روند صعودی قیمت خودروهای داخلی ادامه دارد؛ احتمال شروع موج تازه افزایش‌ها

هم‌زمان با شروع اردیبهشت، بازار خودرو وارد دوره‌ای پرنوسان شده است. رشد قیمت خودروهای داخلی و افزایش فاصله میان نرخ کارخانه و بازار آزاد از نشانه‌های این وضعیت است.

بازار خودرو در حالی به استقبال اردیبهشت‌ماه رفته است که هم‌زمان با رشد قیمت‌ها در کارخانه و بازار آزاد، سطح نگرانی‌ها نسبت به کاهش عرضه و تداوم التهاب قیمتی در این بازار افزایش یافته است. ترکیبی از تورم در بخش تولید، کمبود و تأخیر در تأمین قطعات و همچنین نااطمینانی‌های سیاسی، شرایطی را رقم زده که خودرو بیش از گذشته به چشم یک کالای سرمایه‌ای دیده می‌شود.

در چنین فضایی بخش قابل توجهی از متقاضیان واقعی به‌دلیل افت قدرت خرید و افزایش مداوم قیمت‌ها، عملاً از بازار کنار رفته‌اند و امکان ورود یا نوسازی خودرو برای آن‌ها محدود شده است. اکنون این پرسش مطرح است که با تداوم افزایش‌های پی‌درپی در قیمت خودروهای داخلی، آیا باید منتظر شکل‌گیری موج جدیدی از گرانی و تشدید فشار بر بازار و مصرف‌کنندگان بود یا خیر؟

فهرست مطالب

عوامل بنیادین افزایش قیمت خودروهای داخلی

در هفته‌های اخیر، بازار خودرو ایران بار دیگر شاهد رشد سریع قیمت‌ها بوده است؛ به‌ویژه در خودروهای پرتقاضایی چون دنا پلاس، پژو ۲۰۷، کوییک، ساینا و رانا. این افزایش تنها انعکاس نوسانات ارزی نیست بلکه حاصل مجموعه‌ای از عوامل اقتصادی و ساختاری است. رشد هزینه تولید، دشواری در تأمین قطعات، کاهش عرضه، و فضا‌ی روانی ناشی از نااطمینانی‌های سیاسی و اقتصادی، همگی به شکل‌گیری این وضعیت دامن زده‌اند.

به گزارش خبر آنلاین، کارشناسان معتقدند آنچه امروز بازار خودرو را متلاطم کرده است ریشه در واقعیت‌های تورمی اقتصاد دارد. حسن کریمی سنجری، کارشناس صنعت خودرو، توضیح می‌دهد که از ابتدای سال و به‌ویژه پس از تعطیلات نوروز، هزینه نهاده‌های تولید و قطعات اصلی خودرو به‌طور محسوس افزایش یافته است.

کاهش عرضه و فشار دوگانه بر صنعت خودرو

به گفته سنجری، بازار خودرو اکنون از دو جهت یعنی افزایش هزینه تولید و کاهش عرضه تحت فشار است. حتی با وجود رشد قیمت کارخانه‌ای، میزان تولید و عرضه کاهش یافته و همین امر به شکل طبیعی باعث تشدید تورم در بازار می‌شود. این فشار دوگانه خودروسازان را ناچار کرده تا برای جبران هزینه‌ها به افزایش قیمت متوسل شوند، در حالی که تقاضا در بخش مصرفی به‌دلیل افت قدرت خرید مردم کاهش یافته است.

رشد قیمت خودروهای محبوب بازار علاوه‌بر عوامل واقعی عرضه و تولید، از سوی جریان‌های سفته‌بازانه نیز تقویت می‌شود. در فضایی که پیش‌بینی تورمی مثبت شکل گرفته، دارایی‌هایی مانند خودرو برای حفظ ارزش پول جذاب‌تر می‌شوند. به همین دلیل بخشی از سرمایه‌های نقدی مردم، به جای سپرده‌گذاری یا خرید ارز و طلا، به سوی بازار خودرو حرکت کرده است. این روند، خودرو را از کالایی مصرفی به کالایی سرمایه‌ای و ذخیره ارزش تبدیل کرده است.

همچنین بخوانید

• برنامه‌های مشترک دولت و مجلس برای تقویت صنعت خودرو در دوره پساجنگ
• آتش‌بس، خودرو را گران کرد؛ هیچ محصول داخلی زیر ۱ میلیارد تومان نیست
• قیمت خودرو در 2 ماه اخیر چه مسیری را طی کرد؟
• علت جهش ناگهانی قیمت در بازار خودرو چیست؟

پیش‌فروش‌ خودرو؛ ابزار تنظیم بازار یا راهکار تأمین نقدینگی؟

خودروسازان برای مدیریت شرایط نابسامان بازار، طرح‌های پیش‌فروش جدیدی را اجرا کرده‌اند. با این حال، کارشناسان معتقدند این طرح‌ها دیگر نقش تنظیم‌کننده بازار را ندارند و بیشتر برای تأمین نقدینگی جهت پرداخت حقوق، دستمزد و هزینه‌های جاری شرکت‌ها به کار می‌روند. به دلیل دشواری تأمین قطعات، میزان عرضه خودرو برای تحویل فوری اندک است و بخش زیادی از توان تولید صرف اجرای تعهدات گذشته می‌شود.

بخش زیادی از خریداران در برابر شرایط پرنوسان بازار مردد مانده‌اند. برخی امیدوارند با بهبود روابط سیاسی یا توافقات بین‌المللی، واردات خودرو تسهیل شود و قیمت‌ها کاهش یابد. اما زمان و احتمال تحقق چنین شرایطی نامشخص است. در نتیجه، کسانی که نقدینگی کافی دارند، خرید خود را به تعویق نمی‌اندازند تا از افزایش بعدی در امان بمانند.

چشم‌انداز آینده بازار و تولید

بازار خودرو به‌طور سنتی با تحولات سیاسی و مذاکرات خارجی گره خورده است. نتیجه این مذاکرات بر واردات، تأمین قطعات و قیمت تمام‌شده تولید تأثیر مستقیم دارد. با این حال حسن کریمی سنجری تاکید دارد که آسیب‌های زیرساختی ناشی از تنش‌های اخیر و اختلال در زنجیره تأمین، در حال حاضر تهدیدی جدی‌تر از خود مذاکرات محسوب می‌شود. حتی در صورت دستیابی به توافق سیاسی، زمان قابل توجهی لازم است تا تولید و عرضه به حالت طبیعی بازگردد.