گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 
حس بویایی فضانوردان در طول مأموریتهای فضایی دچار تغییرات عجیبی میشود که تجربه آنها از بوهای زمینی را پس از بازگشت به کلی دگرگون میکند.
در سفرهای فضایی طولانیمدت به ایستگاه فضایی بینالمللی، بدن انسان با چالشهای بسیاری روبرو میشود و یکی از غیرمنتظرهترین این تغییرات، دگرگونی در حس بویایی است. این پدیده نه تنها در محیط بیوزنی فضا بلکه در لحظه بازگشت به سیاره مادری نیز تأثیرات شگفتانگیزی بر فضانوردان میگذارد.
تغییر حس بویایی فضانوردان در فضا: عوامل اصلی
تغییر در حس بویایی فضانوردان به 2 دلیل اصلی رخ میدهد: اول، میکروجاذبه که باعث تجمع مایعات بدن در سر و ایجاد حالتی شبیه به سرماخوردگی میشود و حس بویایی و چشایی را کاهش میدهد. فضانوردان گزارشهای متفاوتی از کاهش یا تشدید بوها دادهاند و حتی برخی توانستهاند بوی فضا را بلافاصله پس از راهپیمایی فضایی حس کنند.
عامل دوم، محیط بسته و بویایی یکنواخت ایستگاه فضایی بینالمللی است. مغز انسان در مواجهه با بوهای تکراری، آنها را نادیده میگیرد. ناسا حتی اقلام ارسالی به ISS را از نظر بویایی بررسی میکند تا از پدیده اشباع بویایی (Olfactory Saturation) جلوگیری کند؛ این پدیده میتواند فضانوردان را دچار تهوع کند یا مانع تشخیص بوهای خطرناک مانند نشت آمونیاک یا آتشسوزی شود.
- فضانوردان ناسا چگونه در فضا مایعات مینوشند؟
- لباس فضانوردی ماموریت آرتمیس 3 ناسا چگونه انسان را روی ماه زنده نگه میدارد؟
بازگشت به زمین و غلبه حواس
پس از بازگشت به زمین، فضانوردان با پدیده غلبه حواس (Sensory Overload) مواجه میشوند. بوهایی که در فضا بیاثر شده بودند، ناگهان شدید و حتی گیجکننده میشوند. فضانورد سابق ناسا، داگ ویلاک، حس بوییدن برگها، چمن و گلها را پس از بازگشت به زمین بسیار شدید و مدهوشکننده توصیف کرده است.
علاوه بر حس بویایی فضانوردان، سایر عملکردهای بدن نیز برای سازگاری مجدد با جاذبه زمین زمان میبرند. حالت تهوع، خستگی عمومی، تورم دردناک پاها و حتی راشهای پوستی از جمله مشکلاتی هستند که فضانوردان پس از بازگشت از مأموریتهای طولانیمدت گزارش کردهاند. فضانورد کریس هدفیلد نیز گزارش کرده بود که صحبت کردن با زبانی که به بیوزنی عادت کرده بود، نیازمند تغییر در شیوه تکلم پس از بازگشت به زمین بود.