گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 
صورتهای مالی سهماه نخست امسال ایران خودرو، سایپا و پارس خودرو در سامانه کدال از تداوم زیان سنگین این خودروسازان بزرگ داخلی حکایت دارد.
گزارشهای رسمی ایران خودرو، سایپا و پارس خودرو از عملکرد سهماه نخست امسال که در سامانه کدال منتشر شدهاند، وضعیت مالی نامناسب صنعت این حوزه را آشکار کرده است. طبق آخرین اخبار خودرو، این گزارشها نشان میدهند با وجود رشد درآمد و افزایش ارزش فروش، شکاف میان هزینههای تولید و قیمت محصولات همچنان پابرجا مانده است. در نتیجه افزایش درآمد عملیاتی نیز نتوانسته از شدت زیان تولید و فشار مالی بر خودروسازان بزرگ کشور بکاهد.
رکوردشکنی زیان خودروسازان بزرگ کشور در فصل بهار
بررسی دقیق عملکرد مالی سه خودروساز بزرگ و اصلی کشور، یعنی ایران خودرو، سایپا و پارس خودرو حاکی از آن است که وضعیت فعلی این صنعت با چالشهای ساختاری عمیقی روبهروست.
بر اساس دادههای منتشر شده، اگرچه ایران خودرو در سهماهه نخست بهار امسال موفق شده است به موفقیت نسبی در ثبت درآمد عملیاتی ۱۱۴ هزار میلیارد تومانی دست یابد و این میزان درآمد نسبت به مدت مشابه سال گذشته نیز با رشدی ۲۴ درصدی روبهرو شده است، اما همزمان با این افزایش درآمد، زیان عملیاتی این شرکت با جهشی بسیار سنگین و نزدیک به ۲۰۰ درصد، خود را از رقم ۶.۴ هزار میلیارد تومان در بهار سال گذشته به ۱۹.۳ هزار میلیارد تومان در سال جاری رسانده است.
در این میان، باید به این نکته بسیار مهم و کلیدی توجه داشت که مفهوم درآمد عملیاتی دقیقاً به معنای درآمدی است که شرکتها مستقیماً از طریق فعالیتهای اصلی و هسته مرکزی کسبوکار خود، یعنی فروش خودرو، فروش انواع قطعات و همچنین درآمد حاصل از خدمات پس از فروش بهدست میآورند و نباید این درآمد را با درآمدهای غیرعملیاتی، نظیر سود حاصل از سپردههای بانکی یا سود حاصل از سرمایهگذاریهای دیگر شرکت اشتباه گرفت.
این وضعیت بحرانی در حالی رخ میدهد که صورتهای مالی منتشر شده از سوی شرکتهای سایپا و پارس خودرو نیز حاکی از آن است که سایپا با تجربه افت ۳۰ درصدی در میزان درآمد عملیاتی خود، از وضعیت سودآوری عملیاتی در مدت مشابه سال گذشته خارج شده و به محدوده زیان عملیاتی ۱.۷ هزار میلیارد تومانی سقوط کرده است، و در نهایت پارس خودرو نیز با وجود اینکه توانسته زیان عملیاتی خود را ۱۱ درصد کاهش دهد، اما این کاهش نه از راه بهبود عملکرد، بلکه در پی تجربه افت شدید ۵۰ درصدی در میزان درآمد عملیاتی خود بوده است.
- شورای رقابت: قراردادهای مشارکت در تولید خودرو مشمول محدودیتهای پیشفروش نیستند
- سایپا تعداد خودروهای ناقص خود را ۶۹ درصد کاهش داد
- آمار تولید خودرو در بهار ۱۴۰۵؛ تداوم رکود در کنار نشانههای بازگشت به مسیر تولید
- قیمت گواهی اسقاط خودرو افزایش یافت
زیانده بودن تولید پیش از اصلاح قیمتها
بر اساس دادههای رسمی و مستند سامانه کدال، میتوان استنباط کرد که پیش از آنکه سیاستگذار و مراجع ذیصلاح با اصلاح و افزایش قیمت کارخانهای محصولات ایران خودرو، سایپا و پارس خودرو موافقت کنند، فعالیتهای اصلی این شرکتها یعنی فرآیندهای تولید و فروش خودرو، همچنان بهشدت زیانده بوده است.
