رصدخانه ملی

انجمن نجوم ایران درباره افتتاح رصدخانه ملی بیانیه داد

انجمن نجوم ایران با انتشار بیانیه‌ای در خصوص افتتاح رصدخانه ملی اعلام کرد این رونمایی زودهنگام اقدامی نمادین و برگرفته از فشارهای غیر کارشناسی بوده است.

رصدخانه ملی ایران به عنوان یکی از بزرگترین پروژه کلان ملی کشور در حالی روز دوشنبه ۸ تیر ۱۴۰۰ با حضور ویدیو کنفرانسی رئیس جمهور به شکل رسمی افتتاح شد که تلسکوپ آن بدون آینه بود و به همین دلیل جامعه علمی کشور از آن انتقاد کردند. دکتر خسروشاهی، مجری این طرح در همین خصوص با اشاره به اینکه برای برگزاری این مراسم واژه مناسبی انتخاب نشده بود گفت برگزاری این آیین در روز ۸ تیرماه در واقع جشنی برای طرح کلانی بود که با حمایت‌های دولتی به مرحله لایه نشانی شیشه تلسکوپ رسیده است.

انجمن نجوم ایران نیز در همین راستا با انتشار بیانیه از افتتاح زودهنگام مهمترین طرح کشور در حوزه نجوم انتقاد کرد و این رونمایی زودهنگام را بیشتر اقدامی نمادین و برگرفته از فشارهای غیر کارشناسی خارج از ساختار دانشگاهی و پژوهشی دانست. در این بیانیه آمده است چنین اقدامی باعث می‌شود  آینده این پروژه کلان و همچنین روند نجوم حرفه‌ای در کشور با مشکلات متعددی مواجه شود.

بیانیه انجمن نجوم ایران درباره افتتاح رصدخانه ملی

متن بیانیه انجمن نجوم ایران درباره افتتاح رصدخانه ملی به شرح زیر است:

ایران کشوری است با ریشه‌های تمدنی و علمی کهن بوده که در تمام دوران پرفراز و فرود تاریخ خود، دانش و منزلت آن از جایگاهی ویژه برخوردار بوده است. نجوم هم از جمله علومی است که ریشه‌هایی عمیق و پرافتخار در تاریخ علم ایران دارد. اگرچه امروزه جایگاه ایران در نجوم نوین جهانی شایسته نام ایران و جامعه علمی کشور نیست؛ عموم جامعه علمی نجوم کشور بر این باورند که با درایت، مدیریت و خرد جمعی و نیز همدلی و هم‌افزایی علمی می‌توانیم در آینده‌ای نه چندان دور، در پله‌ای متناسب با توان علمی کشور بایستیم.

بیش از دو دهه است که جامعه نجوم ایران ضرورت وجود یک رصدخانه ملی را دریافته است؛ رصدخانه‌ای که می‌تواند با تاسیس و بهره‌برداری اصولی، مطابق با استانداردهای نجومی دنیا، در سطح ملی و بین‌المللی، گامی بزرگ و تاثیرگذار برای جامعه علمی ایران به شمار رود. همچنین زیر ساخت‌های انسانی، فنی، علمی و اقتصادی آن سهم به سزایی در تثبیت توسعه علمی کشور داشته باشد. به عبارتی رصدخانه ملی ایران متناسب با استانداردهای علمی و نیازهای کشور، چنانچه مسیر تحولی درستی را طی کند، می‌تواند میراث ماندگاری برای هموار ساختن نظام‌مند آموزش و تحقیق نجوم حرفه‌ای ایران باشد.

ابعاد گسترده فنی، علمی و نیروی انسانی پروژه‌های بزرگ در عصر حاضر، روندها، فرآیندها و شاخص‌های مشخص و دقیقی دارد. اجرای چنین پروژه‌هایی نیز ظرافت، ظرفیت و استانداردهای معینی را در تمام مراحل می‌طلبد. علاوه بر تولید قطعات و فراهم ساختن ابزارهای ضروری نرم افزاری و سخت افزاری اجتناب ناپذیر که گام‌های اولیه است، پایش و بازبینی اهداف علمی، کارگروه‌های علمی داخلی و خارجی برای هر چه موفق‌تر شدن اهداف پروژه، امری لازم‌الاجرا است.

به بار نشستن و دستاورد نهایی چنین پروژه‌هایی در سایه همکاری مستمر، گفت‌وگوهای سازنده و همراهی جامعه علمی امکان‌پذیر است. ساخت و بهره‌‌برداری اصول‌مند هم جز با کار گروهی سامان‌مند و شفاف ممکن نخواهد بود.

