سیاره زهره

اگر روی سطح سیاره زهره بایستید، انگار در عمق ۹۰۰ متری اقیانوس هستید!

ایستادن بر سیاره زهره تجربه‌ای باورنکردنی و طاقت‌فرساست، زیرا شرایط سطح آن به گونه‌ای است که گویی در عمق ۹۰۰ متری اقیانوس‌های زمین قرار گرفته‌اید.

با وجود اینکه سیاره زهره تقریباً هم‌اندازه زمین است و در نزدیک‌ترین حالت تنها ۴۰ میلیون کیلومتر با ما فاصله دارد، فرود بر سطح آن به مراتب دشوارتر از مریخ است. این چالش عمدتاً ناشی از جو زهره است که برخلاف جو رقیق مریخ، بسیار غلیظ و مملو از دی‌اکسید کربن و ابرهای اسید سولفوریک است. این محیط خشن، با فشار عظیم و دماهای سوزاننده، یک کابوس مهندسی برای هر کاوشگر فضایی محسوب می‌شود. در واقع، دما در سطح زهره به حدود ۴۶۵ درجه سانتی‌گراد می‌رسد و فشار اتمسفری زهره نیز ۹۲ برابر سطح دریاهای زمین است.

چرا سیاره زهره این‌قدر خشن است؟

سیاره زهره

سیاره زهره نمونه بارزی از یک سیاره خاکی هم‌اندازه زمین است که آب‌وهوایی کاملاً متفاوت را تجربه می‌کند. جو این سیاره تقریباً ۹۶ درصد دی‌اکسید کربن است که اثری گلخانه‌ای بسیار شدید ایجاد می‌کند. شاید برای بسیاری تعجب‌آور باشد که با وجود فاصله بیشتر از خورشید، زهره حتی از عطارد هم داغ‌تر است.

در زهره، عملاً هیچ تسکین شبانه‌ای وجود ندارد، زیرا جو عظیم آن گرما را به سراسر سیاره منتقل کرده و دمای سطح را در تمام اوقات به شدت بالا نگه می‌دارد. فشار اتمسفری این سیاره یک چالش ساختاری دیگر محسوب می‌شود؛ هر فضاپیمای معمولی که در معرض فشار تقریباً ۹۲ بار قرار گیرد، باید در برابر نیروهای خردکننده عظیم مقاومت کند.

بیشتر بخوانید

این واقعیت در کنار دماهای سرسام‌آور قرار می‌گیرد. اگرچه آلومینیوم در حدود ۶۶۰ درجه سانتی‌گراد ذوب می‌شود و زهره به اندازه‌ای داغ نیست که سازه‌های آلومینیومی را ذوب کند، اما قطعات الکترونیکی معمولی مدت‌ها قبل از ذوب شدن فلزات سازه‌ای، از کار می‌افتند. در زهره، عملکرد نیمه‌هادی‌ها با دما تغییر می‌کند، عمر باتری‌ها کاهش می‌یابد و حسگرها از محدوده عملیاتی خارج می‌شوند؛ این یک فاجعه زنجیره‌ای است.

چالش اسید سولفوریک در مسیر زهره

سیاره زهره

ابر‌های اسید سولفوریک نیز مشکل دیگری در مسیر کاوش سیاره زهره ایجاد می‌کنند. این ابرهای اصلی اسید سولفوریک در ارتفاع تقریبی ۴۸ تا ۷۲ کیلومتری از سطح قرار دارند. این بدان معناست که فضاپیماهای فرودآینده باید در طول ورود به جو، در معرض این اسیدها مقاومت کرده و در عین حال حسگرها، درزگیرها و سیستم‌های ارتباطی خود را فعال نگه دارند. بنابراین، در حالی که ابرهای اسید سولفوریک یک مشکل *روی* سطح زهره نیستند، اما برای رسیدن به سطح — جایی که دما و فشار به چالش اصلی تبدیل می‌شوند — هر فضاپیمایی باید از مانعی متشکل از اسید سولفوریک عبور کند.

بیشتر بخوانید

موفقیت‌های شوروی در کاوش زهره

هیچ کشوری در کاوش سطح زهره به اندازه اتحاد جماهیر شوروی موفق نبوده است؛ برنامه ونرا چندین کاوشگر را با موفقیت روی سطح این سیاره فرود آورد. البته، تلاش‌های اولیه برای کاوش سطح ناموفق بود و نشان داد که مهندسان در ابتدا درک کمی از زهره داشتند. اما در دهه ۱۹۷۰، مهندسان شوروی کاوشگرهای توانمندتری را توسعه دادند که به‌طور خاص برای مقابله با شرایط شناخته‌شده سیاره طراحی شده بودند.

کاوشگرهای ونرا به جای توسعه وسایل نقلیه سبک وزن به سبک سیاره مریخ، شبیه به شناورهای اعماق دریا بودند. محفظه‌های فشار کروی آن‌ها مزیت هندسی مهمی را فراهم می‌کردند که فشار خارجی را به جای تمرکز در نقاط ضعیف ساختاری، به‌طور یکنواخت در سراسر کره توزیع می‌کردند. طراحان یاد گرفتند که از مواد مقاوم، عایق‌بندی سنگین و تکنیک‌های مدیریت حرارتی برای به تأخیر انداختن خرابی اجتناب‌ناپذیر ناشی از گرما و فشار شدید استفاده کنند.

سیاره زهره

آن‌ها می‌دانستند که این ماشین‌ها به طور نامحدود، یا حتی برای مدت بسیار طولانی، کار نخواهند کرد، اما از طریق نبوغ، فضاپیماهای عایق‌بندی‌شده را ساختند که فقط به اندازه کافی برای جمع‌آوری تصاویر و داده‌های علمی از سطح زهره دوام آوردند.

فرودهای تاریخی بر سیاره زهره

اتحاد جماهیر شوروی در این زمینه موفق شد. ونرا ۷ در دسامبر ۱۹۷۰ بر سطح زهره فرود آمد و به اولین فضاپیمایی تبدیل شد که با موفقیت داده‌ها را از سطح سیاره‌ای دیگر ارسال کرد. شوروی به همین جا بسنده نکرد؛ ونرا ۹ و ۱۰ در سال ۱۹۷۵ اولین عکس‌ها را از سطح زهره بازگرداندند. در سال ۱۹۸۲، ونرا ۱۳ و ۱۴ پانوراماهای رنگی ارسال کرده و آزمایش‌هایی روی مواد سطحی انجام دادند. ونرا ۱۳ حتی به مدت ۱۲۷ دقیقه دوام آورد که بسیار بیشتر از زمان برنامه‌ریزی‌شده یا پیش‌بینی‌شده بود. اما در نهایت، هر کاوشگر فرودآینده‌ای در زهره با سرنوشت مشابهی روبرو شد. زهره همیشه پیروز میدان بود و با گرما و فشار غیرزمینی خود، کاوشگرهای ساخت بشر را نابود می‌کرد.

0 دیدگاه
جدیدترین
قدیمی ترین بیشترین رای
بازخورد درون خطی
مشاهده همه نظرات