گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 
شنیدن صدای جیغ یا سوت در لحظه روشن شدن خودرو، به‌ویژه در هوای سرد می‌تواند راننده را به بررسی وضعیت تسمه دینام و سایر تسمه‌های محرک موتور وادار کند.
اگر خودرو پس از چند ساعت توقف در هوای سرد، هنگام روشن کردن موتور صدای جیغ یا سوت بلندی ایجاد می‌کند، ممکن است ایراد به مجموعه تسمه‌های محرک موتور مربوط باشد. این صدا معمولاً چند ثانیه پس از روشن شدن خودرو ادامه پیدا می‌کند و سپس از بین می‌رود.
بیشتر اوقات صدای تسمه در صبح‌های سرد و مرطوب واضح‌تر به گوش می‌رسد. یکی از علت‌های احتمالی آن، فرسودگی تسمه و کاهش عملکرد مناسب این قطعه است. گاهی هم تسمه‌سفت‌کن یا پولی‌ها درست کار نمی‌کنند و صدای جیغ یا سوت به همین دلیل شنیده می‌شود.
این صدا در بسیاری از موارد به معنای خطر فوری برای موتور نیست، اما بی‌توجهی به آن می‌تواند مشکل را جدی‌تر کند. ادامه پیدا کردن ایراد ممکن است به قطعات جانبی خودرو آسیب بزند و عملکرد آن‌ها را مختل کند. در بعضی موارد نیز خرابی این مجموعه می‌تواند به ازکارافتادن برخی تجهیزات خودرو منجر شود؛ بنابراین بهتر است صدای تکرارشونده نادیده گرفته نشود.
علت صدای جیغ تسمه دینام خودرو
یکی از علت‌های رایج صدای جیغ هنگام روشن کردن خودرو، لغزیدن تسمه روی پولی‌هاست. در خودروهایی که از تسمه چندشیاره یا تسمه دینام استفاده می‌کنند، نیروی موتور به کمک این تسمه به قطعاتی مانند دینام، کمپرسور کولر و پمپ هیدرولیک فرمان منتقل می‌شود. برای اینکه این قطعات درست کار کنند، تسمه باید کشش کافی داشته باشد و بتواند روی پولی‌ها بدون لغزش حرکت کند.
اگر تسمه شل باشد یا کشش آن به هر دلیل کاهش پیدا کرده باشد، ممکن است هنگام روشن شدن موتور نتواند نیروی لازم را به‌درستی منتقل کند. در همان لحظه دینام نیز با شروع به کار موتور با بار ناگهانی روبه‌رو می‌شود و تسمه باید نیروی بیشتری را انتقال دهد. اگر تسمه نتواند این فشار را تحمل کند، روی سطح پولی می‌لغزد. اصطکاکی که در اثر این لغزش به وجود می‌آید، صدای جیغ بلندی ایجاد می‌کند که راننده معمولاً هنگام استارت می‌شنود.
نقش سرما و رطوبت در تشدید صدا
هوای سرد می‌تواند شرایطی را فراهم کند که صدای تسمه بیشتر شنیده شود. در دمای پایین، وضعیت و عملکرد لاستیک تسمه تغییر می‌کند و ممکن است تسمه هنگام حرکت نتواند مانند شرایط عادی با پولی‌ها تماس مناسبی داشته باشد. از طرف دیگر، وجود رطوبت روی تسمه یا سطح پولی‌ها می‌تواند چسبندگی میان آن‌ها را کمتر کند.
- علت لرزش خودرو در حالت درجا چیست؟ بررسی ۹ دلیل رایج و راه‌حل‌ها
- گاز دادن در حالت توقف؛ مفید برای موتور یا عامل آسیب به خودرو؟
- چکیدن آب از اگزوز؛ نشانه طبیعی یا هشدار خرابی خودرو؟
- انتخاب شمع با درجه حرارتی نامناسب چه پیامدهایی برای موتور دارد؟
- چه عواملی عمر قطعات مصرفی خودرو را کوتاه می‌کنند؟
به همین دلیل، این صدا معمولاً در صبح‌های سرد و مرطوب بیشتر به گوش می‌رسد؛ به‌ویژه زمانی که خودرو چند ساعت خاموش و متوقف بوده است. البته سرما و رطوبت همیشه تنها علت صدا نیستند و ممکن است فقط ایرادی را که از قبل وجود داشته، آشکارتر کنند. فرسودگی یا ترک‌خوردگی تسمه، کاهش خاصیت کشسانی آن، خرابی تسمه‌سفت‌کن یا ضعیف شدن فنر این قطعه نیز می‌تواند موجب کم شدن کشش تسمه و افزایش احتمال لغزش شود.