اگرچه در بخشهایی از این گزارشها مشاهده میشود که بخشی از درآمد خودروسازان در فصل بهار افزایش یافته است، اما همزمان رشد بیرویه و شتابان هزینههای تولید، افزایش مداوم بهای مواد اولیه و قطعات، افزایش هزینههای سربار، بالا رفتن هزینههای مالی و همچنین کاهش تیراژ تولید دست به دست هم دادهاند تا شیب افزایش هزینهها را بسیار فراتر از شیب رشد درآمد قرار دهند؛ بهگونهای که حتی افزایش بیشتر درآمد نیز نتوانسته است این شرکتها را از گرداب زیان عملیاتی خارج کرده و آنها را به نقطه سودآوری برساند.
به بیان دیگر، صورتهای مالی فصل بهار از تداوم و پایداری یک شکاف عمیق میان درآمد حاصل از فروش محصولات و هزینه واقعی و واقعی تولید خودرو حکایت دارد که در نهایت یکی از مهمترین دلایل را برای ضرورت اصلاح و افزایش قیمت کارخانهای برای جلوگیری از زیان خودروسازان بزرگ فراهم میآورد.
نقطه اشتراک ایران خودرو، سایپا و پارس خودرو
با بررسی جزئیات دقیقتر عملکرد این سه خودروساز بزرگ، مشخص میشود که اگرچه وضعیت آنها کاملاً یکسان و همسان نیست، اما یک نقطه اشتراک بسیار مهم و مشترک در میان هر سه شرکت وجود دارد و آن نیز زیانده بودن فعالیتهای اصلی و عملیاتی آنهاست.
ایران خودرو با وجود اینکه در درآمد خود رشد داشته، اما زیان عملیاتی خود را با شکلی بسیار قابلتوجه افزایش داده است، سایپا همزمان با کاهش درآمد خود، بهطور کامل وارد محدوده زیان عملیاتی شده است و پارسخودرو نیز کاهش زیان خود را نه از مسیر ارتقای بهرهوری، بلکه صرفاً در نتیجه افت تولید و کوچک شدن فعالیتهای خود تجربه کرده است.
بنابراین تا پیش از اجرای فرآیند افزایش قیمت خودرو، تولید برای خودروسازان همچنان فعالیتی زیانده و غیرمنطقی بوده و افزایش درآمد بهتنهایی نتوانسته است معادله سودآوری را به نفع شرکتها تغییر دهد و زیان خودروسازان بزرگ کشور در آستانه جهشی نجومی قرار گرفته بود.
عملکرد مالی ایران خودرو در سهماهه نخست سال ۱۴۰۵
درآمد عملیاتی ایران خودرو در سهماهه نخست سال جاری، نسبت به مدت مشابه سال گذشته با یک رشد ۲۴ درصدی مواجه شده است. جزئیات آماری که منتهی به پایان ماه خرداد سال جاری است، نشان میدهد که ایران خودرو در این بازه زمانی مشخص به درآمد عملیاتی ۱۱۴ هزار میلیارد تومانی رسیده است.
در سوی دیگر، بهای تمامشده درآمدهای عملیاتی این شرکت که شامل هزینههای سنگینی نظیر مواد اولیه، قطعات، دستمزد کارگران، انرژی مصرفی و سایر هزینههای مستقیم است به رقم ۱۲۴.۳ هزار میلیارد تومان رسیده است که این عدد نسبت به بهار سال ۱۴۰۴ با افزایشی ۳۵ درصدی روبهرو بوده است. این رقم به زبان ساده یعنی هزینه واقعی تمام شدن محصولات برای این خودروساز، بسیار بیشتر از مبلغی است که از فروش آنها درآمد حاصل شده است.
اگر بخواهیم به ردیف سوم در صورتهای مالی بزرگترین خودروساز کشور، یعنی بخش زیان ناخالص نگاه کنیم، میبینیم که این بخش به بیش از ۱۰ هزار میلیارد تومان رسیده و از آنجا که زیان ناخالص در واقع نشاندهنده نسبت درآمد عملیاتی به بهای تمامشده است، این موضوع به معنای مواجهه مستقیم ایران خودرو با رشد شدید هزینههای تولید است.
