گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 
تعویض ضدیخ یکی از کارهایی است که با شروع سرما به ذهن رانندگان می‌رسد. اما آیا ضدیخ چهارفصل هم باید هر سال تعویض شود؟
در آستانه زمستان، بررسی ضدیخ خودرو برای بسیاری از رانندگان به یکی از دغدغه‌های معمول تبدیل می‌شود. گروهی هم برای پیشگیری از یخ‌زدگی و آسیب‌های احتمالی، هر سال پیش از آغاز سرما تمام مایع خنک‌کننده موتور را عوض می‌کنند. اما نمی‌توان این کار را برای همه خودروها لازم دانست.
ضدیخ چهارفصل زمان تعویض مشخص و یکسانی برای تمام خودروها ندارد و ملاک تصمیم‌گیری، نوع مایع مصرفی، فناوری افزودنی‌های آن و دستورالعمل شرکت سازنده است. به همین دلیل، ممکن است مایع خنک‌کننده در یک خودرو تا چند سال نیازی به تعویض نداشته باشد و تعویض سالانه آن ضرورتی پیدا نکند. در مقابل، وقتی زمان تعویض مایع فرارسیده باشد، عقب انداختن این کار می‌تواند به قطعات سیستم خنک‌کننده آسیب بزند
نکات مهم درباره کارکرد ضدیخ چهارفصل
مایعی که در بازار معمولاً با نام ضدیخ یا ضدیخ چهارفصل شناخته می‌شود، در اصل مایع خنک‌کننده موتور است و وظیفه آن فقط جلوگیری از یخ‌زدن آب داخل سیستم در روزهای سرد نیست. این مایع در گردش میان موتور و رادیاتور، گرمای موتور را به رادیاتور منتقل می‌کند و به تنظیم دمای موتور کمک می‌کند. همچنین افزودنی‌های محافظ موجود در آن برای کاهش خوردگی و زنگ‌زدگی بخش‌های مختلف سیستم خنک‌کننده به کار می‌روند.
بنابراین، کارکرد مایع خنک‌کننده در تابستان هم به‌اندازه زمستان اهمیت دارد و نباید آن را فقط برای روزهای سرد سال در نظر گرفت. مایع خنک‌کننده با گذشت زمان و در طول استفاده، ممکن است بخشی از ویژگی‌های اولیه خود را از دست بدهد. به‌ویژه افزودنی‌هایی که برای محافظت از قطعات در برابر خوردگی و زنگ‌زدگی در آن وجود دارند، می‌توانند به‌تدریج کارایی کمتری پیدا کنند.
در چنین شرایطی، ممکن است مایع هنوز در برابر یخ‌زدگی مقاومت داشته باشد، اما دیگر مانند زمان استفاده از محصول تازه از قطعات موتور و رادیاتور محافظت نکند. به همین دلیل، بررسی نقطه انجماد به‌تنهایی برای تشخیص سلامت مایع یا تعیین زمان تعویض آن کافی نیست.
- آیا باید قبل از اضافه کردن ضدیخ، مایع خنک‌کننده قدیمی را تخلیه کنیم؟
- علت جمع شدن آب زیر خودرو پس از روشن کردن کولر چیست؟
- دلیل کارکرد مداوم فن خودرو چیست؟ بررسی علت‌ها و راه‌حل‌های فنی
- اصول ضروری نگهداری خودرو؛ نکاتی که هر راننده باید بداند
زمان تعویض به خودرو و نوع مایع بستگی دارد
برای تعیین زمان تعویض، باید هم نوع مایع خنک‌کننده و هم مشخصات خود خودرو را در نظر گرفت. بعضی از مایع‌های قدیمی‌تر که از افزودنی‌های معدنی استفاده می‌کنند، معمولاً در فاصله‌های کوتاه‌تری نیاز به تعویض دارند. در مقابل، برخی محصولات با فناوری افزودنی‌های آلی یا ترکیبی برای کارکرد طولانی‌مدت طراحی شده‌اند و ممکن است چندین سال قابل استفاده باشند.
