بمبافکن رادارگریز B-21 Raider، جدیدترین شاهکار نیروی هوایی آمریکا، علیرغم برچسب قیمتی ۲۰۳ میلیارد دلاری، توانسته است به یک معامله پرسود و الگویی موفق در تاریخ پرهزینه برنامههای تسلیحاتی این کشور تبدیل شود.
در حالی که برنامههای تسلیحاتی مدرن ارتش ایالات متحده اغلب با تاخیرهای عظیم و افزایش بودجه روبرو بودهاند، بمبافکن B-21 ریدر مسیر متفاوتی را در پیش گرفته است.
این هواپیمای رادارگریز، برخلاف پروژههای پرهزینه گذشته، به تعهدات مالی خود پایبند مانده است. این دستاورد نظامی، درسهای مهمی درباره مدیریت بودجه دفاعی در آینده دارد.
ناکامیهای گذشته در پروژههای نظامی آمریکا
برنامههای تسلیحاتی ایالات متحده سابقهای پر از مازاد بودجه و تأخیر دارند. ناو هواپیمابر کلاس فورد میلیاردها دلار بیش از بودجه هزینه برد.
ناوشکنهای کلاس زاموالت از ۳۲ به سه فروند کاهش یافتند. جنگنده F-35 لایتنینگ ۲ گرانترین برنامه تسلیحاتی تاریخ لقب گرفت. در این شرایط، انتظار میرفت بمبافکن B-21 ریدر نیز سرنوشتی مشابه داشته باشد.
- فرانسه ۱۶ جنگنده رافال و مجوز تولید موشک به اوکراین میدهد
- موشک کروز بولزای؛ سلاح جدید و مخفیانه ارتش آمریکا
- نیروی دریایی سلطنتی بریتانیا در سراشیبی سقوط؛ کمبود بودجه و فرسودگی ناوگان دردسرساز شد
بمبافکن B-21 Raider؛ نمونهای موفق در کنترل بودجه
بمبافکن B-21 Raider این انتظار را برآورده نکرد. نیروی هوایی آمریکا هدف ۵۵۰ میلیون دلاری خود (به ازای هر هواپیما در سال ۲۰۱۰) را حفظ کرده است.
متوسط هزینه تامین هر فروند B-21 حدود ۶۹۲ میلیون دلار (بر اساس ارزش دلار ۲۰۲۲) اعلام شده. کل برنامه، شامل توسعه، ساخت حداقل ۱۰۰ فروند و ۳۰ سال عملیات، حدود ۲۰۳ میلیارد دلار تخمین زده میشود.
دو فروند B-21 هماکنون در پروازهای آزمایشی هستند و تحویلها طبق برنامه آغاز شده است؛ اولین هواپیماهای رزمی در سال ۲۰۲۷ به پایگاه الزورث میرسند.
عوامل کلیدی موفقیت B-21
موفقیت بمبافکن B-21 Raider مدیون قرارداد قیمت ثابت است. در این قرارداد، نورثروپ گرامن پیمانکار، مسئول جذب افزایش هزینههاست. این امر منجر به ضرر بیش از ۲ میلیارد دلاری برای نورثروپ گرامن شده که با قراردادهای cost-plus گذشته متفاوت است.
- افول قدرت موشکی آمریکا؛ بازنشستگی ناوهای تیکاندروگا و حذف ۱۲۲ سلول پرتاب از ناوگان
- بازگشت رزمناو ادمیرال ناخیموف پس از ۲۷ سال؛ غول هستهای روسیه که ۵ میلیارد دلار هزینه برداشت
- وحشت بزرگ نیروی دریایی آمریکا؛ آتشسوزی پیاپی در ناوگان جنگی
B-21 با اتکا به سیستمهای بالغ و طراحی تکاملی، از ریسکهای فناوری پرهیز کرد. الزامات پروژه ثابت ماند. پنهانکاری برنامه نیز آن را از فشارهای مداوم برای افزودن قابلیتهای جدید که بودجه پروژههای عمومی را متورم میکند، محافظت کرد.
چالشها و درسهای آینده
بمبافکن B-21 ریدر هنوز کاملا از خطر رها نیست. تولید با نرخ کامل و دههها نگهداری و پشتیبانی در پیش است که میتواند هزینهها را افزایش دهد، همانطور که برای جنگنده F-35 اتفاق افتاد. نورثروپ گرامن نیز برای دستههای بعدی سقف هزینه بالاتری مذاکره کرده، که نشاندهنده تاثیر تورم است.
اما B-21 به سرنوشت فورد، زاموالت یا F-35 دچار نشده است. این موفقیت ناشی از دلایل مشخصی است: قراردادی که ریسک را به پیمانکار منتقل کرد، خویشتنداری تکنولوژیک، الزامات ثابت و هدف هزینهای پایدار.
این بمبافکن که به همان میزان برنامهریزیشده هزینه داشته، در سیستم فعلی پنتاگون یک انقلاب محسوب میشود.
گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 



