گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 
برخی قطعات مصرفی خودرو پس از مدتی استفاده، کارایی اولیه خود را از دست می‌دهند. آگاهی از زمان تعویض این قطعات، با توجه به شیوه استفاده و دستورالعمل سازنده اهمیت دارد.
حتی خودرویی که به‌طور منظم و درست سرویس می‌شود، تعدادی قطعه دارد که با گذشت زمان و ادامه استفاده به‌تدریج فرسوده می‌شوند. این فرسودگی ممکن است در اثر کارکرد مداوم، اصطکاک میان قطعات، گرما، آلودگی یا صرفاً گذشت زمان به وجود بیاید.
بنابراین، سرویس و نگهداری مناسب می‌تواند به حفظ وضعیت خودرو کمک کند، اما نمی‌تواند عمر قطعات مصرفی خودرو را برای همیشه افزایش دهد. در نهایت بعضی از این قطعات به پایان عمر مفید خود می‌رسند و باید برای تعویض آن‌ها برنامه‌ریزی کرد.
بررسی قطعات مصرفی خودرو و زمان تعویض
زمان تعویض قطعات در همه خودروها یکسان نیست و نمی‌توان برای هر قطعه، یک بازه ثابت را برای تمام خودروها در نظر گرفت. برای مشخص‌کردن زمان مناسب تعویض باید دفترچه راهنمای همان خودرو را بررسی کرد و شرایط استفاده از آن را در نظر گرفت. وضعیت واقعی قطعه نیز اهمیت دارد و باید در کنار دستورالعمل‌های سازنده مبنای تصمیم‌گیری قرار گیرد.
به همین دلیل، زمان‌بندی سرویس ممکن است با توجه به نوع خودرو و نحوه استفاده از آن متفاوت باشد. برنامه‌های سرویس خودروسازان معمولاً تنها به تعویض قطعات محدود نمی‌شوند و بخش‌های مختلف خودرو را نیز برای بررسی در نظر می‌گیرند. این برنامه‌ها ترکیبی از بازرسی، سرویس‌های دوره‌ای و تعویض قطعات هستند تا وضعیت خودرو به‌طور منظم ارزیابی شود. در ادامه تمامی قطعات مصرفی متداول خودرو را مرور می‌کنیم.
- وقتی آمپر آب خودرو بالا می‌رود، چه باید کرد؟
- واقعیت درباره استارت‌استاپ خودرو؛ صرفه‌جویی در سوخت یا فشار بیشتر بر قطعات؟
- آیا باید در توقف‌های طولانی سر باتری خودرو را باز کرد؟
1. فیلتر هوای موتور و فیلتر کابین
فیلتر هوای موتور در مسیر ورود هوا قرار دارد و با جلوگیری از ورود گردوغبار و ذرات آلاینده به عملکرد صحیح موتور کمک می‌کند. وضعیت این فیلتر می‌تواند با شرایطی که خودرو در آن استفاده می‌شود ارتباط داشته باشد. برای مثال در محیط‌های غبارآلود ممکن است لازم باشد فیلتر زودتر از برنامه عادی بررسی شود یا زمان تعویض آن جلو بیفتد.
فیلتر کابین نیز با گذشت زمان و استفاده از خودرو، آلودگی‌های موجود در هوا را جذب می‌کند و ممکن است به‌تدریج اشباع شود. به همین دلیل، تعویض آن باید بر اساس برنامه سرویس خودرو و شرایط استفاده انجام شود. خودروسازان در برنامه نگهداری دوره‌ای بسیاری از خودروها، بررسی یا تعویض فیلتر هوای موتور و فیلتر کابین را در نظر می‌گیرند.
2. روغن موتور و فیلتر روغن
روغن موتور در جریان کارکرد خودرو، به‌مرور و بر اثر استفاده بخشی از ویژگی‌های اولیه خود را از دست می‌دهد. هم‌زمان آلودگی‌ها و ذراتی که در طول کارکرد در روغن جمع می‌شوند، باعث می‌شوند تعویض به‌موقع آن اهمیت داشته باشد. ازاین‌رو، تعویض روغن موتور و فیلتر روغن از بخش‌های اصلی سرویس دوره‌ای خودرو است.
فیلتر روغن نیز همراه با روغن، در چارچوب برنامه نگهداری خودرو بررسی و تعویض می‌شود. فاصله مناسب میان سرویس‌ها را نمی‌توان برای همه خودروها با یک عدد ثابت تعیین کرد. نوع روغن مصرفی، مشخصات موتور و توصیه سازنده در مشخص‌کردن زمان تعویض نقش دارند. بنابراین، مالک خودرو باید برنامه‌ای را دنبال کند که برای همان خودرو و موتور در نظر گرفته شده است.
