پنج رفتار پرخطر که رانندگان خودروهای شاسی‌ بلند باید از آن‌ها دوری کنند

0 ارسال شده توسط: پوریا هاشم پور 15 خرداد 1405 ساعت 19:28

بسیاری از رانندگان تصور می‌کنند خودروهای شاسی‌ بلند به‌دلیل ابعاد بزرگ، ایمن‌تر از سدان‌ها هستند، اما واقعیت متفاوت است. در اینجا ۵ خطای رایج رانندگی با شاسی‌ بلند را بررسی می‌کنیم.

خودروهای شاسی‌ بلند این روزها به یکی از رایج‌ترین انتخاب‌ها در خیابان‌ها و جاده‌ها تبدیل شده‌اند که هم برای خانواده‌ها به‌خاطر فضای بیشتر جذاب‌ هستند و هم برای رانندگانی که دید بهتر و حس تسلط بیشتری پشت فرمان می‌خواهند. با این حال، نباید فراموش کرد که ماهیت این خودروها با سدان‌ها تفاوت دارد و همین تفاوت، ضرورت رانندگی محتاطانه‌تر را بیشتر می‌کند.

بسیاری از افراد تصور می‌کنند ابعاد بزرگ‌تر یک خودرو شاسی‌ بلند به‌معنای ایمنی بالاتر آن‌ است، اما باید گفت که ویژگی‌های فیزیکی این خودروها می‌تواند در شرایطی خاص، خطر را افزایش دهد. به همین دلیل، شناخت محدودیت‌ها و پرهیز از عادت‌های نادرست هنگام رانندگی با این خودروها اهمیت زیادی دارد. در ادامه، پنج رفتار پرخطر که رانندگان خودروهای شاسی‌ بلند باید از آن‌ها دوری کنند را مورد بررسی قرار می‌دهیم.

فهرست مطالب

چرا خودروهای شاسی‌ بلند می‌توانند خطرناک باشند؟

خودروهای شاسی‌ بلند با ظاهر قدرتمند، فضای بیشتر و حس تسلطی که پشت فرمان ایجاد می‌کنند، برای بسیاری از رانندگان جذاب و حتی تا حدی آرامش‌بخش هستند. اما همین ویژگی‌ها اگر با عادت‌های اشتباه همراه شوند، می‌توانند شرایط را برای راننده و دیگر کاربران جاده به‌مراتب خطرناک‌تر کنند. تا سال ۲۰۲۱، میانگین وزن یک شاسی‌ بلند متوسط به حدود ۲,۲۷۰ کیلوگرم رسیده بود که در کنار فاصله زیاد از سطح زمین و ارتفاع بیشتر بدنه، باعث می‌شود این خودروها در برخوردها و مانورهای ناگهانی، برای سایر خودروها و حتی عابران پیاده تهدیدی جدی‌تر باشند.

بر اساس مطالعه شورای ایمنی حمل‌ونقل اروپا، تصادف‌هایی که در آن‌ها خودروهای شاسی‌ بلند دخیل هستند، خطر آسیب جدی برای سرنشینان خودروی مقابل را حدود ۲۰ درصد افزایش می‌دهد، در حالی‌که خود سرنشینان شاسی‌ بلند تا حدود ۲۵ درصد کمتر در معرض این سطح از آسیب قرار می‌گیرند. همین تضاد نگران‌کننده نشان می‌دهد که بحث ایمنی در شاسی‌بلندها فقط به محافظت از سرنشینان داخل خودرو محدود نمی‌شود و کارشناسان نیز به همین دلیل خواستار اصلاحات گسترده‌تر در طراحی و رفتار رانندگی هستند.

بنابراین اگر مالک یک شاسی‌ بلند هستید، لازم است برای حفظ ایمنی خود و دیگران، از برخی عادت‌های پرخطر به‌طور جدی فاصله بگیرید؛ عادت‌هایی که در ادامه، پنج مورد از خطرناک‌ترین آن‌ها را مرور می‌کنیم.

مخاطرات شتاب‌گیری‌های هیجان‌انگیز

یکی از این رفتارهای پرخطر در خودروهای شاسی‌ بلند شتاب‌گیری ناگهانی است. طبیعی است که موتورهای قدرتمند شاسی‌ بلندها وسوسه‌کننده باشند و فشار دادن پدال گاز تا انتها به‌ویژه از حالت سکون، می‌تواند هیجان زیادی ایجاد کند و حس قدرت خودرو را به راننده منتقل کند. با این حال، این هیجان فقط به مصرف بیشتر سوخت ختم نمی‌شود و پیامدهای فنی و ایمنی گسترده‌تری دارد.

