گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 
آیا عطر زدن روی گردن میتواند خطر ابتلا به سرطان یا بروز مشکلات باروری را افزایش دهد؟ این پرسشی است که پژوهشگران در تازهترین بررسی علمی خود به دنبال پاسخ آن هستند.
عطر زدن روی گردن، برای بسیاری از افراد بخشی عادی و بیدردسر از پروسه آماده شدن روزانه است. اما انتشار یک ویدیوی پربازدید در شبکههای اجتماعی، این عادت ساده را به موضوعی پرچالش تبدیل کرده و این پرسش را بر سر زبانها انداخته که آیا این کار روزمره میتواند خطر ابتلا به سرطان یا بروز مشکلات باروری را افزایش دهد؟
طبق آخرین اخبار پزشکی و سلامت، این بحث پس از آن داغ شد که آنا کاناداس، پژوهشگر حوزه سرطان در ویدیویی خطاب به مخاطبانش توصیه کرد تا حد امکان از اسپری مستقیم عطر بر روی گردن خودداری کنند. استدلال این پژوهشگر آن است که عطرها مخلوطهای پیچیدهای از مواد شیمیایی هستند و در هر محصول عطری ممکن است دهها یا حتی صدها ترکیب متفاوت وجود داشته باشد.
آیا عطر زدن روی گردن به تیروئید آسیب میزند؟
ترکیبات مورد استفاده در عطرها، اعم از فتالاتها، ترکیبات آلی فرار و مواد نگهدارنده آزادکننده فرمالدهید، بسته به نوع ماده و میزان مواجهه، در پژوهشهای علمی با طیف وسیعی از مشکلات سلامتی مرتبط دانسته شدهاند. این مشکلات شامل اختلالات هورمونی، اختلالات ناباروری، حساسیتهای پوستی و در برخی موارد، نگرانیهای بالقوه در مورد سرطانزایی است.
با این حال، وجود یک ماده بالقوه زیانآور در محصول بهتنهایی دلیلی بر بیماریزایی آن در استفاده معمول نیست. آنا کاناداس، پژوهشگر حوزه سلامتی، در ویدئوی خود تأکید کرده است که هشدارهای او به معنای خطرناک بودن همه عطرها یا اثبات ارتباط مستقیم بین استفاده از عطر و بیماری نیست. نگرانی اصلی او متوجه «مواجهه تجمعی» با ترکیبات مختلف موجود در محصولات آرایشی و بهداشتی در طول سالهای متمادی است.
پوست ناحیه گردن به دلیل نازکی و تراکم بالای رگهای خونی و همچنین نزدیکی به غده تیروئید، همواره مورد توجه بوده است. با این حال خود کاناداس اذعان کرده است که در حال حاضر شواهدی مبنی بر آسیب مستقیم اسپری عطر روی گردن به غده تیروئید وجود ندارد. این تصور که عطر به دلیل نزدیکی به تیروئید یا غدد لنفاوی مستقیماً وارد این اندامها میشود، از نظر فیزیولوژیک سادهسازی بیش از حد است.
مواد جذبشده از پوست ابتدا وارد جریان خون عمومی میشوند و صرف نزدیکی فیزیکی یک ناحیه از پوست به یک اندام داخلی، تضمینکننده دریافت دوز بیشتر توسط آن اندام نیست. یکی از دستههای مواد شیمیایی که در بحث عطرها مطرح میشود، فتالاتها هستند. برخی از این ترکیبات بهعنوان حلال یا تثبیتکننده در محصولات عطری به کار رفتهاند و دستهای از آنها به دلیل احتمال تأثیر بر سیستم هورمونی و تولیدمثل، مورد توجه پژوهشگران قرار گرفتهاند.
- ویاگرا میتواند یک سلاح مخفی در برابر سرطان باشد
- سازمان جهانی بهداشت: پیشبینی دو برابر شدن آمار ابتلا به سرطان تا ۲۵ سال آینده
- دانشمندان راهی برای تقویت سیستم ایمنی بدن در برابر سرطان پیدا کردند
یافتههای علمی نشریه Frontiers in Toxicology
در سال ۲۰۲۵، مقالهای در نشریه Frontiers in Toxicology به بررسی مطالعاتی پرداخت که طی دو دهه گذشته بر روی ترکیبات موجود در عطرها و محصولات آرایشی انجام شده بود. نویسندگان این مقاله گزارش کردند که برخی مواد مصنوعی موجود در این محصولات، در مطالعات مختلف با حساسیت، مشکلات تنفسی، اختلالات غدد درونریز، مشکلات تولیدمثل و احتمالاً برخی خطرات سرطانزا مرتبط بودهاند.
با این حال، همین مقاله بر این نکته تأکید دارد که اثرات بلندمدت و تجمعی مواجهه همزمان با چندین ترکیب شیمیایی هنوز بهطور کامل شناخته نشده است و برای روشن شدن خطر واقعی استفاده روزانه از این محصولات، تحقیقات بیشتری لازم است.
