پیدا کردن حیات در مریخ با کاوشگرهای فعلی ناسا غیر ممکن است؛ اما چرا؟

تحقیقات در صحرای آتاکامای شیلی، نشان می‌دهد پیدا کردن شواهد حیات میکروبی در مریخ با کاوشگرهای فعلی ناسا، امکان‌پذیر نیست.

بر اساس نتایج یک مطالعه جدید، نسل فعلی کاوشگرهای ناسا احتمالا در پیدا کردن نشانه‌های حیات باستانی روی مریخ، ناتوان هستند؛ زیرا تجهیزات لازم برای این کار را ندارند.

محققان به‌تازگی سنگ‌های رسوبی منطقه «رد استون» در بیابان آتاکاما را تحت آزمایش قرار دادند؛ یکی از کهن‌ترین و خشک‌ترین صحراهای روی زمین که دارای قرابت ژئولوژیکی با سایت‌های مورد کاوش توسط مریخ‌نوردهای ناسا است.

همین تیم تحقیقاتی، پیش‌تر به این نتیجه رسیده بود که خاک‌های رسی Red Stone، میزبان ترکیبی از میکروارگانیسم‌های باستانی و مدرن، موسوم به «دارک میکروبیوم» بوده است.

پیدا کردن علایم حیات در مریخ ؛ ماموریت غیر ممکن!

در این کار تحقیقاتی، محققان ابتدا از 4 ابزار اکتشافی موجود روی مریخ‌نوردهای فعلی استفاده کردند؛ ولی نتوانستند هیچ ماده ارگانیکی در نمونه‌های «رد استون» پیدا کنند. اما وقتی به سراغ توالی‌یابی ژنتیکی در آزمایشگاه رفتند، معدود نشانه‌هایی از حیات میکروبی را در نمونه‌ها یافتند.

این یعنی کشف هرگونه ماده ارگانیک باستانی و میکروارگانیسمی که آثارش در صخره‌های مریخی باقی مانده باشد، با فناوری موجود بسیار مشکل یا حتی غیر ممکن است. نتایج مطالعه جدید تاکید می‌کند که برای پیدا کردن شواهد حیات در مریخ، یا باید کاوشگرهای پیشرفته‌تری به آنجا بفرستیم؛ یا نمونه‌های جمع‌آوری شده را به زمین انتقال و تحت آزمایش DNA قرار دهیم.

آرماندو آزوا-بوستوس، محقق ارشد این مطالعه می‌گوید: «در حال حاضر، احتمال رسیدن به نتایج اشتباه در کاوش‌های مریخی زیاد است و ما نیازمند ابزارهای قدرتمندتری هستیم. پس راهی نداریم جز خلق تجهیزات پیشرفته و حساس‌تر برای کاوشگرهای مریخی، یا آوردن نمونه‌ها به زمین. البته هر کدام از این دو گزینه، معایب و محاسن خود را دارند. در روش اول، دسترسی به نمونه‌ها نامحدود، ولی امکانات محدود است در روش دوم، برعکس».

هم‌اکنون، سه مریخ نورد مشغول فعالیت در سیاره سرخ هستند. کاوشگر کنجکاوی ناسا (Curiosity)، سال 2012 در دهانه گیل مریخ فرود آمد و اخیرا رد آب را در آنجا گرفت. کاوشگر استقامت (Perseverance) هم از سال 2021، دلتای یک رود باستانی را در دهانه جزرو برای کشف شواهد حیات میکروبی، جستجو می‌کند. ناسا قصد دارد نمونه‌های جمع‌آوری شده توسط آن را برای آزمایش بیشتر، به زمین منتقل کند؛ اما این ماموریت چالش‌برانگیز، هنوز در حال برنامه‌ریزی است.

در سال 2021، کاوشگر چینی ژورونگ (Zhurong) نیز به همتایان آمریکایی خود پیوست و نشانه‌های آب را در دشت اوتوپیای مریخ پیدا کرد. البته این کاوشگر، به‌دنبال کشف علایم حیات باستانی نیست.

آژانس فضایی اروپا هم قصد دارد ماموریت به‌تاخیر افتاده اگزومارز (ExoMars) را تا سال 2028، با فرود آوردن کاوشگر روزالین فرانکلین در مریخ اجرایی کند. این ربات جستجوگر، به یک دریل مجهز است و می‌تواند با حفاری تا عمق 2 متری، رسوبات مریخی را بهتر از قبل آنالیز کند. شاید بررسی نمونه‌های جمع‌آوری شده از این عمق، روزنه امید را برای کشف علایم حیات، فراخ‌تر کند.