البته حتی در یک خودرو نیز ممکن است فاصله تعویض نخست با فاصله‌های سرویس بعدی یکسان نباشد و بنابراین نمی‌توان برای همه محصولات و خودروها یک برنامه ثابت در نظر گرفت. در نتیجه این‌که ضدیخ چهارفصل باشد، به‌تنهایی مشخص نمی‌کند که عمر مفید آن چقدر است. همچنین نمی‌توان گفت همه مایع‌های خنک‌کننده باید هر سال یا هر دو سال یک‌بار تعویض شوند.
زمان مناسب سرویس را باید بر اساس توصیه‌های سازنده خودرو و مشخصات فنی مایع خنک‌کننده مورد تأیید آن تعیین کرد. رنگ مایع نیز معیار مطمئنی برای تشخیص نوع، ترکیب یا عمر آن نیست؛ زیرا ممکن است دو محصول هم‌رنگ، ترکیبات متفاوتی داشته باشند. بنابراین، انتخاب یا تعویض مایع صرفاً بر پایه رنگ آن می‌تواند گمراه‌کننده باشد.
- چه زمانی شست‌وشوی انژکتور خودرو ضروری است؟
- زمان مناسب جابه‌جایی چرخ‌های خودرو چه موقع است؟
- آیا هر بار تعویض لنت ترمز نیازمند هواگیری است؟
- علت سخت جا رفتن دنده‌ها؛ نشانه خرابی کلاچ یا گیربکس؟
بررسی دوره‌ای مایع و رعایت نکات ایمنی
حتی زمانی که موعد تعویض مایع خنک‌کننده نرسیده است، لازم است سطح و وضعیت آن به‌صورت دوره‌ای بررسی شود. کدر شدن شدید مایع، مشاهده آثار زنگ‌زدگی یا وجود آلودگی در آن نشانه‌هایی هستند که باید جدی گرفته شوند و می‌توانند ضرورت بررسی سیستم خنک‌کننده را نشان دهند.
پایین آمدن سطح مایع نیز باید پیگیری شود. اگر سطح آن مرتب کاهش پیدا می‌کند، نباید هر بار فقط به اضافه کردن مایع تازه بسنده کرد؛ این کاهش مکرر ممکن است ناشی از نشتی در شیلنگ‌ها، رادیاتور یا بخش‌های دیگر سیستم باشد. هنگام بررسی سطح مایع، موتور باید کاملاً سرد باشد. باز کردن درپوش رادیاتور یا مخزن تحت فشار در زمانی که موتور داغ است، خطرناک است؛ زیرا ممکن است مایع داغ به‌طور ناگهانی خارج شود و سوختگی شدید ایجاد کند.
- از فیلتر تا لنت ترمز؛ کدام قطعات خودرو مصرفی هستند؟
- راهنمای تشخیص دیسک و صفحه تقلبی؛ پیش از نصب به چه نکاتی توجه کنیم؟
- چرا خودروهای مدرن از سیستم خنک‌کننده پلمب‌شده استفاده می‌کنند؟
- روغن گیربکس با روغن هیدرولیک چه تفاوتی دارد و آیا می‌توان آن‌ها را جایگزین کرد؟
اگر نوع مایع خنک‌کننده موجود در خودرو مشخص نیست، نباید محصولات مختلف را بدون بررسی با یکدیگر ترکیب کرد. پیش از افزودن مایع تازه نیز لازم است مشخصات محصول توصیه‌شده برای خودرو بررسی شود تا مایع انتخاب‌شده با نیازهای آن سازگار باشد. در نهایت، ضدیخ چهارفصل لزوماً به تعویض سالانه نیاز ندارد، اما این به معنای ماندگاری همیشگی مایع خنک‌کننده نیست.
تعویض آن باید مطابق برنامه سرویس سازنده انجام شود و وضعیت مایع و سطح آن نیز به‌طور منظم بررسی شود. رعایت این موارد و استفاده از محصول سازگار با خودرو، کمک می‌کند سیستم خنک‌کننده عملکرد خود را حفظ کند و از بروز خوردگی یا داغ شدن موتور پیشگیری شود.