را دریافت کند. این اعتبارنامه با شماره مجوز ۴۱۲۰ برای دورههای ابتدایی متوسطه اول، متوسطه دوم نظری و شاخههای فنی و حرفهای و کاردانش صادر شده و نشان میدهد محتوای آموزشی سامانه از نظر هماهنگی با برنامههای درسی رسمی کشور مورد ارزیابی قرار گرفته است.
علاوه بر این اندرز دارای نماد اعتماد الکترونیکی (اینماد) و ثبت در سامانه ساماندهی رسانههای دیجیتال نیز هست. این مجوزها میتوانند اطمینان بیشتری برای دانشآموزان والدین، مدارس و مراکز آموزشی ایجاد کنند.
امین امینی نیز درباره این موضوع گفته است که هدف اندرز تنها پاسخگویی به سؤالات نیست بلکه ارائه پاسخهایی است که با کتابهای درسی، اهداف آموزشی و مسیر یادگیری دانشآموزان هماهنگ باشند.
در مجموع اندرز را میتوان یکی از نمونههای بومی توسعه هوش مصنوعی آموزشی در ایران دانست که تلاش دارد فناوری را در خدمت یادگیری قرار دهد. این پلتفرم با تمرکز بر آموزش شخصیسازیشده تحلیل رفتار یادگیری، پشتیبانی از زبان فارسی و انطباق با محتوای رسمی آموزش و پرورش به دنبال آن است که تجربه آموزش را برای دانشآموزان سادهتر، عمیقتر و در دسترستر کند. در شرایطی که آینده آموزش بیش از هر زمان دیگری با فناوری گره خورده است چنین پلتفرمهایی میتوانند نقش مهمی در تکمیل آموزش رسمی و افزایش عدالت آموزشی ایفا کنند.
گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 
