آتشسوزیهای نیروی دریایی آمریکا، با حوادث پیدرپی و آسیبهای جدی به گرانقیمتترین ناوهای جنگی، نگرانیهای عمیقی را درباره آمادگی و امنیت ناوگان اتمی این کشور برانگیخته است.
ناوگان جنگی آمریکا، بهرغم پیشرفتهای فنی بینظیر و بودجههای هنگفت دفاعی، در سالهای اخیر با چالشی حیاتی و تکراری دستوپنجه نرم میکند: آتشسوزیهای مکرر و گاه فاجعهبار در کشتیهای جنگی خود. این حوادث نه تنها خسارات مالی سنگینی را به بار میآورند، بلکه توان عملیاتی و آمادگی نظامی ایالات متحده را نیز تحتالشعاع قرار میدهند. گزارشهای رسمی نشان میدهد که ریشه این مشکل، فراتر از یک اتفاق ساده و به یک ضعف ساختاری در مدیریت و نگهداری ناوگان بازمیگردد.
یک فاجعه زنجیرهای ششهفتهای
بهار سال ۲۰۲۶ میلادی، نیروی دریایی آمریکا شاهد یک سلسله حوادث نگرانکننده بود که در عرض شش هفته، چهار کشتی جنگی این کشور را درگیر کرد. جدیترین حادثه در ۱۲ مارس اتفاق افتاد، زمانی که یک آتشسوزی در بخش رختشویخانه ناو هواپیمابر ۱۳ میلیارد دلاری یواساس جرالد آر. فورد (USS Gerald R. Ford)، تازهترین و گرانقیمتترین ناو آمریکا، رخ داد. این آتشسوزی در حین عملیات «خشم حماسی» در دریای سرخ آغاز شد، برای ساعتها ادامه یافت و دود ناشی از آن ۲۰۰ ملوان را دچار مسمومیت تنفسی کرد؛ یک ملوان تخلیه پزشکی شد و صدها نفر دیگر آواره گشتند. ناو مجبور شد برای تعمیرات به کرت تغییر مسیر دهد و برآوردها حاکی از نیاز به ۱۲ تا ۱۴ ماه زمان برای تعمیر خسارات است.
سه حادثه دیگر نیز به سرعت دنبال شدند: در ۱۴ آوریل، ناو هواپیمابر یواساس دوایت دی. آیزنهاور (USS Dwight D. Eisenhower) کلاس نیمیتز، در حالی که در کارخانه کشتیسازی نورفولک پهلو گرفته بود، دچار آتشسوزی جزئی شد که به سرعت مهار گشت. پنج روز بعد در ۱۹ آوریل، ناو موشکانداز یواساس زاموالت (USS Zumwalt) نیز در کارخانه کشتیسازی پاسکاگولا، در حین عملیات تبدیل برای حمل موشکهای مافوق صوت، آتش گرفت و سه ملوان زخمی شدند. سرانجام، در ۲۸ آوریل، ناوشکن یواساس هیگینز (USS Higgins) در اقیانوس هند-آرام، به دلیل نقص در سیستم توزیع برق، برای مدت کوتاهی قدرت و نیروی محرکه خود را از دست داد و بیحرکت ماند.
- نیروی دریایی آمریکا با بحران کمبود خلبان مواجه است؛ ۲۸۰ هزار دلار پاداش برای ماندن!
- چرا ناوهای هواپیمابر هستهای نیروی دریایی آمریکا هرگز موزه نمیشوند؟
- ماموریت بعدی ناو هواپیمابر جرالد آر. فورد؛ نیروگاه هستهای شناور!
الگویی قدیمیتر از حوادث اخیر
خوشه حوادث ۲۰۲۶ میلادی تنها ادامه مشکلی است که نیروی دریایی آمریکا سالهاست آن را مستند کرده، اما راهحلی برایش نیافته است. در سال ۲۰۲۳، اداره پاسخگویی دولت (GAO) در گزارشی تکاندهنده اعلام کرد که نیروی دریایی بین ماه مه ۲۰۰۸ تا دسامبر ۲۰۲۲ میلادی، بیش از ۴ میلیارد دلار خسارت ناشی از آتشسوزی در کشتیهایی که در حال تعمیر و نگهداری بودند، متحمل شده و دو کشتی را نیز به طور کامل از دست داده است.
