گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 
سرنوشت ناوهای هواپیمابر شوروی، نمادی از عظمت از دست رفته یک ابرقدرت نظامی است که به دلیل فروپاشی و مشکلات مالی، به راههای غیرمنتظرهای ختم شدند.
نیروی دریایی اتحاد جماهیر شوروی، با وجود تمایل اولیه به تمرکز بر آبهای خود، در دهههای ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ به ساخت ناوهای هواپیمابر روی آورد. این ناوگان که قرار بود با قدرتهای غربی رقابت کند، با فروپاشی شوروی در هم شکست و برنامههای توسعه آن نیمهکاره رها شد. چهار ناو هواپیمابر فعال آن زمان، هر یک مسیر خاص و اغلب ناگواری را طی کردند.
سرنوشت ناوهای هواپیمابر کلاس کییف
شوروی در دهه ۱۹۷۰ به توسعه ناوهای هواپیمابر کلاس کییف (Kiev-class) و سپس کوزنتسوف (Kuznetsov-class) روی آورد و حتی قصد ساخت ناوهای بزرگتر را داشت. با این حال، فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۹۱ همه این برنامهها را متوقف کرد و دولتهای پساشوروی توانایی نگهداری از چهار ناو هواپیمابر فعال را نداشتند.
پس از پایان جنگ سرد، هر یک از ناوهای کلاس کییف راه خود را رفتند. ناو نووروسییسک (Novorossiysk) در سال ۱۹۹۳ دچار آتشسوزی مهیب موتور شد و به ضایعات فروخته شد. ناو باکو (Baku) که گاهی یک کلاس مجزا محسوب میشود، پس از انفجار دیگ بخار در سال ۱۹۹۵ و بازنشستگی در ۱۹۹۶، به نیروی دریایی هند فروخته شد و پس از بازطراحی و بازسازی، با نام INS Vikramaditya در هند خدمت میکند.
دو ناو باقیمانده کلاس کییف به چین رسیدند. ناو مینسک (Minsk) نیز پس از حادثهای در سال ۱۹۹۳، در سال ۱۹۹۵ به یک شرکت کرهای برای اوراق شدن فروخته شد. اما اعتراضات فعالان محیط زیست باعث شد که به یک شرکت دولتی چینی فروخته شود. در نهایت، گروهی از صاحبان سالنهای بازی ویدیویی چینی آن را به قیمت ۴٫۳ میلیون دلار خریدند و مینسک به جاذبه اصلی پارک تفریحی نظامی مینسک ورلد (Minsk World) در شنژن تبدیل شد. این ناو در سال ۲۰۲۴ دچار آتشسوزی شد و آینده آن نامشخص است.
ناو کییف (Kiev)، کشتی اصلی این کلاس، پس از جنگ سرد توسط روسیه نگهداری شد؛ اما بهدلیل نبود بودجه کافی، به بالاترین پیشنهاد به پارک هواپیمایی بینهای در تیانجین چین فروخته شد. این ناو تا سال ۲۰۱۱ بهعنوان کشتی موزه خدمت کرد و سپس با هزینه حدود ۱۰۰ میلیون یوان (۱۴ میلیون دلار آمریکا) به یک هتل لوکس تبدیل شد.
سرنوشت ناو هواپیمابر آدمیرال کوزنتسوف
ادمیرال کوزنتسوف (Admiral Kuznetsov) تنها ناو هواپیمابری بود که روسیه تمایل به نگهداری آن داشت. این ناو با وجود مشکلات مکانیکی مکرر، در دوران پساشوروی در ماموریتهای گشتزنی و حتی عملیاتهای رزمی در سواحل سوریه (سال ۲۰۱۶) شرکت کرد. اما پس از آخرین استقرار خود در سوریه، حجم مشکلات فنی آن بیش از حد شد. از سال ۲۰۱۷، این ناو برای بازسازی و نوسازی گسترده به کارخانه منتقل شد.
با این حال، مشکلات در طول بازسازی افزایش یافت؛ داک شناور آن فرو ریخت و یک جرثقیل بر روی عرشه پرواز سقوط کرد. سپس، یک آتشسوزی بزرگ در کشتی رخ داد که به کشته شدن دو کارگر و زخمی شدن دوازده نفر منجر شد. در سال ۲۰۲۲، با شروع جنگ اوکراین، بودجه دفاعی روسیه بیش از پیش تحت فشار قرار گرفت. در سال ۲۰۲۵، شرکت کشتیسازی یکپارچه مورمانسک رسما اعلام کرد که کار بر روی این ناو متوقف شده است. مدیرعامل شرکت نیز از بحث با وزارت دفاع روسیه برای اسقاط این ناو خبر داد. با توجه به هزینههای پروژه و گستردگی کار، بسیاری معتقدند که روسیه در نهایت تنها ناو هواپیمابر خود را اوراق خواهد کرد.
- چین در ۱۴ سال از یک ناو قراضه شوروی به ابرناوی ۳۲۰ متری رسید؛ آمریکا باید نگران باشد؟
- در تاریخ فقط ۵ بار ناوهای هواپیمابر مقابل یکدیگر جنگیدهاند
- بدترین ناوهای هواپیمابر تاریخ آمریکا؛ از غرقشدن در ۲۳ دقیقه تا پروژهای که هرگز به آب نیامد
- ۸ اختراع تاثیرگذار شوروی که جهان را متحول کردند
فروپاشی شوروی و پیامدهای آن برای ناوگان هواپیمابر
سقوط اتحاد جماهیر شوروی برای نیروی دریایی روسیه یک فاجعه بود. بسیاری از کارخانههای کشتیسازی و پایگاههای دریایی شوروی در کشورهای تازه استقلالیافته قرار گرفتند و امکانات باقیمانده به استفادههای غیر نظامی تغییر کاربری دادند. با کاهش شدید بودجه دفاعی، تعطیلی یا تغییر کاربری کارخانههای کشتیسازی و از دست رفتن دانش فنی، روسیه چارهای جز کنار گذاشتن ناوهای هواپیمابر نداشت. حتی تلاشها برای فعال نگه داشتن ادمیرال کوزنتسوف نیز نتوانست این ناو را از سرنوشت تلخ پیامدهای فروپاشی شوروی رهایی بخشد.