همچنین اگر بلبرینگ پولی هرزگرد یا بلبرینگ یکی از تجهیزات متصل به تسمه آسیب دیده باشد، حرکت قطعات با مقاومت بیشتری همراه می‌شود. این مقاومت اضافی فشار واردشده به تسمه را بالا می‌برد و احتمال سر خوردن آن روی پولی‌ها را بیشتر می‌کند.
چطور منشأ صدا را پیدا کنیم؟
برای بررسی علت جیغ تسمه دینام، نخست باید وضعیت ظاهری را دید. ترک‌خوردگی، ساییدگی، ریش‌ریش شدن لبه‌ها، براق شدن بیش از اندازه سطح تسمه یا کم شدن عمق شیارهای آن می‌تواند نشانه‌ای از فرسودگی یا آسیب باشد. با این حال در تسمه‌های جدید، نبود ترک به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که تسمه سالم است و گاهی ظاهر آن ترک‌خورده نیست، اما شیارها عمق و شکل اولیه خود را از دست داده‌اند. به همین دلیل، بررسی عمق شیارها نیز اهمیت دارد.
اگر تسمه از نظر ظاهری سالم به نظر برسد، بررسی نباید همان‌جا متوقف شود. باید میزان کشش تسمه، عملکرد تسمه‌سفت‌کن و وضعیت بلبرینگ پولی‌ها نیز کنترل شود تا مشخص شود آیا تسمه به اندازه کافی سفت است و همه قطعات مرتبط آزاد و درست حرکت می‌کنند یا نه. نوع صدا هم می‌تواند به تشخیص اولیه کمک کند.
صدای جیغی که به‌صورت ممتد شنیده می‌شود، معمولاً با لغزش تسمه ارتباط دارد؛ درحالی‌که جیرجیر کوتاه و تکرارشونده می‌تواند نشانه ناهماهنگی پولی‌ها باشد. این تفاوت به‌تنهایی علت قطعی را مشخص نمی‌کند، اما می‌تواند به پیدا کردن محل ایراد کمک کند.
راه‌حل نهایی به علت خرابی بستگی دارد
برای رفع مشکل باید ابتدا علت اصلی مشخص شود، چون تعویض تسمه در همه موارد راه‌حل کامل نیست. اگر تسمه فرسوده، ترک‌خورده یا آسیب‌دیده باشد، باید تعویض شود. اگر تسمه‌ای که امکان تنظیم دستی دارد شل شده باشد، کشش آن باید مطابق دستورالعمل سازنده تنظیم شود. در خودروهایی که تسمه‌سفت‌کن خودکار دارند نیز لازم است فنر و بلبرینگ این مجموعه بررسی شوند. اگر یکی از آن‌ها خراب شده باشد، ممکن است تعویض مجموعه تسمه‌سفت‌کن ضرورت پیدا کند.
اگر منشأ صدا ناهماهنگی پولی‌ها یا خرابی یکی از بلبرینگ‌ها باشد، تعویض تسمه به‌تنهایی ایراد را برطرف نمی‌کند. در این شرایط، قطعه معیوب باید تعمیر یا جایگزین شود تا تسمه بتواند به‌درستی روی پولی‌ها حرکت کند. همچنین باید احتمال نشت روغن موتور، ضدیخ یا روغن هیدرولیک روی تسمه بررسی شود. این مایعات می‌توانند به ساختار تسمه آسیب بزنند و عملکرد آن را مختل کنند.
- دلیل آسیب شدید موتور برخی خودروها پس از پارگی تسمه‌تایم چیست؟
- ضدیخ چهارفصل خودرو را هر چند وقت یک‌بار باید تعویض کرد؟
- زمان مناسب جابه‌جایی چرخ‌های خودرو چه موقع است؟
- چه زمانی شست‌وشوی انژکتور خودرو ضروری است؟
- علت سخت جا رفتن دنده‌ها؛ نشانه خرابی کلاچ یا گیربکس؟
اگر تسمه به این مواد آلوده شده باشد، صرفاً تمیز کردن آن معمولاً کافی نیست و تعویض تسمه توصیه می‌شود؛ در کنار آن، محل نشت نیز باید برطرف شود تا تسمه جدید دوباره آلوده نشود. استفاده از اسپری‌های روان‌کننده یا محصولاتی که به‌عنوان نرم‌کننده و ضدصدای جیغ تسمه دینام یا تسمه تایم فروخته می‌شوند، راهکار مناسبی برای رفع این مشکل نیست و حتی ممکن است وضعیت را بدتر کند.
این مواد علت اصلی لغزش یا خرابی قطعات را برطرف نمی‌کنند. راه درست، بررسی تسمه و مجموعه متصل به آن، پیدا کردن منشأ صدا و تعمیر یا تعویض قطعه‌ای است که عملکرد نامناسب دارد.