ایران در فیلترینگ اینترنت رتبه چندم جهان را دارد؟

فیلترینگ واژه‌ای است که کاربران ایرانی به خوبی با آن آشنا هستند و هر روز با آن سر و کار دارند. رتبه ایران در فیلترینگ اینترنت چند است؟

فیلترینگ در اغلب کشورهای جهان معنا ندارد، چرا که دولت‌های آن کشورها به هیچ وجه سمت سانسور اخبار و پلتفرم‌های پیام رسان نرفته و قانونی در این زمینه ندارند. البته در خصوص استفاده از اینترنت و چگونگی فعالیت در فضای مجازی، در سراسر این کره خاکی قوانینی مدون نوشته شده و افعال زیادی از سوی دولت‌ها در فضای مجازی جرم‌انگاری شده است.

رتبه ایران در فیلترینگ اینترنت

در آمریکای جنوبی ونزوئلا و در سایر نقاط جهان، چین، ایران، کره شمالی و حتی عراق قوانین شدیدی برای فیلترینگ دارند. طی هفته‌های اخیر در کشور ما محدودیت‌های اینترنتی به بالاترین حد خود رسیده و حتی در برخی روزها ابزارهای دور زدن فیلترینگ نیز فیلتر شده است. فیلتر پیام رسان‌هایی نظیر واتساپ و اینستاگرام باعث شده تا تلگرام دوباره پیام رسان محبوب ایرانی‌ها شود.

به عقیده سخنگوی هیئت رئیسه مجلس شورای اسلامی، باید مثل تمام کشورهای دنیا استفاده از فضای مجازی قانون‌مند شود. همه می‌دانیم که امروزه در دنیای اینترنت و اطلاعات، کاربران زیادی زندگی روزمره و شغلی‌شان وابسته به شبکه های اجتماعی است و این حقیقتی انکارناپذیر است.

سخنگوی هیئت رئیسه مجلس در جلسه‌ای غیر علنی که با وزیر کشور و فرمانده کل انتظامی داشته خاطرنشان کرد نظر مجلس آن است که بر اساس واقعیت‌های جامعه مردم باید بتوانند از فضای مجازی استفاده کنند، اما هنوز تصمیم‌گیری قطعی درباره رفع فیلتر برخی شبکه های اجتماعی اتخاذ نشده است.

بر اساس آمار جهانی، 63 درصد از جمعیت کره زمین (نزدیک به 5 میلیارد نفر) از اینترنت استفاده می‌کنند، ولی آن‌طور که سخنگوی مجلس تأکید کرده در تمام دنیا برای فضای مجازی قوانین مختلفی تدوین شده است. کشورهایی که برای اینترنت محدودیت‌های شدید و گسترده قائل شده‌اند، همگی در آسیا قرار دارند.

کره شمالی و چین طلایه داران فیلترینگ در جهان

طلایه‌داران سانسور اطلاعات و فیلترینگ گسترده در سراسر جهان دو کشور چین و کره شمالی هستند. از هر بعدی که به فیلترینگ و محدودیت‌های اینترنتی نگاه کنیم، این دو کشور آسیایی رکورددار خواهند بود. به طور کلی می‌توان گفت هم چین و هم کره شمالی همه چیز را فیلتر و سانسور کرده‌اند.

مردم کشورهای مذکور نه می‌توانند از شبکه های اجتماعی غربی بهره‌مند شوند و نه قادر به استفاده از ابزارهای دور زدن فیلترینگ خواهند بود. همچنین رسانه‌های چینی و کره‌ای به شدت تحت سانسور هستند و مردم مجبورند از برنامه‌هایی استفاده کنند که دولت چین تدارک دیده است.

یکی از برنامه‌های ناامنی که چینی‌ها می‌توانند از آن استفاده کنند، وی چت است. در این اپلیکیشن پیام رسان کاربران هیچ امنیتی نخواهد داشت و پیام‌ها رمزگذاری نمی‌شوند و حتی اشخاص ثالث می‌توانند به چت دو نفره دیگران ورود کنند. از طرف دیگر به نظر می‌رسد محدودیت‌های کره شمالی شدیدتر از چین است.

در کره شمالی و جایی که کیم جونگ اون حکومت می‌کند، اوضاع به هم ریخته‌تر است و تنها 30 وب سایت وجود دارد که مردم می‌توانند اطلاعات آن را مطالعه کنند. همچنین تنها 12 روزنامه در کره شمالی فعالیت می‌کنند که همگی تحت سیطره دولت هستند و اینترنت نیز فقط در اختیار مقامات سیاسی قرار دارد. تنها جایی که به اینترانت داخلی دسترسی دارد مدارس و موسسه‌های دولتی هستند.

رتبه دوم فیلترینگ در اختیار ایران

طبق برخی پارامترها و گزارش وب سایت‌های معتبری مثل comparietech، رتبه ایران در میان کشورهای دارای اینترنت فیلتر شده، دوم است و کاربران ایرانی نمی‌توانند به وی پی ان‌ها و میلیون‌ها سایت مفید دیگر دسترسی داشته باشند. از طرف دیگر دسترسی به پلتفرم‌ها و پیام رسان‌های اجتماعی در ایران محدود شده و کاربران دچار مشکلات فزاینده‌ای شده‌اند.

وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات طوری صحبت کرده که به نظر می‌رسد فیلترینگ برخی شبکه های اجتماعی نظیر واتساپ و اینستاگرام دائمی و قطعی است؛ اما آیا می‌توان جایگزینی برای این پلتفرم‌های خارجی معرفی کرد؟ بر اساس آماری که منتشر شده، تا سال 2013 حدود 50 درصد از 500 وب سایت پربازدید جهان توسط دولت ایران فیلتر شده‌اند و بدین ترتیب ایران در زمره کشورهایی قرار می‌گیرد که فعالیت غالب رسانه‌های اجتماعی در آن ممنوع است.

در اروپا چیزی به نام فیلترینگ معنا ندارد

با نگاهی به کشورهای اروپایی متوجه می‌شویم که فیلترینگی در آنجا دیده نمی‌شود و تنها برخی از کشورها نظیر ترکیه و بلاروس هستند که دسترسی به برخی پیام رسان‌های اجتماعی را محدود کرده‌اند و عموما رسانه در این دو کشور با سانسور مواجه شده است؛ اما در اروپا و سایر کشورهای این قاره، فیلترینگ بی‌معنا است و همه چیز در اختیار مردم قرار دارد.

پیش‌تر گفتیم که در آمریکای جنوبی نیز کشوری نظیر ونزوئلا رسانه‌های اجتماعی و اخبار را به شدت زیر نظر دارد و سانسور می‌کند. با این حساب باز هم تأکید می‌کنیم که چهار کشور جهان ممنوعیت‌های گسترده‌ای بر روی فیلترشکن‌ها اعمال کرده‌اند که عبارتند از چین، ایران، کره شمالی و عراق.