آژانس بین‌المللی انرژی اعلام کرده است که شاسی‌ بلندها به‌دلیل وزن بالا، مقاومت بیشتر در برابر هوا و نوع طراحی حجیم خود، حدود ۲۵ درصد بیشتر از خودروهای سایز متوسط انرژی مصرف می‌کنند. زمانی که راننده با شتاب تند و ناگهانی حرکت می‌کند، بخشی از این انرژی به‌جای آن‌که صرف به حرکت درآوردن خودرو شود، به‌شکل گرما تلف می‌شود. این موضوع در ترافیک سنگین و رانندگی شهری شدیدتر هم می‌شود؛ چراکه تحقیقات نشان می‌دهد شتاب‌گیری تهاجمی می‌تواند مسافت پیموده‌شده را در ترافیک تا ۴۰ درصد و در سرعت‌های بزرگراهی تا ۳۰ درصد کاهش دهد.

در مقیاس روزانه شاید این تفاوت چندان محسوس به نظر نرسد، اما در طول یک سال می‌تواند به هزینه‌ای قابل‌توجه برای سوخت منجر شود. از سوی دیگر، شتاب ناگهانی فشار زیادی به موتور، گیربکس، پلوس‌ها و حتی تایرها وارد می‌کند و در درازمدت می‌تواند به استهلاک زودرس و هزینه‌های تعمیراتی بیشتر منجر شود.

بیشتر بخوانید

محدودیت‌های بارگیری و خطر واژگونی

رفتار پرخطر دیگر، بارگیری بیش از حد خودرو است. وقتی کسی شاسی‌ بلند می‌خرد ممکن است ناخودآگاه تصور کند که چون خودرو بزرگ‌تر، قوی‌تر و جادارتر است می‌تواند تقریباً هر باری را حمل کند؛ از جابه‌جایی وسایل خانه گرفته تا وصل کردن قایق، کاروان یا حتی بستن دوچرخه روی روف‌رک. همین تصور اشتباه باعث می‌شود بسیاری از رانندگان از ظرفیت واقعی خودرو غافل شوند.

در حالی که حمل بار اضافی، مرکز ثقل خودرو را بالاتر می‌برد و چون شاسی‌ بلندها به‌طور طبیعی هم ارتفاع بیشتری از سطح زمین دارند، اضافه کردن وزن در قسمت‌های بالایی می‌تواند تعادل خودرو را به‌شدت کاهش دهد و خطر واژگونی را بالا ببرد. این مسئله فقط به پیچیدن یا تغییر مسیر ناگهانی محدود نمی‌شود و هنگام ترمزگیری، عبور از دست‌اندازها، حرکت در پیچ‌ها یا تغییر سرعت نیز اثر خود را نشان می‌دهد.

از طرف دیگر، همه شاسی‌ بلندها برای کشیدن بار سنگین یا یدک‌کشی ساخته نشده‌اند و هر خودرو ظرفیت مشخصی دارد که نادیده گرفتن آن می‌تواند به خرابی ترمز، آسیب به سیستم انتقال نیرو، کاهش کنترل خودرو و حتی جدا شدن بار از خودرو منجر شود. به همین دلیل، پیش از هر سفر یا بارگیری سنگین، بررسی دفترچه راهنمای خودرو و آگاهی از حداکثر ظرفیت مجاز حمل و یدک‌کشی کاملاً ضروری است.

توهم تسلط و خطرات سرعت غیرمجاز

سرعت غیرمجاز و رانندگی بی‌دقت نیز از جمله اشتباه‌هایی است که در شاسی‌ بلندها گاهی به‌دلیل حس تسلط بیشتر دیده می‌شود. ارتفاع بالاتر این خودروها مزایای مشخصی دارد؛ راننده دید وسیع‌تری نسبت به مسیر، ترافیک و موانع پیدا می‌کند و معمولاً می‌تواند زودتر از راننده خودروهای سواری، شرایط جاده را تشخیص دهد. اما همین مزیت می‌تواند به یک نقطه‌ضعف تبدیل شود، به‌خصوص اگر راننده هنوز به ابعاد و رفتار خودروی بلندقد عادت نکرده باشد.

در چنین شرایطی، ممکن است آگاهی موقعیتی کاهش پیدا کند و راننده به‌اشتباه فکر کند که چون بالاتر نشسته است، همه چیز را تحت کنترل دارد. مسئله دیگر، احساس برتری است که برخی رانندگان شاسی‌ بلند به‌طور ناخودآگاه تجربه می‌کنند که می‌تواند باعث شود سرعت را بیش از حد بالا ببرند، بیش از حد به خودروی جلویی نزدیک شوند یا حتی حق تقدم دیگران را نادیده بگیرند.

در واقع، شاسی‌ بلندهایی که با اعتمادبه‌نفس افراطی در مسیر حرکت می‌کنند، اغلب برای رانندگان خودروهای کوچک‌تر خطرناک‌تر هستند، زیرا در صورت برخورد، اختلاف وزن و ارتفاع، آسیب‌پذیری خودروی کوچک را چند برابر می‌کند. در گذشته این خطر به‌مراتب بیشتر بود، چون ارتفاع سپرها و محل جذب انرژی در خودروهای سواری و شاسی‌ بلندها هماهنگی کمتری داشت.