یکی از چالشهای مهم در این زمینه، نحوه درج ترکیبات رایحه بر روی برچسب محصولات است. در بسیاری از موارد، ترکیب عطری بهصورت کلی با واژههایی مانند “fragrance” یا “parfum” ذکر میشود و مصرفکننده از نام تکتک مواد تشکیلدهنده رایحه مطلع نمیشود. این مسئله باعث شده است که برخی پژوهشگران خواستار شفافیت بیشتر در اعلام مواد تشکیلدهنده شوند.
تفاوت میان یافتههای آزمایشگاهی و واقعیتهای پزشکی
متخصصان پزشکی بر این باورند که تفاوت قابل توجهی میان یافتههای آزمایشگاهی در مورد یک ماده شیمیایی و خطر واقعی ناشی از استفاده معمول از عطر وجود دارد. در بسیاری از مطالعات سمشناسی، سلولها یا حیوانات آزمایشگاهی در معرض غلظتهایی قرار میگیرند که ممکن است بسیار فراتر از میزان مواجهه معمول یک فرد در زندگی روزمره باشد.
بنابراین، مشاهده اثرات زیانآور در محیط آزمایشگاهی لزوماً به این معنا نیست که چند اسپری عطر در روز همان پیامدها را در انسان ایجاد خواهد کرد. همچنین، در حالی که برخی مواد شیمیایی از جمله بعضی فتالاتها، در تحقیقات با اثرات هورمونی و تولیدمثلی مرتبط شدهاند، این مسئله با اثبات اینکه استفاده عادی از عطر روی گردن موجب ناباروری میشود، تفاوت دارد.
در واقع، شایعترین مشکلاتی که متخصصان در مواجهه با استفاده مستقیم عطر روی پوست با آن روبرو میشوند، بسیار سادهتر از سرطان یا ناباروری است و شامل تحریک پوست و واکنشهای آلرژیک میشود. عطرها و مواد معطر از عوامل شناختهشده حساسیت تماسی هستند و در تستهای پوستی آلرژی نیز در زمره مواد رایجی قرار میگیرند که متخصصان پوست آنها را بررسی میکنند.
راهکارهای محافظتی برای افراد با پوست حساس
افرادی که دچار اگزما، پوست بسیار حساس یا حساسیت شناختهشده به رایحهها هستند، بیشتر ممکن است پس از استفاده مستقیم عطر، دچار قرمزی، خارش یا التهاب شوند. منابع NHS نیز اشاره میکنند که محصولات حاوی عطر میتوانند در افراد مبتلا به درماتیت تماسی باعث تحریک یا واکنشهای پوستی شوند.
در چنین شرایطی، اسپری کردن عطر روی لباس به جای پوست میتواند برای برخی افراد انتخاب بهتری باشد، البته باید به احتمال لک شدن یا آسیب دیدن پارچههای خاص نیز توجه کرد. برخی ترکیبات عطری همچنین این قابلیت را دارند که در حضور نور خورشید باعث واکنشهای پوستی شوند.
مکانیسم جذب پوستی و توزیع مواد در سیستم گردش خون
در مورد ادعای ورود مستقیم مواد شیمیایی عطر به غدد لنفاوی یا تیروئید در هنگام عطر زدن روی گردن باید گفت که این اندامها دارای سیستمهای دفاعی و متابولیکی خاص خود هستند. جذب پوستی یک فرآیند پیچیده است که تحت تأثیر عواملی چون ضخامت پوست، وضعیت سد دفاعی پوست، حلالیت ماده و وجود یا عدم وجود مواد تسهیلکننده جذب قرار دارد.
پس از جذب، مواد وارد سیستم گردش خون عمومی شده و در سراسر بدن توزیع میشوند. با این حال اندامهای مختلف، توانایی متفاوتی در متابولیزه کردن یا دفع این مواد دارند. نزدیکی فیزیکی یک ناحیه از پوست به یک اندام داخلی، تضمینکننده دریافت دوز بیشتر توسط آن اندام نیست.
- هوش مصنوعی، حالا میتواند انسانها را باردار کند!
- این انگل ترسناک، سر اسپرم انسان را قطع میکند
- دانشمندان یک گام به درمان هپاتیت B مزمن نزدیکتر شدند
تفاوت غلظتها و انواع عطرها در انتخاب هوشمندانه
تحقیقات در زمینه اثرات بلندمدت مواد شیمیایی موجود در محصولات مصرفی، بهویژه در مورد اثرات تجمعی و اثرات ترکیبی که ناشی از مواجهه همزمان با چندین ماده است، همچنان ادامه دارد. با این وجود، تا زمانی که شواهد علمی قطعی و گستردهای مبنی بر اثبات خطرات جدی ناشی از استفاده معمول عطرها در غلظتهای مجاز وجود نداشته باشد، توصیه اصلی متخصصان بر استفاده متعادل و آگاهانه از این محصولات استوار است.
همچنین، توجه به نوع عطر نیز حائز اهمیت است. عطرها بر اساس غلظت اسانس روغنی در الکل، به دستههای مختلفی تقسیم میشوند، مانند ادوکلن، ادوتویلت، ادوپرفیوم و پرفیوم. غلظت بالاتر اسانس در پرفیومها ممکن است پتانسیل بیشتری برای واکنشهای پوستی داشته باشد هرچند که نوع و کیفیت مواد اولیه نیز نقش تعیینکنندهای ایفا میکند.