علیرغم گذشت نزدیک به دو دهه از حذف پلوتو از فهرست سیارات منظومه شمسی، این موضوع همچنان در محافل عمومی و علمی محل بحث و جدل است و احساسات عمومی را برمیانگیزد.
در سال ۲۰۰۶، اتحادیه بینالمللی نجوم (IAU) تعریفی جدید برای سیاره ارائه داد که پلوتو را در رده سیارات کوتوله قرار داد. این تصمیم، نهتنها بحثهای علمی را شعلهور کرد، بلکه واکنشهای احساسی زیادی را نیز در پی داشت؛ زیرا بسیاری از مردم پلوتو را به عنوان نهمین سیاره منظومه شمسی به یاد داشتند. اکنون، بیایید به ریشههای این پافشاری عمومی بر وضعیت پلوتو به عنوان یک سیاره بپردازیم.
چرا پلوتو برای ما اهمیت داشت؟
پلوتو از زمان کشف آن در سال 1930 تا زمان تنزل رتبهاش، جزئی از اولین نقشههای کیهانی بود که دانشآموزان در سراسر جهان با آن آشنا میشدند. این سیاره، بهخصوص به دلیل موقعیت دور، اندازه کوچک و کشف نسبتاً جدیدش، در ذهن مردم ماندگار شد. دانا وایبل، مردمشناس فرهنگی در دانشگاه ایالتی گرند ولی، معتقد است که این ارتباطات دوران کودکی تا بزرگسالی نیز ادامه پیدا میکنند و تغییر این واقعیت پذیرفتهشده در سال 2006، نوعی جایگزینی آنچه پیش از این به عنوان یک حقیقت ثابت در نظر گرفته میشد، به شمار میآید.
لوری گرو، رواندرمانگر، توضیح میدهد که این تغییر باعث واکنش عاطفی نامتناسبی در زندگی روزمره مردم شده است؛ زیرا آنها در واقع برای یک سیاره غمگین نیستند، بلکه برای از بین رفتن ایده ثابت بودن آنچه آموختهاند، سوگواری میکنند.
چرا مغز ما در برابر تغییر دستهبندی مقاومت میکند؟
متیو لیهی، روانشناس بالینی، میگوید که مغز انسان از طریق مقایسه و دستهبندی کار میکند و این همان چیزی است که به ما در درک همه چیز کمک میکند. انسانها برای سازماندهی حجم زیادی از اطلاعات به دستهبندیها متکی هستند و تغییر یک دستهبندی جا افتاده نیازمند بازنگری چارچوبی است که پیش از این به خوبی کار میکرد. با این حال، پلوتو مورد کنجکاوی ویژهای را نشان میدهد، زیرا برای اکثر مردم اهمیت آن بسیار کم است و وضعیت سیارهای آن تأثیر چندانی بر زندگی روزمره عموم ندارد.
گرو همچنین به نحوه وقوع تغییر اشاره میکند و میگوید که برخلاف نامگذاری پلوتو که مردم در آن مشارکت داشتند، در فرآیند بازتعریف آن مشارکتی نداشتند و تغییراتی که به سرعت و از خارج تحمیل میشوند، میتوانند مقاومت ایجاد کنند، حتی زمانی که دلیل محکمی پشت آنها وجود دارد.
- جیمز وب یک مولکول ناشناخته در پلوتو و قمر تایتان کشف کرد
- راز بزرگ پلوتو و تیتان؛ کشف مادهای که دانشمندان در هیچ کجای جهان ندیدهاند!
- عکس رنگی ناسا از سطح پلوتو، شما را مجذوب خود میکند
حمایت از پلوتو به عنوان یک «بازنده»
کوچک، دور و تنها بودن پلوتو به حمایت عمومی از آن دامن زده است. کوین شیندلر، مورخ و افسر اطلاعرسانی عمومی در رصدخانه لوول، جایی که کلاید تامبا پلوتو را در سال 1930 کشف کرد، میگوید که برای بسیاری از مردم، این مسئله کمتر در مورد نجوم و بیشتر در مورد حمایت از یک «بازنده» یا «کسی که به او ظلم شده» است. واژگانی مانند «تنزل رتبه» که برای توصیف تغییر وضعیت پلوتو به کار میرود، یک تمایز فنی را به چیزی تنبیهی تبدیل کرده است.
گرو توضیح میدهد: «ما ایده اخراج شدن آدم کوچکتر را دوست نداریم. وقتی این واکنش را داریم، پلوتو را انسانسازی میکنیم.» به عبارت دیگر، تبدیل شدن به یک سیاره کوتوله، لزوماً از محبوبیت پلوتو نکاسته است؛ بلکه به مردم دلیل دیگری برای حمایت از آن داده است.
آیا نام پلوتو واقعا مهم است؟
جسیکا لیبی-رابرتز، استادیار و دانشمند سیارههای فراخورشیدی در دانشگاه تامپا، به مدار غیرعادی پلوتو، اندازه کوچک و شباهتهای آن با سایر اجرام کمربند کویپر اشاره میکند که طبقهبندی آن را به عنوان یک سیاره کوتوله منطقی میکند. دستهبندیها به محققان اجازه میدهند تا اجرام را مقایسه کرده و چگونگی تشکیل منظومه شمسی را درک کنند. اما او این حذف را توهینی به پلوتو نمیداند و میگوید: «صادقانه بگویم، فکر میکنم پلوتو ترجیح میدهد با سیارات خستهکننده و قانونمدار گروهبندی نشود و بیشتر از انجام کارهای خودش خوشحال به نظر میرسد.» به گفته شیندلر، «تا حدودی، مهم نیست که پلوتو چه نامیده میشود، زیرا صرف نظر از برچسبی که ما انسانها به آن میدهیم، پلوتو به گردش به دور خورشید و انجام کارهای خودش ادامه خواهد داد.»
گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 