همچنین بخوانید

چالش توقف‌های سنگین در رانندگی سپر به سپر

یکی دیگر از عادت‌های بسیار خطرناک، رانندگی سپر به سپر است. این رفتار در هر خودرویی نادرست و عصبی‌کننده است، اما زمانی که یک شاسی‌بلند درگیر آن باشد خطر و هزینه آن به‌مراتب بیشتر می‌شود. گاهی راننده تصور می‌کند چون عجله دارد یا خودروی جلویی کند حرکت می‌کند، چسبیدن به سپر عقب می‌تواند او را سریع‌تر به مقصد برساند؛ اما واقعیت این است که در خودروهای بزرگ‌تر این کار عملاً فضای واکنش را از بین می‌برد و احتمال وقوع برخورد را بالا می‌برد.

طبق گزارش کانسومر ریپورتز، فاصله توقف خودروهای سایز متوسط و شاسی‌ بلندهای متوسط تقریباً نزدیک به هم است، اما شاسی‌ بلندهای بزرگ ممکن است تا ۴۳.۶ متر برای توقف کامل نیاز داشته باشند، در حالی که این رقم برای برخی خودروهای دیگر حدود ۴۰ تا ۴۱ متر است. این اختلاف شاید روی کاغذ کم به نظر برسد، اما در سرعت‌های واقعی و در شرایطی مثل باران، جاده لغزنده یا واکنش ناگهانی خودرو جلویی، همین چند متر می‌تواند تفاوت میان یک توقف ایمن و یک تصادف شدید باشد.

از آنجا که شاسی‌ بلندهای بزرگ سنگین‌تر هستند، نیروی جنبشی بیشتری هم دارند و به همین دلیل در صورت ترمز ناگهانی، زمان و مسافت بیشتری برای توقف لازم است. اگر راننده‌ای با چنین خودرویی به یک سدان کوچک‌تر خیلی نزدیک شود و خودرو جلویی ناگهان ترمز کند، احتمال برخورد شدید از عقب بسیار بالاست. حتی اگر راننده تلاش کند فرمان را بچرخاند یا مسیر را عوض کند، وزن زیاد و تکان‌های جانبی در سرعت بالا می‌تواند خطر انحراف و حتی واژگونی را هم افزایش دهد.

دام اعتمادبه‌نفس کاذب و ایمنی

آخرین مورد، القای اعتمادبه‌نفس بی‌جا و احساس ایمنی کاذب است که شاید از بیرون دیده نشود اما در رفتار رانندگی تأثیر بسیار بزرگی دارد. بسیاری از رانندگان شاسی‌ بلند به‌دلیل ابعاد بزرگ، موقعیت نشستن بالاتر و حس جدا بودن از جریان ترافیک ناخودآگاه مراقبت کمتری نشان می‌دهند.

یک نمونه شناخته‌شده از این موضوع، در مقاله‌ای از نیویورکر در سال ۲۰۰۴ مطرح شد؛ جایی که یکی از کارشناسان خودرو توضیح می‌داد چگونه در یک روز برفی، با رنجروور خود بسیار سریع رانندگی می‌کرد، چون از عملکرد سیستم چهارچرخ محرک احساس اطمینان داشت، اما متوجه نبود که همین حس اعتماد، او را از دریافت بازخورد واقعی خودرو محروم کرده است. وقتی او مجبور شد پشت یک علامت ایست توقف کند، متوجه شد که خودرو عملاً چسبندگی کافی ندارد و با شدت سر می‌خورد.

بیشتر بخوانید

هرچند خودروهای امروزی ایمن‌تر و پیشرفته‌تر شده‌اند، اما اصل ماجرا این است که تکنولوژی پیشرفته هرگز جایگزین هوشیاری راننده نمی‌شود. حتی در ظاهر ساده‌ترین حالت‌ها نیز خطر وجود دارد؛ مثلاً برخی رانندگان هنگام رانندگی آرام، فرمان را با یک دست می‌گیرند و احساس می‌کنند چون پشت فرمان شاسی‌ بلند نشسته‌اند، همه چیز تحت کنترل است.

با این حال، پژوهش‌ها نشان داده‌اند که رانندگان خودروهای شاسی‌ بلند نسبت به رانندگان سدان‌ها، هاچ‌بک‌ها و خودروهای کوچک‌تر بیشتر در معرض این نوع رفتارهای آسوده‌خاطرانه هستند. در حالی که به‌دلیل مرکز ثقل بالاتر، وزن بیشتر و فاصله توقف طولانی‌تر، راننده شاسی‌ بلند باید از هر راننده دیگری هوشیارتر باشد و اجازه ندهد احساس تسلط ظاهری، دقت و احتیاط او را کاهش دهد.