گجت نیوز آخرین اخبار تکنولوژی، علم و خودرو 
با جایگزینی تدریجی پیشفروشهای سنتی با طرح فروش مشارکت در تولید، خودروسازان مسیر تازهای برای تأمین درآمد انتخاب کردهاند.
با فعال شدن دوباره طرح مشارکت در تولید در قالب شیوههای جدید فروش خودروسازان، بازار خودرو وارد فاز تازهای از عرضه و تأمین مالی شده است. در این الگو، شرکتهای خودروسازی تلاش میکنند همزمان با افزایش هزینههای تولید، نوسانات تورمی و محدودیت منابع نقدی، ساختار فروش خود را با شرایط جدید اقتصادی تطبیق دهند.
طبق آخرین اخبار خودرو، این تغییرات همزمان با تصمیم شورای رقابت برای حذف الزام پیشفروش در خودروهای مونتاژی رخ داده و امکان فروش مبتنی بر دریافت وجوه اولیه و رزرو خودرو را فراهم کرده است. مجموع این تحولات نشان میدهد صنعت خودرو بیش از گذشته به استفاده از منابع مالی مشتریان برای کاهش فشارهای مالی و حفظ جریان تولید روی آورده است.
چرا خودروسازان به طرح فروش مشارکت در تولید روی آوردند؟
دو خودروساز بزرگ کشور یعنی ایران خودرو و سایپا در روزهای گذشته بهصورت تدریجی از الگوی متداول پیشفروش فاصله گرفته و بار دیگر طرح فروش مشارکت در تولید را در دستور کار قرار دادهاند؛ روشی که در سالهای گذشته تجربه شده بود اما بهدلیل ملاحظات حمایتی و الزامات مربوط به حقوق مصرفکننده کنار گذاشته شد.
در این سازوکار جدید، برخلاف پیشفروشهای عادی که قیمت خودرو تا حد زیادی مشخص یا دارای چارچوب شفافتری بود، بهای نهایی در زمان ثبتنام قطعی نیست و بر اساس شرایط اقتصادی و هزینههای روز در زمان تحویل تعیین میشود؛ موضوعی که عملاً دست خودروساز را برای مدیریت ریسک افزایش قیمت مواد اولیه، دستمزد و سایر هزینههای تولید بازتر میگذارد.
برای مثال، ایران خودرو در طرح تازه خود اعلام کرده است که سود مشارکت بین ۱۷ تا ۲۰.۵ درصد برای مبالغ واریزی مشتریان در نظر گرفته میشود، اما در مقابل تعهدی بابت پرداخت جریمه تأخیر در تحویل خودرو وجود نخواهد داشت. این تغییر نشان میدهد ساختار قرارداد بیش از آنکه بر تعهد قطعی فروش با شرایط مشخص استوار باشد، به یک سازوکار تأمین مالی شباهت دارد که در آن مشتری با پرداخت وجه در فرآیند تولید سهیم میشود و در مقابل سودی دریافت میکند، اما همزمان بخشی از ریسک نوسانات قیمتی و تورم را نیز میپذیرد.
- طرح جدید دولت برای بازنگری در سهمیه و مصرف بنزین اعلام شد
- فروش بیشتر از تولید؛ زنگ خطر در بازار خودرو دوباره به صدا درآمد
- هشدار دادستانی به خودروسازان برای ایجاد شرایط عادلانه ثبتنام
- استانداردهای خودرو 122گانه میشود
نگاه کارشناسان و و نگرانیهای مصرفکنندگان
کارشناسان معتقدند این شیوه عملاً انتقال بخشی از بار نااطمینانیهای اقتصادی از دوش تولیدکننده به خریدار است. در شرایط تورمی و بیثباتی بازار، خودروساز با نامشخص گذاشتن قیمت نهایی امکان تطبیق قرارداد با نرخهای روز را پیدا میکند و از زیان احتمالی ناشی از شکاف قیمت دستوری و هزینه واقعی تولید میکاهد. در مقابل اما مصرفکننده با عدم قطعیت بیشتری مواجه میشود.
منتقدان این روند بر این باورند که تغییر عنوان «پیشفروش» به «مشارکت در تولید» صرفاً یک جابهجایی لفظی نیست، بلکه میتواند پیامدهای حقوقی و اقتصادی مهمی داشته باشد. به عقیده آنان، در این مدل سطح شفافیت قراردادها کاهش مییابد، امکان عرضه خودرو با قیمت نزدیک به نرخ روز بازار فراهم میشود و ابزارهای حمایتی مانند جریمه تأخیر یا سقفگذاری مشخص قیمتی کمرنگتر میشود.
دلایل خودروسازان برای تغییر شیوه فروش
خودروسازان این تغییر رویکرد را پاسخی به فشارهای ناشی از قیمتگذاری دستوری، کمبود نقدینگی، بدهیهای انباشته و نوسانات شدید اقتصادی میدانند. از نگاه آنان، در غیاب اصلاح ساختار قیمتگذاری و با محدودیت دسترسی به منابع مالی ارزانقیمت، استفاده از سرمایه مشتریان یکی از معدود ابزارهای موجود برای حفظ تیراژ تولید و جلوگیری از توقف خطوط تولید است.
در مجموع، فروش مشارکت در تولید را میتوان تلاشی برای تأمین مالی تولید از محل منابع مردمی دانست که هرچند انعطافپذیری بیشتری برای شرکتها ایجاد میکند، اما برای خریداران به معنای پذیرش سهم بالاتری از ریسک، ابهام قیمتی و نوسانات بازار خواهد بود.