آیا در ژاپن سامورایی زن وجود داشت؟ برخلاف تصور رایج، شواهد نشان میدهد زنانی از طبقه سامورایی نقش جنگجو داشتند، اما میزان مشارکت آنها در نبردها محل بحث است.
طبقه سامورایی، که به بوشیدو و مهارتهای رزمیاش مشهور است، صرفا شامل مردان نمیشد. به گفته کارشناسان، هر فردی که در این طبقه اجتماعی متولد میشد، صرفنظر از جنسیت یا شرکت در نبردها، یک سامورایی محسوب میشد.
با این حال، زنان جنگجویی که به آنها اوناموشا (Onna-musha) میگفتند، در تاریخ ژاپن نقشهایی ایفا کردهاند.
تعریف سامورایی زن و اوناموشا
سامورایی، یک طبقه اجتماعی کامل در ژاپن بود. شان اوریلی، استاد مطالعات ژاپن، توضیح میدهد که هر زنی که در این طبقه به دنیا میآمد، یک «سامورایی زن» تلقی میشد، حتی اگر هرگز سلاحی به دست نمیگرفت.
در مقابل، «اوناموشا» به زنانی گفته میشد که در نبردها شرکت میکردند. هرچند وجود اوناموشا تأیید شده است، اما کارشناسان درباره فراوانی و تأثیر نظامی آنها اختلافنظر دارند.
برخی حضورشان را بسیار نادر میدانند و برخی دیگر باور دارند که این اتفاق بیشتر از آنچه تصور میشود رخ داده است.
شواهد نبردها: از جنگ بوشین تا دوران شوگونسالاری
دیانا رایت در مقالهای به شواهد قابل توجهی از مشارکت ساموراییهای زن در نبردها در اواخر قرن نوزدهم، نزدیک به زمان لغو طبقه سامورایی، اشاره میکند.
این دوره مصادف با جنگ داخلی بوشین (Boshin War) در سالهای 1868 تا 1869 بود. در این جنگ، مواردی از حضور ساموراییهای زن در جبهه شوگونسالاری ثبت شده است.
بهعنوان مثال، در جریان محاصره شهر آیزو-واکاماتسو، واحدی از زنان سامورایی به نام جوشیگون (Joshigun) تشکیل شد. این واحد شامل 20 تا 30 زن بود که ناکانو تاکهکو 22 ساله رهبری غیررسمی آنها را بر عهده داشت.
- اسرار مهندسی باستان: بشر باستان چگونه بلوکهای سنگی بزرگ را جابجا و برش میداد؟
- اولین سگهای شناخته شده در کنار انسانهای عصر یخبندان زندگی میکردند
آنها با شمشیر و ناگیناتا (سلاحی بلند با تیغهای منحنی) در برابر نیروهای مجهز به تفنگ جنگیدند. گزارشها حاکی از آن است که ناکانو تاکهکو با ناگیناتای خود 5 یا 6 مرد را کشت و در نهایت خود نیز مورد اصابت گلوله قرار گرفت.
در دوران شوگونسالاری توکوگاوا، زنان طبقه سامورایی ملزم به آموزش هنرهای رزمی با ناگیناتا بودند تا بتوانند از خود و خانوادهشان دفاع کنند.
کشفیات باستانشناسی از بقایای زنان جنگجو
تپهای در شهر نومازو در مرکز ژاپن، ممکن است بقایای ساموراییهای زنی باشد که در جنگ شرکت کردهاند. این تپه حاوی جمجمهها و استخوانهای انسانی است.
تحلیل انجامشده در سال 1989 نشان داد که این جمجمهها متعلق به حدود 105 نفر، همگی بزرگسالان جوان و حدود یکسوم آنها زن بودهاند. قدمت این بقایا به قرن شانزدهم بازمیگردد و دانشمندان آنها را بهعنوان اجساد کشتهشدگان در نبرد، احتمالاً نبرد سنبونهاما، تفسیر کردهاند.
توماس کانلان، استاد تاریخ قرون وسطی ژاپن، این تپه را نشاندهندهی حضور و مرگ زنان در نبردهای قرن شانزدهم میداند. البته کارل فرایدی، استاد بازنشسته تاریخ، توصیه میکند که با احتیاط به این کشفیات نگریسته شود، زیرا ممکن است برخی از مدفونشدگان غیرنظامی بوده باشند.
ساموراییهای زن در افسانهها و واقعیت
تعدادی از داستانها به ساموراییهای زن در نبردها اشاره دارند. مشهورترین آنها توموئه گوزن (Tomoe Gozen) است که در اواخر قرن دوازدهم زندگی میکرد. گفته میشود او در جنگ گنپی (Genpei War) خدمت میکرد و «افسانه هیکه» او را جنگجویی قدرتمند توصیف میکند که «در نبرد با هزار مرد عادی برابر بود».
اوهوری تسوروهیمه (Ōhōri Tsuruhime) نیز یکی دیگر از زنان مشهور است که در قرن شانزدهم زندگی میکرد. او در 16 سالگی فرماندهی نیروهای دفاعی جزیره اومیشیما را بر عهده گرفت و آن را در برابر مهاجمان دفاع کرد. زره او امروزه در معبد به نمایش گذاشته شده و به گفته کانلان، برای آناتومی زنانه ساخته شده است.
- راز عدد ۳؛ چرا این عدد در تاریخ باستان اینقدر مهم بود؟
- راز Black Knight: آیا یک ماهواره باستانی 13 هزار ساله واقعا در مدار زمین وجود دارد؟
با این حال، فرایدی معتقد است این داستانها باید با احتیاط تفسیر شوند، زیرا بسیاری از این زنان، نیمهافسانهای هستند. اوریلی نیز اشاره میکند که اسطورهسازی زنان جنگجو از دوره کاماکورا آغاز شد و در دوره ادو با چاپهای چوبی متعدد از زنان با ناگیناتا شدت گرفت. فرایدی استدلال میکند که شهرت فراوان این زنان، خود نشاندهنده نایاب بودن حضور آنها در میدان نبرد بوده است.
محدودیتهای اجتماعی و تابوها
کارل فرایدی معتقد است که حضور زنان سامورایی در نبردها بسیار نادر بود، زیرا این امر یک تابو محسوب میشد. او به متون راهنمای نظامی خانواده هوجو اشاره میکند که شامل ممنوعیتهایی مانند اسکان با زنان سه روز قبل از نبرد، اجازه ندادن به زنان باردار یا زنانی که تازه زایمان کردهاند برای لمس سلاحهای جنگجو، یا حتی دیدن پشت افسرانی که به میدان جنگ میروند، بود.
فرایدی در نهایت نتیجه میگیرد که هرچند احتمالاً موارد معدودی از مشارکت زنان در نبردهای ژاپن بین قرون 8 تا 16 وجود داشته است، اما هیچ مدرک محکمی برای اثبات اینکه آنها بیشتر از زنان جنگجو در فرانسه قرون وسطی یا اسپارتای باستان رایج بودهاند، در دست نیست.
با وجود لغو طبقه سامورایی در دهه 1870، برخی از تمرینات رزمی زنان سامورایی، مانند ناگیناتا با کیمونو، امروزه نیز انجام میشود که نشاندهنده لزوم آمادگی زنان برای دفاع از خود است.
گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 