3. لنت ترمز و دیسک
لنت ترمز مانند روغن یا فیلتر، تاریخ یا کیلومتر ثابتی برای تعویض ندارد که بتوان آن را برای تمام خودروها در نظر گرفت. میزان فرسایش لنت به عوامل گوناگونی بستگی دارد؛ از جمله سبک رانندگی، مقدار ترافیک، وزن خودرو، نوع مسیر و نوع لنتی که روی خودرو نصب شده است.
به همین علت، باید ضخامت لنت‌ها به‌صورت دوره‌ای بررسی شود و وقتی ضخامت آن‌ها به حد تعیین‌شده رسید برای تعویض اقدام کرد. بی‌توجهی به لنتی که بیش از اندازه فرسوده شده، فقط به ادامه استفاده از یک قطعه مصرفی محدود نمی‌شود. ادامه رانندگی در این وضعیت می‌تواند به دیسک ترمز نیز آسیب بزند.
- ۱۰ قطعه خودرو که ممکن است هیچوقت نیازی به تعویض آن‌ها نداشته باشید
- راهنمای تشخیص دیسک و صفحه تقلبی؛ پیش از نصب به چه نکاتی توجه کنیم؟
- ۱۰ راهکار ساده برای محافظت از کابین خودرو در فصل زمستان
4. تایر و نشانه‌های فرسودگی
تایر خودرو نیز قطعه‌ای مصرفی است و آج آن به‌تدریج در اثر استفاده کاهش پیدا می‌کند. با این حال، برای تشخیص زمان تعویض نمی‌توان فقط به میزان آج توجه کرد. ترک‌خوردگی، برآمدگی، آسیب‌دیدگی دیواره تایر، فرسودگی نامنظم و افزایش سن تایر هم از مواردی هستند که باید بررسی شوند.
این نشانه‌ها ممکن است در کنار کاهش آج یا مستقل از آن اهمیت پیدا کنند و در ارزیابی وضعیت تایر باید مورد توجه باشند. نگهداری از تایر تنها به تشخیص زمان تعویض محدود نمی‌شود. تنظیم فشار باد در حد صحیح و بررسی منظم وضعیت تایرها نیز از بخش‌های مهم نگهداری خودرو است.
5. شمع‌های موتور، باتری و تیغه برف‌پاک‌کن
شمع‌های موتور نیز در طول زمان و با افزایش کارکرد خودرو فرسوده می‌شوند. زمان تعویض آن‌ها به نوع شمع و مشخصات موتور بستگی دارد و برای همه خودروها یکسان نیست. در برخی برنامه‌های رسمی سرویس، تعویض شمع در کیلومترهای مشخص پیش‌بینی شده است؛ ازاین‌رو باید برنامه سرویس همان خودرو را ملاک قرار داد.
باتری خودرو هم قطعه‌ای دائمی نیست. عملکرد آن به‌مرور زمان کاهش پیدا می‌کند و نمی‌توان انتظار داشت بدون افت کارایی برای همیشه قابل استفاده بماند. تیغه‌های برف‌پاک‌کن نیز بر اثر تابش خورشید، گرما و تماس مداوم با شیشه فرسوده می‌شوند. اگر توان آن‌ها برای پاک‌کردن شیشه کاهش پیدا کند، باید وضعیتشان بررسی و در صورت نیاز تعویض شوند.
6. تسمه‌ها، سیالات و دیگر قطعات سرویس‌پذیر
بسته به طراحی هر خودرو، تسمه‌های موتور و برخی سیالات نیز ممکن است در برنامه سرویس و نگهداری قرار داشته باشند. فیلتر سوخت در خودروهایی که به آن مجهز هستند و قطعاتی مانند تسمه تایم نیز می‌توانند جزو اقلامی باشند که برای بازرسی یا تعویض آن‌ها برنامه مشخصی وجود دارد. برای نمونه، در برنامه رسمی سرویس بعضی خودروها، بازرسی تسمه‌ها و تعویض برخی از آن‌ها در فاصله‌های معین پیش‌بینی شده است.
- آیا ترکیب روغن موتور تازه و قدیمی به خودرو آسیب می‌زند؟
- راز افزایش چشمگیر عمر لاستیک خودرو؛ فقط با یک راهکار ساده و ارزان
- چگونه از قفل شدن ترمز خودرو جلوگیری کنیم؟ راهکاری موثر و عملی
- بررسی مایع خنک‌کننده موتور؛ نکات ایمنی که باید بدانید
مبنای تعیین زمان تعویض
برای نگهداری درست از خودرو بهتر نیست منتظر خرابی یک قطعه بمانیم؛ همان‌طور که در نظر گرفتن یک فهرست یا کیلومتر ثابت برای همه خودروها نیز روش مناسبی نیست. دفترچه راهنمای خودرو، برنامه سرویس سازنده و بررسی وضعیت واقعی قطعات سه معیار اصلی برای تشخیص زمان تعویض هستند. این معیارها کمک می‌کنند تصمیم‌گیری نه صرفاً بر اساس یک بازه عمومی، بلکه با توجه به دستورالعمل خودرو و شرایط واقعی قطعه انجام شود.