گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 
در حالی که مشتریان سایپا همچنان در صفهای طولانی تحویل خودرو سرگردان هستند، کمبود قطعات باعث شده ۵۲ هزار دستگاه از محصولات این شرکت امکان عرضه نداشته باشند.
طبق آخرین اخبار خودرو، دپوی ۵۲ هزار دستگاه محصول ناقص در پارکینگهای سایپا به دلیل چالشهای زنجیره تأمین، عملاً دسترسی خریداران به خودروهای ثبتنامی را مسدود کرده است. اگرچه ورود قاطعانه سازمان بازرسی به این پرونده، فشارها برای تعیینتکلیف وضعیت را بیشتر کرده، اما رفع این بحران تولید و خروج از وضعیت بلاتکلیفی فعلی، تنها با احیای جدی فرآیندهای تأمین قطعات و بازگشت خطوط تولید به ظرفیت عملیاتی حداکثری میسر خواهد بود.
سایپا درگیر کمبود قطعات؛ تحویل خودروها به تعویق افتاد
پس از انتشار خبر ضربالاجل سازمان بازرسی به سایپا برای تعیین تکلیف خودروهای ناقص، حال بررسیها نشان میدهد یکی از دلایل اصلی تحویل نشدن این خودروها، فقدان برخی قطعات مورد نیاز در فرآیند تکمیل است؛ قطعاتی که در حال حاضر دسترسی سایپا به آنها از سوی برخی قطعهسازان خاص با محدودیت مواجه شده و همین مسئله تکمیل و تجاریسازی خودروها را با مشکل روبهرو کرده است.
در چنین شرایطی، تا زمانی که قطعات مورد نیاز تأمین نشود، این خودروها در پارکینگها باقی خواهند ماند و به چرخه فروش و تحویل وارد نمیشوند؛ موضوعی که هم برای مشتریان بلاتکلیفکننده شده و هم برای خودروساز بهمعنای قفل شدن سرمایه و اختلال در برنامه تولید است.
قطعاتی که این روزها شرکت سایپا با کمبود آن مواجه است، جزو اقلامی است که تأمین آنها بهسادگی امکانپذیر نیست. در واقع تولید این قطعات انحصاری است و شرکت دیگری تولیدکننده آنها نیست که خودروساز بتواند از تولیدکنندگان دیگر آن را تأمین کند. همین انحصار در زنجیره تأمین باعث شده سایپا عملاً در برابر تصمیم یا عدم همکاری چند قطعهساز خاص، با محدودیت جدی در تکمیل خودروها روبهرو شود.
- خودروی ملی؛ محصولی با شناسنامه وارداتی!
- هشدار دادستانی به خودروسازان برای ایجاد شرایط عادلانه ثبتنام
- تایید کارشکنی کروز در تامین قطعات سایپا توسط وزارت صمت!
سه سناریو درباره عدم عرضه قطعه به سایپا
با توجه به مسائل مطرحشده درباره خصوصیسازی سایپا، به نظر میرسد سه سناریو برای عدم عرضه قطعه به سایپا وجود دارد. اول اینکه تولید سایپا کاهشی شود و این موضوع بهصورت مستقیم بر ارزش سهام این شرکت اثر بگذارد تا قیمت آن در سالی که قرار است واگذار شود، کاهش یابد که در این صورت خریدار پول کمتری پرداخت خواهد کرد و فرآیند واگذاری برای او بهصرفهتر میشود.
دوم اینکه خصوصیسازی رخداده در ایران خودرو توجیه شود؛ یعنی این گزاره القا شود که سایپا دولتی توان حرکت ندارد، اما ایران خودرو خصوصیشده با شتاب در حال حرکت است و همین مقایسه، مسیر مشابهی را برای سایپا هم قابل پذیرش جلوه دهد.
سوم اینکه فاصله قیمت کارخانه و بازار بیشتر شود و آرزوی دیرینه قطعهسازان و خودروسازان، یعنی حذف قیمتگذاری دستوری محقق شود؛ چراکه در چنین شرایطی قطعهسازان نفع بیشتری خواهند برد و میتوانند محصولات خود را با قیمتهای بالاتری به فروش برسانند و از اختلاف قیمت موجود سود بیشتری کسب کنند.
رد توجیهات مالی برای توقف عرضه قطعه
طبیعتاً مباحث مالی و بدهی سایپا نمیتواند توجیه منطقی برای عدم عرضه قطعه باشد؛ چراکه عرضه قطعه باعث میشود نقدینگی خودروساز بهبود یابد و پول با سرعت بیشتری به قطعهساز برسد، یعنی بهجای آنکه خودروها بهصورت ناقص در کف پارکینگ بمانند، تکمیل شوند و از محل فروش آنها مطالبات قطعهسازان نیز سریعتر پرداخت شود.
این در حالی است که قطعهسازان در سنوات گذشته نیز عدم پرداخت مطالبات از سوی خودروسازان را بهانهای برای امتناع از عرضه قطعه عنوان کرده بودند و بارها اعلام کرده بودند تا زمانی که مطالباتشان تسویه نشود، تولید را ادامه نمیدهند یا عرضه را محدود میکنند.
در دولت گذشته نیز بیش از ۱۰۰ هزار خودرو به دلیل نبود قطعه در پارکینگها خاک میخورد و همین مسئله بهانهای شد تا ایران خودرو به بخش خصوصی پرابهام واگذار شود. حالا نوبت به سایپا رسیده است و بسیاری این وضعیت را در ادامه همان مسیر و همان الگوی تکرارشونده میبینند.
با این وجود، اگر قیمت خودروهای کف پارکینگ سایپا را حداقل ۷۰۰ میلیون تومان در نظر بگیریم به این معناست که حداقل ۳۶ هزار میلیارد تومان سرمایه در کف پارکینگ سایپا خوابیده است.
- پایان دوران تعهدات معوق ایران خودرو؛ عقبماندگی در تحویل به کمتر از یک روز تولید رسید
- چرا طرح مشارکت در تولید ایران خودرو همچنان گزینه اول خریداران است؟
- شائبه دخالت نمایندگیها در قرعهکشی خودرو دوباره مطرح شد
ورود جدی سازمان بازرسی و گلایه از انحصار
موضوع کمبود قطعات سایپا و همچنین افزایش قیمت در بازار باعث شد سازمان بازرسی بهصورت جدی وارد این حوزه شود. ذبیحالله خداییان، رئیس سازمان بازرسی کل کشور در بازدید و حضور سهساعته خود در سایپا از انحصار بهوجود آمده در تأمین برخی قطعات خودرو ابراز گلایه شدید کرد و گفت:
«همیشه بدهی وجود داشته، اما چرا یکباره از تحویل برخی قطعات امتناع میشود؟ در این حوزه انحصار وجود دارد و وقتی قطعهساز بهصورت انحصاری تولید داشته باشد، طبیعی است که چنین مشکلاتی ایجاد شود. این قطعهسازان با فروش قطعه به خودروسازان به جایگاه امروز رسیدهاند و اکنون نباید به شکلی عمل کنند که خودروساز و مردم با مشکل روبهرو شوند. اکنون اخلال در تولید و بازار خودرو ایجاد شده است. دستگاه قضا در این حوزه ورود خواهد کرد و اجازه نخواهد داد با عدم تحویل قطعات، مشکلاتی برای شرکت سایپا ایجاد شود».
حال باید دید قطعهسازان خاص تا چه اندازه نسبت به آثار اختلال ایجادشده در روند تولید و عرضه خودرو توجه خواهند کرد و از روند عرضه محدود و قطرهچکانی فاصله میگیرند؟