همچنین زیان عملیاتی ایران خودرو در بهار امسال نسبت به مدت مشابه سال قبل، با یک رشد بسیار قابلملاحظه همراه بوده است؛ بهگونهای که زیان عملیاتی این شرکت در بهار منتهی به خرداد سال گذشته رقم ۶.۴ هزار میلیارد تومان بود، اما در سهماهه بهار امسال این رقم به ۱۹.۳ هزار میلیارد تومان رسیده که نشاندهنده یک افزایش خیرهکننده ۲۰۱ درصدی است. از سوی دیگر، هزینه مالی ایران خودرو که شامل هزینههایی از جمله بهره وامهای بانکی، سود اوراق و سایر هزینههای تأمین مالی میشود، به ۳.۴ هزار میلیارد تومان رسیده که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، تنها با کاهش جزئی ۲ درصدی روبهرو شده است.
این رشد بیش از ۲۰۰ درصدی در زیان عملیاتی در شرایطی رخ داده که ایران خودرو نخستین مرحله افزایش قیمت محصولات خود را در اواخر ماه خردادماه برای ۲۵ محصول تولیدی خود، با میانگین ۴۰ تا ۴۵ درصد اعلام کرده بود. بنابراین، بخش عمدهای از تولید و فروش این شرکت در فصل بهار با قیمتهای قدیمی و پایین انجام شده و اثرات مثبت افزایش قیمتها عملاً در گزارشهای مالی سهماهه نخست انعکاس پیدا نکرده است.
- قیمت بنزین سوپر وارداتی در بورس انرژی افزایش یافت
- پیشبینی کارشناس بازار خودرو: موج جدید افزایش قیمت خودرو در اواخر تابستان از راه میرسد
- کاهش 91 درصدی متقاضیان در طرح فروش جدید ایران خودرو
- دبیر انجمن واردکنندگان خودرو: بازار ظرفیت خودروهای وارداتی ۵ تا ۱۰ میلیاردی را ندارد
عملکرد مالی سایپا در بهار ۱۴۰۵
در مورد شرکت سایپا نیز، اطلاعات منتشرشده در کدال نشان میدهد که درآمد عملیاتی این شرکت به ۱۶.۳ هزار میلیارد تومان رسیده که نسبت به مدت مشابه سال قبل، افت ۳۰ درصدی داشته است. اگرچه بهای تمامشده درآمدهای عملیاتی نیز با کاهش ۲۲ درصدی مواجه شده، اما این موضوع باعث شده زیان ناخالص به ۱.۲ هزار میلیارد تومان برسد.
در حالی که زیان عملیاتی سایپا به حدود ۱.۷ هزار میلیارد تومان رسیده است، این در حالی است که در مدت مشابه سال گذشته، این شرکت سود عملیاتی ثبت کرده بود. هزینه مالی سایپا نیز از ۴.۳ هزار میلیارد تومان در بهار گذشته، به ۷.۹ هزار میلیارد تومان در سال جاری رسیده که رشد ۸۱ درصدی را نشان میدهد.
سایپا علاوه بر کاهش درآمد، با چالش کمبود قطعات نیز روبهرو بوده که منجر به تولید خودروهای ناقص و تأخیر در تحویل شده است که این امر فشار بر نقدینگی و سودآوری را بیشتر کرده است.
عملکرد مالی پارس خودرو در سهماهه نخست سال
در نهایت، شرکت پارس خودرو نیز با افت بیش از ۵۰ درصدی در درآمدهای عملیاتی روبهرو بوده و درآمد آن از حدود ۵ هزار میلیارد تومان در سال گذشته به ۲.۴ هزار میلیارد تومان در بهار امسال رسیده است. با وجود اینکه بهای تمامشده و زیان ناخالص این شرکت با افت همراه بوده، اما زیان عملیاتی پارسخودرو با وجود کاهش ۱۱ درصدی نسبت به سال قبل، از ۲.۲ هزار میلیارد به ۲ هزار میلیارد تومان رسیده است.
این کاهش زیان عملیاتی ناشی از افت شدید تولید است؛ بهطوری که این شرکت با تولید تنها ۱۲ هزار و ۴۴۹ دستگاه، رکورد افت تولید ۶۸ درصدی را نسبت به بهار سال گذشته ثبت کرده است. همچنین هزینههای مالی این شرکت نیز ۱۲ درصد افت داشته است.