GAO آسیبپذیری اصلی را به وضوح شناسایی کرد: دورههای نگهداری و تعمیرات، زمانی که سیستمهای اطفاء حریق کشتی غالباً غیرفعال هستند، فعالیتهای جوشکاری جرقههای فراوانی ایجاد میکنند و مواد قابل اشتعال در فضاهای بسته انباشته میشوند. در این شرایط، یک کشتی جنگی در حال تعمیر، بسیار خطرناکتر از یک کشتی در دریا است. خدمه نیز اغلب کاهش یافته و با هرج و مرج صنعتی محیط اطرافشان، حواسشان پرت میشود.
درسهای نوشتهشده اما فراموششده
اینجاست که این داستان از «بدشانسی» به «شکست سازمانی»تبدیل میشود. در سال ۲۰۱۲، یک خرابکار زیردریایی اتمی یواساس میامی (USS Miami) را در کارخانه کشتیسازی به آتش کشید و نیروی دریایی مجبور شد آن را اسقاط کند. در واکنش، این سازمان مجموعهای از رویههای ویژه ایمنی در برابر آتش را برای جلوگیری از تکرار چنین حوادثی اجرا کرد. اما هشت سال بعد، در ژوئیه ۲۰۲۰، ناو آبیخاکی یواساس بونهم ریچارد (USS Bonhomme Richard) در طول دوره نگهداری در سندیگو آتش گرفت و برای چندین روز سوخت تا اینکه یک خسارت کامل اعلام شد؛ یک کشتی جنگی به ارزش بیش از یک میلیارد دلار در اسکله نابود شد. تحقیقات بعدی نشان داد که با وجود عمدی بودن آتشسوزی، کشتی به دلیل ناتوانی خدمه در خاموش کردن آن از بین رفته است. اکثریت ایستگاههای اطفاء حریق غیرفعال بودند، خدمه نحوه کار با سیستم فوم اصلی را نمیدانستند و آژیر هشدار با تأخیر ۱۰ دقیقهای به صدا درآمد. نکته مهمتر اینکه، اصلاحاتی که پس از حادثه میامی اتخاذ شده بودند، رعایت نشده بودند.
GAO این را عمیقترین مشکل میداند: نیروی دریایی هیچ فرآیند ثابتی برای جمعآوری، تحلیل و به اشتراکگذاری درسهای آموختهشده از آتشسوزیها ندارد. در نتیجه، این درسها به مرور زمان از بین میروند و اشتباهات تکرار میشوند.
چرا این اتفاقات تکرار میشوند؟
علاوه بر خطر فاز نگهداری و شکست در یادگیری، دو فشار تشدیدکننده دیگر نیز وجود دارد:
- تمپو عملیاتی بالا: آتشسوزی ناو فورد در پایان طولانیترین استقرار یک ناو هواپیمابر آمریکایی از زمان جنگ ویتنام رخ داد. خدمه ماهها در دریا فرسوده شده بودند و نگهداریهای لازم به دلیل کمبود ناوهای جایگزین به تعویق افتاده بود. خستگی خدمه و تعویق نگهداری، هر دو خطر آتشسوزی را افزایش میدهند.
- پیچیدگی: جدیدترین کشتیهای نیروی دریایی، یعنی فورد و زاموالت، بارهای الکتریکی عظیم، اتوماسیون متراکم و سیستمهای نوین را در بدنه خود جای دادهاند. این پیچیدگی میتواند آسیبپذیری در برابر آتش را افزایش دهد، در حالی که خدمه کوچکتر، افراد کمتری برای مبارزه با شعلهها دارند.
خوشه حوادث ۲۰۲۶ میلادی، نتیجه تلاقی همه این عوامل است: شرایط نگهداری خطرناک، سازمانی که به طور قابل اعتماد یاد نمیگیرد، خدمهای که از فرط استفاده زیاد فرسوده شدهاند و کشتیهای جنگی پیچیدهتر از همیشه. این یعنی تا زمانی که نیروی دریایی یک سیستم پایدار برای ثبت درسهای هر آتشسوزی و اجرای آن در سراسر ناوگان ایجاد نکند، خوشه بعدی آتشسوزیها تنها مسئله زمان خواهد بود.
گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 