پروژه ساخت و بهره‌برداری از رصدخانه ملی ایران هم از اصول یاد شده جدا نیست. بی شک تلاش‌های صورت گرفته در مسیر رشد این پروژه پر افتخار، در پی سالیان متوالی و نیز مشکلات پیرامون آن، دور از چشم انجمن نجوم ایران نبوده و نیست و صد البته که شایسته قدردانی و ارج نهادن. زحمات تمام افرادی که در ساخت این رصدخانه تلاش کرده و می‌کنند، بر کسی پوشیده نیست؛ با این حال به نظر می‌رسد، برخی ابعاد فنی، چشم اندازهای علمی و روند توسعه انسانی آن برای خانواده نجوم ایران، با عدم شفافیت همراه گشته است.

به رغم تمام تلاش‌ها و نیز ابهاماتی که در روند رونمایی از رصدخانه ملی وجود داشت، انجمن نجوم ایران در جایگاه نهاد رسمی، رسالت خود می‌داند با بررسی شواهد، مستندات و گفت‌وگوها از ابهامات بکاهد و بر تلاش اصولی صورت گرفته، صحه بگذارد و در غیر این صورت ناتوان از ارائه پاسخی دقیق به جامعه علمی کشور خواهد بود.

با وجود تمام کوشش‌های صورت گرفته پیشین و حال حاضر، انجمن نجوم ایران معتقد است رونمایی نابهنگام از رصدخانه بیشتر اقدامی نمادین بود و برگرفته از فشارهای غیر کارشناسی خارج از ساختار دانشگاهی و پژوهشی؛ اقدامی که می‌تواند آینده این پروژه کلان ملی را به مخاطره اندازد و فراتر از آن، روند نجوم حرفه‌ای را در کشور با نابسامانی روبرو کند. این گونه به نظر می‌رسد که مشکلات این چنینی که تلاش دست اندرکاران این پروژه را مخدوش و کمرنگ کرده، برگرفته از عدم مشارکت بخش زیادی از جامعه علمی کشور در هدف‌گذاری‌ها، چشم اندازها و سیاست‌های کلان طرح رصدخانه ملی باشد. رویداد ناخوشایندی که می‌تواند تبعات علمی، اقتصادی و انسانی به دنبال داشته باشد.

یقینا دست اندارکاران پروژه رصدخانه ملی با توجه به سابقه‌ای که دارند، تایید می‌کنند که مهم‌ترین سهم توسعه علم نجوم در ایران، وابسته به نیروی انسانی آموزش دیده و متخصص است. بدون نیروی انسانی کارآزموده هیچ پروژه‌ای به رونق علمی پایدار و قرار گرفتن در مسیر صحیح گام نخواهد گذاشت. شکوفایی علمی جز با حضور برنامه ریزی شده طیف وسیعی از پژوهشگران، استادان، دانشجویان تحصیلات تکمیلی و مشاورین برجسته بین‌المللی، صنعت‌گران با مهارت در داخل کشور و تعامل با سازندگان متخصصان خارجی، میسر نخواهد شد.

انجمن نجوم ایران بار دیگر با تاکید بر زحمات بیش از دو دهه تمام عزیزانی که در به ثمر نشستن این طرح ملی همکاری داشته‌اند، در راستای تحکیم هر چه بیشتر روابط سازنده بین مسئولین طرح و جامعه نجوم کشور، بر این باور است که توسعه علمی جز با گفتمان سازنده و همفکری پویا حاصل نخواهد شد. در این راستا گام نخست، رفع دغدغه‌های دلسوزان جامعه نجوم کشور در خصوص رصدخانه ملی ایران است.

بدین منظور برای استحکام و شفاف‌سازی فضای نجومی کشور، انجمن نجوم ایران به زودی (طی حداکثر دو ماه آینده) با برگزاری یک نشست، از مسئولان عالی رتبه طرح رصدخانه ملی صمیمانه دعوت به عمل خواهد آورد تا با حضور پرافتخار خود در بین کلیه اعضای محترم نجوم حرفه‌ای کشور، ضمن برشمردن دستاوردهای این طرح و نیز مشکلات آن، در فضایی دوستانه و همدلانه به سوالات جامعه نجومی کشور پاسخ دهند و شاهد هرچه شفاف‌تر شدن و پربارتر شدن فضای نجومی کشور باشیم. بدون شک حضور گرم مسئولان طرح می‌تواند برای نسل امروز و فردای نجوم کشور درس آموز باشد.

در پایان بر این نکته تاکید داریم که شایسته است همه ما در هر حال و جایگاهی، شأن علمی کشور را به یاد داشته باشیم و با شفافیت و تلاش مستمر بر اعتلای آن بکوشیم.

هیئت‌مدیره انجمن نجوم ایران

پاسخ بدهید

وارد کردن نام و ایمیل اجباری است | در سایت ثبت نام کنید یا وارد شوید و بدون وارد کردن مشخصات نظر خود را ثبت کنید *

*